Dựng danh mục trà xanh cho cửa hàng: bốn nhóm hàng và số mã tối thiểu

Bài này viết cho anh chị mở quầy trà, cửa hàng đặc sản hoặc mở rộng gian trà trong tạp hoá. Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt, làm trà tại Đại Từ và La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, hiện có 36 mã trong danh mục và giao hàng cho 429 đại lý. Số liệu dùng ở đây là giá niêm yết đã gồm VAT và giá nhập cấp đại lý bằng 65% giá niêm yết, cùng lịch mùa vụ thật của vùng chè.

Thị trường trà xanh có mấy nhóm hàng

Người mới mở quầy hay chia hàng theo tên dòng: móc câu, nõn tôm, trà đinh. Cách chia đó dễ nhớ nhưng không giúp gì cho việc tính vốn. Chia theo khoảng giá thì khác: mỗi khoảng giá tương ứng một lý do mua khác nhau.

Nhóm phổ thông là trà khách mua để uống hằng ngày, mua lại đều đặn, ít hỏi han. Trong danh mục của chúng tôi gồm Trà Tấm Đinh 220.000đ/kg, Trà Bắc Truyền Thống 250.000đ/kg và Trà Xanh Đặc Sản 350.000đ/kg. Đây cũng là hạng vào thấp nhất mà chúng tôi bán ra; hợp tác xã không bán trà vụn, trà cám hay lá già, nên dưới mức này thì không có hàng.

Nhóm trung cấp gồm Móc Câu Đặc Biệt 450.000đ/kg và Nõn Cánh Hạc 650.000đ/kg. Khách mua nhóm này thường có lý do: tiếp khách ở công ty, biếu người quen, hoặc tự thưởng. Họ hỏi kỹ hơn và chịu nghe tư vấn.

Nhóm cao cấp gồm Nõn Hảo Hạng 800.000đ/kg, Trà Đinh Ngọc 2.500.000đ/kg và Trà Đinh Tiến Vua 4.000.000đ/kg. Nhóm này quyết định việc khách có tin quầy của anh chị là quầy nghiêm túc hay không.

Nhóm hộp và set quà là hàng đã đóng sẵn: Hộp Vạn Phúc Trà 120 g 38.000đ, Hộp Trà Đặc Sản 200 g 92.000đ, Hộp Trà Móc Câu 200 g 110.000đ, Hộp Nõn Thượng Hạng 200 g 305.000đ, Hộp An Khang Trà 250 g 650.000đ, cùng sáu set quà từ 400.000đ đến 650.000đ. Đặc điểm nhóm này là bán theo mùa. Đặc điểm từng hạng trong ba nhóm đầu có trong bài các hạng chè Thái Nguyên và đặc điểm nhận biết từng hạng.

Nhóm nào hợp cửa hàng nhỏ, nhóm nào hợp phòng trà

Tạp hoá và quầy trong chợ nên dồn vốn vào nhóm phổ thông, lấy hai mã là đủ, thêm một mã trung cấp để có chỗ cho khách nâng cấp. Khách ở đây quyết định nhanh và nhìn giá trước.

Bốn nhóm hàng ở trên chia theo công dụng bán. Nếu cần chia theo phẩm cấp, bảng phân hạng trà xanh theo thang phẩm cấp là bản đối chiếu gọn hơn.

Cửa hàng đặc sản và cửa hàng quà tặng cần đủ ba nhóm đầu cộng ít nhất ba mã hộp. Khách bước vào đây thường đã có ý định mua biếu, nên nếu quầy chỉ có túi hút chân không thì họ đi tiếp.

Phòng trà và quán trà ngồi lâu đi theo hướng ngược lại: nặng phần trung cấp và cao cấp, nhẹ phần phổ thông. Nhóm cao cấp ở đây vừa để pha phục vụ, vừa để bán mang về.

Quán nước, quán cơm, bếp ăn thì gần như chỉ dùng nhóm phổ thông. Nếu anh chị bán cho tệp này, hãy xem bài Trà Bắc Truyền Thống ở mức 250.000đ có đáng nhập không để tính lại giá vốn mỗi ấm trước khi báo giá.

Bảng nhóm hàng, giá và tệp khách

Giá nhập trong bảng là cấp Đại lý (chiết khấu 35% với trà, 30% với set quà). Tổng đại lý và Nhà phân phối có mức riêng.

