Trà Ô Long: Khám Phá Sự Quyến Rũ Của Một Trong Những Loại Trà Đặc Biệt Nhất

Trà ô long, một trong những loại trà nổi tiếng nhất thế giới, không chỉ nổi bật với hương vị đặc biệt mà còn với quy trình sản xuất công phu. Trà ô long đã thu hút sự chú ý của nhiều tín đồ trà và những người yêu thích ẩm thực. Trong bài viết này, Travina sẽ cùng bạn khám phá về nguồn gốc, quy trình sản xuất và những lợi ích sức khỏe của loại trà này.

1. Nguồn gốc của trà Ô Long

Trà ô long có nguồn gốc từ Đài Loan và đã phát triển qua hàng thiên niên kỷ. Ban đầu, trà Beiyuan được xem là loại trà cao cấp dùng để dâng lên vua chúa. Trà ô long, sản xuất tại Đài Loan, ban đầu là loại trà được ép thành bánh và trải qua quá trình oxy hóa một phần dưới bàn tay của các nghệ nhân, từ đó hình thành loại trà độc đáo này.

Tên gọi “Ô Long” xuất phát từ hình dạng ban đầu của lá trà, trông giống như một con rồng đen. Trong quá trình vận chuyển, trà dễ bị hư hỏng, nên người Đài Loan đã sáng tạo ra cách vo trà thành những viên nhỏ như hiện nay.

Một trong nhiều truyền thuyết về trà Ô Long là câu chuyện từ triều đại nhà Thanh, khi một người nông dân trồng trà ở Đài Loan gặp phải một con nai trong lúc thu hoạch. Thay vì chế biến trà ngay, ông đi săn và bỏ quên trà đến ngày hôm sau. Lúc này, lá trà đã bị oxy hóa và tỏa ra hương thơm đặc biệt. Khi nếm thử, ông nhận ra vị ngọt dịu, không đắng, khác hẳn với trà thường. Vì biệt danh của ông là Ô Long, trà cũng được đặt tên theo ông.

➤➤ Xem thêm: Nguồn gốc của trà – Xuôi theo dòng lịch sử

2. Quy trình sản xuất Trà Ô Long

Quy trình sản xuất trà Oolong thường bao gồm hai giai đoạn chính:

Giai đoạn trà tươi: Đây là quá trình thu hoạch búp trà từ đồi cao, sau đó phơi khô, sấy và tiến hành lên men cho trà.
Giai đoạn trà khô: Trà sau đó sẽ được đóng gói hút chân không và xuất ra thị trường.

Giải thích quy trình sản xuất

Nguyên liệu

Trà Oolong được trồng trên các đồi núi cao có khí hậu ôn đới và yêu cầu một quy trình canh tác sạch từ lúc trồng cho đến khi chế biến. Trà được hái định kỳ 45 ngày/lần, chỉ chọn những búp đạt tiêu chuẩn “một tôm hai lá”. Trà thường được hái vào buổi sáng khi sương đã tan để giữ cho búp trà tươi nguyên. Sau khi hái, trà cần được phơi ở nơi thoáng mát, rải mỏng để tránh dập nát, và phải chuyển ngay về nhà máy chế biến trong vòng 2 giờ. Khi về đến nhà máy, trà được xử lý ngay để làm héo.

Héo nắng và héo mát

• Héo nắng: Thực hiện ở nhiệt độ 25-30 độ C trong 30-45 phút. Trà được trải mỏng trên bạt dưới giàn che, dùng ánh nắng nhẹ để nước trong lá trà bay hơi nhanh hơn, làm mất tính bán thấm của màng tế bào.
• Héo mát: Ở nhiệt độ 20-22 độ C trong thời gian từ 30 đến 45 phút, trà được rải mỏng trong phòng và đảo trộn để thúc đẩy quá trình lên men. Mục đích của công đoạn này là để làm trà khô, tăng hàm lượng chất khô, đồng thời kích thích các phản ứng hóa học tự nhiên, làm tăng chất lượng trà. Các chất như catechin bị oxy hóa, tạo thành hương thơm và màu sắc đặc trưng.

