Trà phối trộn theo công thức riêng đang được nhiều quán và thương hiệu nhỏ lựa chọn, vì đó là cách tạo ra vị khác biệt mà khách khó tìm thấy ở nơi khác.
Trả lời nhanh. Muốn có một vị trà riêng, anh chị cần đi qua 5 việc với xưởng:
- Mô tả vị bằng thông số: độ chát, hương, màu nước, cách pha tại quán, giá vốn mỗi ly.
- Nhận 2–3 mẫu tỷ lệ khác nhau, pha đúng cách quán sẽ pha.
- Chốt công thức bằng khối lượng, niêm phong mẫu đối chứng.
- Thoả thuận cách giữ vị giữa các lô và giữa các vụ chè.
- Ghi rõ trong hợp đồng ai giữ công thức, ai được dùng lại.
Giá, số lượng và thời gian đều báo theo từng yêu cầu.
Bài này dành cho chuỗi quán trà, quán cà phê và thương hiệu trà muốn một vị không trùng với hàng bán sẵn. Chúng tôi viết từ góc người đứng xưởng: xưởng cần anh chị cung cấp gì, mẫu được làm ra sao, và vì sao hai lô cùng công thức vẫn có thể lệch vị nếu không thống nhất từ đầu. Hợp tác xã Tâm Trà Việt nhận OEM nhãn riêng và phản hồi từng yêu cầu về vị riêng sau khi xem mô tả. Đơn gia công nhãn riêng (OEM) tại hợp tác xã nhận từ 20.000.000đ.

Phối trộn là gì: trộn hạng, trộn vụ, trộn hoa
Phối trộn là ghép hai hay nhiều loại nguyên liệu theo tỷ lệ cố định để ra một vị ổn định. Trong trà xanh Thái Nguyên có ba kiểu hay gặp:
| Kiểu phối trộn | Làm gì | Dùng khi | Điểm cần canh |
|---|---|---|---|
| Trộn hạng | Ghép hạng hái non với hạng hái già hơn | Muốn nước đậm nhưng có ngọt hậu, giữ giá vốn | Cánh trà to nhỏ khác nhau, ra nước không đều |
| Trộn vụ | Ghép chè vụ xuân, hè, thu | Cần vị đều quanh năm | Chè vụ hè thường đậm hơn vụ xuân và vụ thu |
| Trộn hoa | Ghép trà nền với trà đã ướp hoa | Muốn hương hoa nhẹ cho menu | Hương hoa lấn trà nền nếu tỷ lệ cao |
Trà hoa của hợp tác xã ướp bằng hoa tươi. Hoa nhài và hoa bưởi do hợp tác xã tự trồng, tự thu hái. Trà nền ướp sen dùng Nõn Hảo Hạng hoặc trà đinh. Cách ướp có trong bài quy trình ướp trà hoa nhài, hoa bưởi.
Mô tả vị mong muốn cho xưởng
“Muốn trà đậm mà không chát” là mô tả xưởng khó làm theo. Anh chị hãy trả lời bằng những thông số dưới đây. Càng rõ, số lần làm lại mẫu càng ít.
- Cách pha tại quán: pha ấm, pha bình lớn, trà đá, pha máy, pha cốt rồi pha loãng.
- Định lượng và nhiệt độ quán đang dùng, thời gian hãm.
- Độ chát mong muốn theo thang 1–5, và ngọt hậu nhanh hay chậm.
- Hương: cốm, lá non, hoa. Có muốn hương hoa không.
- Màu nước sau 30 giây và sau 10 phút.
- Giá vốn mục tiêu cho mỗi ly hoặc mỗi ấm.
- Một mẫu tham chiếu nếu có, kể cả trà anh chị đang dùng.
Nếu chưa có con số, dùng gói ấm 10 g làm đơn vị: 1 kg pha được khoảng 100 ấm. Cách tính chi phí mỗi ly có trong bài 1 kg Trà Bắc pha được bao nhiêu ấm.