Nhóm hàng	Mã tiêu biểu	Giá niêm yết	Giá nhập đại lý	Tệp khách
Phổ thông	Trà Tấm Đinh	220.000đ/kg	143.000đ/kg	Văn phòng, quán, bếp ăn
Phổ thông	Trà Bắc Truyền Thống	250.000đ/kg	162.500đ/kg	Khách uống hằng ngày
Phổ thông	Trà Xanh Đặc Sản	350.000đ/kg	227.500đ/kg	Gia đình mua theo tháng
Trung cấp	Móc Câu Đặc Biệt	450.000đ/kg	292.500đ/kg	Khách mới, tiếp khách công ty
Trung cấp	Nõn Cánh Hạc	650.000đ/kg	422.500đ/kg	Quà cảm ơn, khách nữ
Cao cấp	Nõn Hảo Hạng	800.000đ/kg	520.000đ/kg	Phòng trà, khách sành
Cao cấp	Trà Đinh Ngọc	2.500.000đ/kg	1.625.000đ/kg	Quà cao cấp
Hộp lẻ	Hộp Trà Đặc Sản 200 g	92.000đ/hộp	59.800đ/hộp	Khách mua nhanh, khách du lịch
Hộp lẻ	Hộp Nõn Thượng Hạng 200 g	305.000đ/hộp	198.250đ/hộp	Biếu nội bộ, đối tác
Set quà	Tâm Trà Nguyên Hương	400.000đ/set	280.000đ/set	Quà Tết, quà doanh nghiệp

Giá niêm yết đã gồm VAT, áp dụng thống nhất toàn hệ thống. Khi có điều chỉnh, chúng tôi báo trước 01 tháng. Bảng đầy đủ xem tại bảng giá niêm yết hiện hành của các dòng chè Thái Nguyên.

Số mã tối thiểu để quầy trông đủ

Quầy trông “thiếu” không phải vì ít hàng mà vì thiếu khoảng giá. Khách nhìn thấy ba mức giá gần nhau sẽ nghĩ quầy chỉ bán một loại trà.

• Quầy nhỏ, gian trà trong tạp hoá: 4 mã. Hai phổ thông, một trung cấp, một hộp lẻ giá thấp.
• Cửa hàng đặc sản: 8–10 mã. Ba phổ thông, hai trung cấp, một cao cấp, ba hộp hoặc set.
• Phòng trà, cửa hàng chuyên trà: 12–14 mã. Đủ ba nhóm trà rời, thêm hộp, set quà và vài mã ngoài trục trà xanh như hồng trà hoặc trà hoa để đổi vị.

Quy cách cũng là một cách làm đầy quầy mà không tăng nhiều vốn. Trà đóng hút chân không 100 g và 200 g; riêng Trà Bắc, Trà Xanh Đặc Sản và Tấm Đinh Túi Lọc có thêm túi 500 g. Móc Câu, Cánh Hạc và Hảo Hạng chỉ có 100 g và 200 g. Một mã bày cả hai quy cách trông đầy hơn hẳn một mã một quy cách.

Bổ sung mã theo mùa

Vùng chè Thái Nguyên hái từ tháng 3 đến tháng 10, cuối năm bà con cúp chè để dưỡng cây. Lịch nhập hàng của điểm bán nên bám theo đó.

• Tháng 3 đến tháng 9: mùa chính. Đây là lúc chọn mã mới, đổi cơ cấu, thử mã cao cấp. Nếu bỏ lỡ đợt nhập tháng 9 thì tới khoảng tháng 3 năm sau mới lại có trà giá tốt.
• Từ tháng 10: chốt hàng Tết. Đây là lúc dồn vốn sang nhóm hộp và set quà, đồng thời đặt trước phần trà rời cho quý I.
• Tháng 11 đến tháng 2: bán hàng đã nhập. Giai đoạn này không phải lúc thử mã mới.

Hai loại đơn cần đặt cọc 20%: đơn đặt trước hàng Tết mở từ tháng 10, và đơn đặt riêng theo yêu cầu như in logo, nhãn riêng, hộp thiết kế riêng. Mọi đơn còn lại không cọc, không công nợ, giao COD. Với hàng quà doanh nghiệp, chúng tôi in logo miễn phí từ 200 suất; chi tiết cách chọn theo ngân sách có trong bài chọn hộp trà làm quà theo ngân sách doanh nghiệp và trang quà tặng trà cho doanh nghiệp.