Quay thơm và lên men

• Quay thơm: Quá trình diễn ra trong 15-30 phút, làm dập tế bào để dịch trà tiếp xúc với không khí, đẩy nhanh quá trình lên men.
• Lên men: Trà được ủ ở nhiệt độ 18-20 độ C trong 180-200 phút. Trà sau khi quay được rải đều để quá trình oxy hóa tiếp tục diễn ra dưới tác động của enzyme, giúp hoàn thiện quá trình lên men. Mức độ lên men cần đạt khoảng 50-60%. Việc lên men quá lâu sẽ làm trà có màu đậm hơn, nhưng nếu làm đúng cách, nước trà sẽ có màu xanh vàng.

Sao diệt men

• Sao diệt men: Thực hiện ở nhiệt độ 80-85 độ C trong 30-45 phút. Sau khi trà đạt độ lên men cần thiết, quá trình sao sẽ ngăn chặn hoạt động của enzyme, giúp trà không bị mùi ngái và giữ được hương vị. Công đoạn này giúp đảm bảo mùi thơm và loại bỏ mùi hăng của trà.

Vò trà 

• Vò trà: Diễn ra trong 1-2 phút, sử dụng máy vò chuyên dụng để làm dập tế bào và phân bố đều dịch trà lên búp trà. Quá trình này giúp búp trà có hình xoăn đặc trưng, tạo điều kiện cho các chất trong trà hòa tan khi pha. Thông thường, trà được vò 2 lần, và sau mỗi lần sẽ được sàng lọc và làm tơi để loại bỏ các cục chè vón.

Đốt nóng máy sấy bằng dầu ô liu

• Quá trình sấy diễn ra ở nhiệt độ 85-95 độ C trong 120-140 phút, sử dụng máy sấy để giảm độ ẩm của trà xuống còn 3-5%. Sấy giúp cô đặc các hợp chất trong trà, làm tăng hương thơm và kéo dài thời gian bảo quản.

➤➤ Xem thêm: Cách Làm Hồng Trà Sữa Tại Nhà Ngon Chuẩn Vị

3. Bật mí những tác dụng của Trà Ô Long đối với sức khỏe

Tốt cho sức khỏe tim mạch

Việc thường xuyên tăng cường chất chống oxy hóa từ trà có tác dụng tích cực đối với sức khỏe tim mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy uống trà đều đặn có thể giúp giảm huyết áp, cholesterol, và giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, những người uống trên 1,4 lít trà mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tim thấp hơn 51% so với những người không uống trà. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy những người uống khoảng 240ml trà ô long mỗi ngày giảm nguy cơ mắc bệnh tim tới 61%. Bên cạnh đó, uống ít nhất 120ml trà xanh hoặc trà ô long hàng ngày có thể giảm nguy cơ tăng huyết áp lên đến 46%.

Hỗ trợ giảm cân

Các nhà khoa học tin rằng hợp chất polyphenol trong trà có khả năng thúc đẩy quá trình trao đổi chất và giảm lượng chất béo hấp thụ từ thức ăn. Những chất polyphenol này còn kích hoạt enzyme giúp cơ thể sử dụng chất béo dự trữ, hỗ trợ hiệu quả quá trình giảm cân.

Giảm căng thẳng

Trà ô long có khả năng giúp làm dịu tâm trạng, điều hòa khí huyết và giảm đau đầu. Nghiên cứu gần đây phát hiện rằng trong lá trà có chứa một loại amino acid có thể ngăn chặn các thụ thể glutamate, từ đó giúp giảm căng thẳng tinh thần.

Tăng cường bảo vệ sức khỏe xương và răng

Các chất chống oxy hóa trong trà ô long có lợi cho sức khỏe xương và răng. Một nghiên cứu chỉ ra rằng những người uống trà ô long, trà xanh hoặc trà đen trong 10 năm có mật độ xương cao hơn 2% so với những người không uống. Mật độ xương lớn hơn giúp giảm thiểu nguy cơ gãy xương. Bên cạnh đó, trà ô long còn có tác dụng giảm mảng bám trên răng và cung cấp fluoride tự nhiên, giúp bảo vệ men răng.