Làm mẫu thử và chốt công thức
Từ mô tả, xưởng làm 2–3 mẫu với tỷ lệ khác nhau. Anh chị pha cả ba theo đúng cách quán sẽ pha, không pha theo cách thử của xưởng. Rất nhiều mẫu ngon khi pha ấm nhưng đắng khi pha bình giữ nhiệt cả buổi.
Khi chọn được mẫu, chốt công thức theo ba nguyên tắc:
- Ghi tỷ lệ bằng khối lượng, không ghi bằng thìa hay “nắm”.
- Ghi tên từng thành phần theo hạng và vụ, không ghi chung “trà xanh”.
- Niêm phong mẫu đối chứng, mỗi bên giữ một phần, ghi ngày và mã lô.
Mẫu thử cho khách sỉ miễn phí, khách trả phí ship. Nếu quán cần người hướng dẫn nhân viên pha đúng công thức, hợp tác xã có dịch vụ đào tạo pha trà cho quán và đại lý.
Về nhãn: theo Điều 44 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, hàng hoá phối trộn ghi tên và địa chỉ tổ chức thực hiện công đoạn cuối cùng. Nguyên liệu và nơi trộn đều ở Việt Nam thì xuất xứ vẫn ghi Việt Nam. Trà có thành phần hoa phải ghi thành phần trên nhãn. Anh chị nên hỏi cơ quan quản lý chất lượng địa phương khi công thức có nguyên liệu nhập khẩu.
Giữ công thức ổn định giữa các lô
Cùng một tỷ lệ, lô tháng 4 và lô tháng 8 có thể khác vị. Nguyên nhân là chè từng vụ khác nhau, không phải xưởng làm sai. Có ba cách giữ vị:
- Giữ nguyên liệu theo lô trong kho lạnh cho cả đợt hàng, rồi trộn và giao dần.
- Điều chỉnh tỷ lệ nhỏ theo vụ, lấy mẫu đối chứng làm chuẩn nếm. Hai bên thống nhất biên độ được phép chỉnh.
- Nếm đối chiếu từng lô trước khi giao, ghi kết quả vào phiếu lô.
Chè hái từ tháng 3 đến tháng 10. Hết đợt nhập tháng 9 thì khó có trà giá tốt tới khoảng tháng 3 năm sau. Công thức cần dùng qua mùa đông nên chốt lượng nguyên liệu trước tháng 9. Hạn dùng trà khô là 12 tháng. Lý do trà đổi vị và chát gắt có trong bài trà bị chát, đắng gắt.

Quy cách, số lượng và thời gian
Trà phối trộn có thể giao dạng rời theo kg cho quán tự chia, hoặc đóng gói theo định lượng pha để nhân viên không phải cân. Gói ấm 10 g là quy cách hợp tác xã đang dùng cho nhiều hộp và set quà.
Số lượng, giá và thời gian làm mẫu, sản xuất được báo theo từng yêu cầu, tuỳ số thành phần và loại bao bì. Với hàng có sẵn không phối trộn, đơn sỉ theo kg từ 10 kg, đơn dưới 100kg xuất hàng trong 24 giờ. Năng lực sản xuất và hồ sơ lô có trong bài nguồn chè Thái Nguyên số lượng lớn. Các công đoạn chế biến nền trước khi phối trộn có trong bài quy trình chế biến tại xưởng TRAVINA.
Ai sở hữu công thức
Khi hai bên cùng phát triển một vị, rất dễ tranh cãi về sau nếu không viết ra từ đầu. Quyền với công thức nên được ghi rõ trong hợp đồng. Một công thức có thể được bảo hộ như bí mật kinh doanh nếu đáp ứng các điều kiện tại Điều 84 Luật Sở hữu trí tuệ: không phải hiểu biết thông thường, tạo lợi thế khi dùng trong kinh doanh, và được chủ sở hữu bảo mật bằng biện pháp cần thiết.