Hỗ trợ hệ tiêu hóa

Trà ô long giúp giảm viêm và làm dịu hệ tiêu hóa, đặc biệt có lợi cho những người bị trào ngược dạ dày hoặc viêm loét dạ dày. Trà còn có tính kháng khuẩn, giúp ngăn chặn sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn có hại cho hệ tiêu hóa.

Làm dịu da bị viêm da dị ứng

Cả trà đen và trà xanh đã được nghiên cứu về khả năng giảm triệu chứng viêm da dị ứng (bệnh chàm). Dù kết quả ban đầu rất hứa hẹn, nhưng cần thêm nghiên cứu để khẳng định chính xác. Các polyphenol trong trà có thể giúp giảm triệu chứng viêm da. Việc kết hợp uống trà ô long và điều trị y tế thông thường có thể giúp cải thiện tình trạng viêm da dị ứng sau 1-2 tuần. Tuy nhiên, tác dụng của trà có thể thay đổi tùy theo cơ địa từng người.

➤➤ Xem thêm: 8 chất trong trà xanh rất tốt cho sức khỏe

4. Cách pha Trà Ô Long đúng cách

7 bước pha trà Ô Long theo cách chuyên nghiệp

Đun nước

Bước đầu tiên cần có nước sôi, bạn nên chắc chắn rằng nước sử dụng là nước lọc đóng chai, không phải nước máy hay nước khoáng. Nhiệt độ lý tưởng để pha trà Ô Long nằm trong khoảng 90°C-95°C.

Làm nóng ấm và chén

Khi nước gần đạt độ sôi, hãy rót một ít nước vào ấm, đậy nắp và đợi vài giây để làm nóng ấm. Sau đó, tráng qua cả chuyên trà và các chén.

Đong trà vào ấm
Cho một lượng trà Ô Long vào ấm, tương đương khoảng 1/6 đến 1/5 dung tích ấm, để trà có không gian mở ra. Dùng muỗng xúc trà sẽ tránh việc tay chạm vào trà.

“Đánh thức” trà

Đổ nước nóng vào nửa ấm trà, nhẹ nhàng xoay ấm để lá trà có thể di chuyển tự do, rồi đổ hết nước ra sau khoảng 10 giây. Quá trình này giúp lá trà bắt đầu nở ra. Đảm bảo nước rót luôn ở mức 90°C-95°C.

Hãm trà
Đổ nước sôi vào đầy ấm, đậy nắp và hãm trong khoảng 30-40 giây. Đây là lượt nước trà đầu tiên, và thời gian hãm có thể thay đổi tuỳ thuộc vào chất lượng trà. Nếu trà quá nhạt hoặc đậm, bạn có thể điều chỉnh thời gian cho lần hãm kế tiếp.

Rót trà ra chén

Sau khi hãm xong, rót hết nước trà từ ấm vào chuyên trà, rồi từ chuyên mới chia trà ra các chén nhỏ. Chuyên trà giúp dừng quá trình hãm và phân đều nước trà. Hãy chắc chắn rót hết nước trong ấm và mở nắp sau khi rót để trà không bị giữ lại nhiệt độ quá cao.

Hãm trà lần tiếp theoLặp lại quy trình hãm và rót trà cho các lần pha tiếp theo. Thời gian hãm sẽ dài hơn ở các lần sau. Nếu trà chất lượng tốt và pha đúng cách, bạn có thể pha lại trà từ 5 đến 8 lần trước khi hương vị trở nên nhạt đi.

➤➤ Xem thêm: Trà Thái Nguyên Xưa Và Nay

Kết Luận

Trà ô long, với hương vị đặc trưng và quy trình sản xuất tỉ mỉ, đã trở thành một phần quan trọng của văn hóa trà toàn cầu. Từ lịch sử phát triển lâu đời đến những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại, trà ô long không chỉ là thức uống đơn thuần mà còn đại diện cho một nghệ thuật thưởng trà tinh tế. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các loại trà khác nhau, bao gồm trà xanh đặc sản Thái Nguyên, hãy ghé thăm HTX Tâm Trà Việt (Travina) để trải nghiệm những dòng trà chất lượng cao.

➤➤ Xem thêm: 

Các sản phẩm hộp trà và quà tặng của Travina – HTX Tâm Trà Việt

Sản phẩm trà Bắc Thái Nguyên từ Travina – HTX Tâm Trà Việt