Các điều khoản nên có:
- Công thức chốt thuộc bên nào. Bên kia được dùng lại hay không.
- Xưởng không bán cùng công thức cho bên khác trong thời hạn nào.
- Ai giữ hồ sơ tỷ lệ và mẫu đối chứng.
- Xử lý thế nào khi dừng hợp tác.
Đây là định hướng chung. Với hợp đồng giá trị lớn, anh chị nên nhờ luật sư hoặc tham khảo cơ quan có thẩm quyền về sở hữu trí tuệ.
Nguồn gốc lô trà
Nguyên liệu phối trộn lấy từ vùng 40,5 ha của 90 hộ xã viên tại Đại Từ và La Bằng, hái tay 100%. Trà Bắc Truyền Thống và Trà Xanh Đặc Sản làm tại xưởng Gò Lớn; từ Móc Câu Đặc Biệt trở lên làm tại xưởng La Bằng đạt ISO 22000:2018. Mỗi lô nguyên liệu có mã để truy về vùng trồng.
Chọn nền cho trà phối trộn theo hạng búp
Nền trà quyết định phần lớn tính cách của công thức. Toàn bộ trà của hợp tác xã đều hái tay và được phân hạng theo độ non của búp, nên anh chị có thể chọn nền dựa vào vị mình muốn hướng tới.

- Trà Bắc (1 tôm 2–3 lá): nước vàng ong, chát rồi hậu ngọt, hợp làm nền cho trà phối trộn pha ấm lớn hoặc pha trà đá.
- Trà Xanh Đặc Sản (1 tôm 2 lá): nước xanh ánh vàng, vị cân bằng, dễ ghép với hoa.
- Trà Móc Câu (1 tôm 1–2 lá): cánh cong như lưỡi câu, nước xanh ánh kim, hợp với công thức hướng đến vị thanh.
- Trà nõn (1 tôm 1 nõn): nước trong, hương cốm; thường dùng một tỷ lệ nhỏ để nâng hương cho cả mẻ.
Cơ sở Đại Từ làm Trà Bắc và Trà Xanh Đặc Sản, còn cơ sở La Bằng làm từ Trà Móc Câu trở lên. Khi trà phối trộn dùng nguyên liệu từ cả hai nơi, xưởng sẽ ghi rõ tỷ lệ từng nguồn trong hồ sơ công thức.
Trà phối trộn với hoa nhài, hoa bưởi
Hương hoa là hướng được nhiều quán hỏi. Hoa nhài và hoa bưởi ta do hợp tác xã tự trồng, tự hái, nên chủ động được mùa vụ và chất lượng hoa. Trước khi đặt công thức riêng, anh chị có thể tham khảo các dòng có sẵn để hình dung mức hương mong muốn.
- Trà Sen Tây Hồ: trà nõn ướp sen Tây Hồ, hương sen rõ mà không lấn vị trà.
- Trà Gạo Sen Bách Diệp: trà đinh ướp hương gạo sen, gạo sen được sàng bỏ sau khi ướp.
Hoa có mùa, nên trà phối trộn có hoa thường cần chốt sản lượng từ trước để xưởng chuẩn bị nguyên liệu. Anh chị báo sớm kế hoạch bán theo quý sẽ giúp lô hàng ra đúng hẹn.
Lập hồ sơ cho từng công thức
Một công thức chỉ thực sự thuộc về anh chị khi được ghi lại đầy đủ trên giấy. Hồ sơ nên gồm:
- Tên công thức và mã nội bộ.
- Nền trà, hạng búp, tỷ lệ từng thành phần.
- Mô tả màu nước, hương, hậu vị sau khi pha theo cách chuẩn.
- Cách pha khuyến nghị: lượng trà, lượng nước, thời gian hãm.
- Ngày chốt mẫu và chữ ký của hai bên.
Hồ sơ trà phối trộn là căn cứ để so lô mới với lô chuẩn, đồng thời giúp quán bàn giao trơn tru khi thay người phụ trách mua hàng.
Nhãn riêng và giấy tờ cho trà phối trộn
Nếu anh chị muốn bán trà phối trộn dưới thương hiệu của mình, hợp tác xã nhận sản xuất OEM nhãn riêng. Mỗi lô có giấy xác nhận sản xuất để anh chị lưu hồ sơ và trình khi cần. Mẫu in bao bì phải được ký duyệt trước khi in; hàng in riêng không đổi trả nếu không có lỗi sản xuất.
Cơ sở La Bằng được cấp chứng nhận ISO 22000:2018 về quản lý an toàn thực phẩm. Khi đặt nhãn riêng, anh chị nên hỏi rõ lô hàng của mình làm tại cơ sở nào để ghi thông tin trên bao bì cho đúng.
Đặt cọc, thanh toán và hóa đơn
Đơn đặt riêng theo công thức cần đặt cọc 20–30%. Hợp tác xã không áp dụng công nợ và có xuất hóa đơn VAT cho đơn vị cần chứng từ. Đơn OEM có thời gian sản xuất lâu hơn hàng có sẵn, vì phải chờ bao bì và chạy mẻ theo đúng tỷ lệ đã chốt.
Hướng dẫn nhân viên pha đúng vị
Công thức tốt đến đâu mà pha sai thì khách vẫn thấy vị lệch. Với trà pha ấm, mức tham khảo là khoảng 10g mỗi ấm; khách thích thanh dùng 6g, khách uống đậm dùng 12–15g. 1kg trà pha được khoảng 100 ấm, con số này giúp quán tính giá vốn mỗi ấm.
Anh chị nên in một tờ hướng dẫn pha trà phối trộn dán ở quầy, ghi rõ lượng trà, loại ấm, thời gian hãm theo hồ sơ đã chốt. Khi có nhân viên mới, chỉ cần cho pha thử vài ấm rồi nếm so với vị chuẩn.
Kiểm tra trà khi nhận mỗi lô
Mỗi lần nhận hàng, người pha chính nên mở một túi, pha theo đúng hướng dẫn và so với mẫu lưu. Nước trà tự nhiên không xanh ngắt; cánh khô ánh xanh đen, không có lớp phấn trắng. Nếu thấy khác biệt, anh chị giữ lại túi đó và báo cho xưởng để đối chiếu với giấy xác nhận sản xuất của lô.
Tính giá vốn một ấm trà phối trộn
Trước khi đặt giá bán, quán nên tính giá vốn trên từng ấm hoặc từng ly. Cách làm đơn giản: lấy giá nhập 1kg trà phối trộn chia cho số ấm pha được. Với lượng pha khoảng 10g mỗi ấm, 1kg cho chừng 100 ấm; nếu quán pha đậm 12–15g thì số ấm giảm tương ứng.
Ngoài tiền trà, anh chị cộng thêm chi phí nước, đá, ly, đường hoặc topping nếu có, rồi mới đặt biên lợi nhuận. Con số này nên ghi luôn vào hồ sơ công thức để khi đổi tỷ lệ, anh chị thấy ngay giá vốn thay đổi bao nhiêu.
Mở rộng sang công thức thứ hai
Khi công thức đầu tiên đã bán đều, nhiều quán muốn có thêm một vị để khách đổi món. Cách an toàn là giữ nguyên nền trà đã quen, chỉ thay phần hương: thêm hoa nhài cho một phiên bản, hoa bưởi cho phiên bản khác. Khách nhận ra điểm chung của quán, còn nhân viên không phải học lại từ đầu cách pha.
Mỗi công thức mới vẫn cần hồ sơ riêng, mẫu chốt riêng và mã riêng trên nhãn, để không lẫn với trà phối trộn đang bán.
Thử vị với khách trước khi ra mắt
Trước khi đưa trà phối trộn lên thực đơn chính thức, nhiều quán mời khách quen dùng thử trong một đến hai tuần. Ghi lại nhận xét về độ đậm, hương và hậu vị, rồi gửi cho xưởng để tinh chỉnh tỷ lệ nếu cần.
Anh chị cũng có thể đặt mẫu thử các hạng nền để tự ghép thử tại quán trước khi trao đổi với xưởng. Mọi câu hỏi về công thức riêng, anh chị gọi hoặc nhắn Zalo 0368.151.678.
Khi công thức đã chốt và anh chị muốn đóng gói mang tên riêng, điều kiện nhận đơn (từ 20.000.000đ, cọc 20–30%) có ở trang gia công trà in nhãn riêng (OEM). Quán chỉ cần trà nền theo kg thì xem trà sỉ cho quán, nhà hàng, khách sạn.
Câu hỏi thường gặp
Làm một công thức trà riêng mất bao lâu?
Tuỳ số vòng mẫu. Mô tả vị càng rõ, số lần làm lại càng ít. Thời gian cụ thể báo theo từng yêu cầu.
Công thức phối trộn có đăng ký bảo hộ được không?
Công thức thường được giữ như bí mật kinh doanh bằng hợp đồng và biện pháp bảo mật, theo Điều 84 Luật Sở hữu trí tuệ. Tên thương hiệu thì đăng ký nhãn hiệu.
Vì sao lô sau khác vị lô trước dù cùng tỷ lệ?
Do chè khác vụ. Giữ nguyên liệu theo lô trong kho lạnh hoặc thống nhất biên độ chỉnh tỷ lệ theo mẫu đối chứng.
Quán nhỏ có nên làm công thức riêng không?
Nếu lượng dùng chưa đều, nên bắt đầu bằng một hạng có sẵn và cố định cách pha. Khi đã ổn định lượng hàng tháng mới tính đến vị riêng.
Gửi mô tả vị cho xưởng
Anh chị chưa chắc nên bắt đầu từ hạng nào? Nếm thử vài hạng phổ thông trước. Mua lẻ tại bộ sưu tập Trà Bắc Thái Nguyên của Thuận Trà Thái Nguyên, hoặc xin mẫu sỉ miễn phí, chỉ trả phí ship.
Anh chị đã có mô tả vị và lượng dùng dự kiến? Gửi cho chúng tôi theo danh sách ở trên. Hợp tác xã phản hồi và báo theo từng yêu cầu. Xem trang nhập sỉ · Hotline bán buôn 0368.151.678 · Zalo 0855.318.678 · Email htxtamtraviet@gmail.com.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Phạm Hoàng Giang
Nghệ nhân trà, HTX Tâm Trà Việt
Người trực tiếp đứng chảo và đứng máy tại xưởng Đại Từ – La Bằng. Tháng 12/2025, anh cùng đội thi số 08 xã La Bằng đạt Giải Nhì cuộc thi “Bàn tay vàng chế biến chè” tỉnh Thái Nguyên. Trên website, anh phụ trách nội dung về cách pha, nhiệt độ nước, tỉ lệ trà, cách bảo quản và cách thử trà.
Cập nhật 15/09/2026 · Xem đội ngũ HTX Tâm Trà Việt →
Bốn hạng trà chủ lực của hợp tác xã
TRAVINA – HTX Tâm Trà Việt sản xuất trực tiếp tại Đại Từ – La Bằng, Thái Nguyên. Đặt hàng thẳng từ xưởng, không qua trung gian.
Trà Móc Câu Đặc Biệt Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 45.000 ₫ đến 450.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Xanh Đặc Sản Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 35.000 ₫ đến 350.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Bắc Truyền Thống Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 25.000 ₫ đến 250.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Nõn Hảo Hạng Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 80.000 ₫ đến 800.000 ₫
Xem & đặt mua →
Cần mua sỉ theo kilogram hoặc mở đại lý? Xem trang nhập sỉ · Chính sách đại lý

