Bộ ấm trưng bày tại cửa hàng trà: chọn mẫu, định giá và kể chuyện bằng dữ kiện chứng minh được

Ánh sáng và nền: ba cách bày rẻ tiền mà lên hình

Hàng trưng bày có hai nhiệm vụ: để khách nhìn tại chỗ, và để chụp ảnh đăng lên mạng. Nhiệm vụ thứ hai ngày càng quan trọng hơn, mà lại là nhiệm vụ ít người đầu tư.

Một là bỏ đèn trắng lạnh. Đèn trắng xanh làm men gốm trông bợt và làm nước trà ngả xám. Một bóng vàng ấm khoảng ba nghìn Kelvin đặt chếch từ trên xuống làm men lên màu thật hơn hẳn. Chi phí gần như bằng không so với tác dụng.

Hai là dùng nền phẳng, tối giản. Một tấm gỗ mộc, một mảnh vải thô màu trung tính, hoặc một chiếc chiếu tre nhỏ. Nền càng ít chi tiết thì cái ấm càng nổi. Bày ấm trước tủ kính đầy hàng là cách nhanh nhất để không ai nhìn thấy cái ấm.

Ba là để khoảng trống quanh món hàng. Bốn bộ ấm xếp sát nhau trông như hàng chợ; hai bộ cách nhau một gang tay trông như hàng chọn lọc. Bày ít lại thường bán được nhiều hơn.

Thêm một chi tiết nhỏ mà hiệu quả: rót sẵn nước trà vào một chén khi chụp ảnh. Chén không trông vô hồn, chén có nước trà vàng ánh làm cả khung hình sống hẳn lên.

Hàng trưng bày có bán không, và bán thế nào

Câu này khách hỏi thường xuyên, nên phải có chính sách rõ từ đầu chứ đừng trả lời tuỳ hứng.

Cách cháu thấy hợp lý nhất: hàng trưng bày có bán, nhưng bán sau cùng và bán đúng giá. Khách muốn mua đúng bộ đang bày thì nhận đặt bộ mới cho họ, còn bộ đang bày vẫn ở lại cho tới khi có bộ thay thế. Nếu khách cần ngay, mới bán bộ bày và lấy bộ mới về bù.

Tuyệt đối không hạ giá bộ trưng bày chỉ vì nó đã đứng đó lâu. Gốm không xuống chất theo thời gian. Hạ giá chỉ dạy cho khách rằng cứ chờ là được rẻ.

Ngoại lệ duy nhất là bộ có khiếm khuyết thật: sứt nhẹ ở đế, xước men do va chạm trong lúc bày. Với những bộ này thì nói thẳng lỗi, giảm giá tương xứng và ghi rõ là hàng trưng bày có khiếm khuyết. Bán như vậy không mất uy tín, còn giấu lỗi thì mất.

Ấm trưng bày sứt vỡ tính vào chi phí thế nào

Bày hàng gốm thì sớm muộn cũng vỡ. Vấn đề không phải tránh cho bằng được, mà là tính trước để lúc vỡ không xót.

Cách tính đơn giản: coi mỗi bộ trưng bày như một khoản chi phí khấu hao trong mười hai tháng. Một bộ 500 nghìn bày cả năm thì chi phí mỗi tháng khoảng bốn mươi nghìn — cộng thẳng vào chi phí vận hành quầy, giống tiền điện.

Nhìn theo cách đó thì một bộ vỡ sau tám tháng không phải là mất năm trăm nghìn, mà là mất phần chưa khấu hao hết. Tâm lý người bán nhẹ đi rất nhiều, và quan trọng hơn là không vì sợ vỡ mà cất hết hàng vào tủ.

Vài cách giảm vỡ không tốn tiền: không bày ấm ở mép bàn và ở lối đi; lót đế bằng miếng nỉ mỏng để không trượt; cầm ấm thì đỡ cả thân chứ không xách quai, vì quai là chỗ yếu nhất. Ba thói quen này cắt được phần lớn tai nạn.

Cuối cùng, mảnh vỡ đừng bỏ vội. Một chiếc chén vỡ nửa vẫn dùng làm vật bày cạnh chậu cây hoặc làm đĩa kê được, và nó kể một câu chuyện thật về nghề.

Đổi ấm trưng bày theo mùa và theo dịp

Hàng trưng bày không nên đứng yên cả năm. Đổi theo mùa là cách rẻ nhất để quầy trông luôn mới mà không phải nhập thêm hàng.

Mùa hè bày ấm sáng màu, men xanh, kèm ly thuỷ tinh và bình đựng trà nguội. Thông điệp là trà uống mát, không chỉ uống nóng.

Mùa thu đông chuyển sang ấm men nâu, men tối, bày kèm khay gỗ và khăn lót. Ánh sáng vàng hơn một chút. Đây cũng là mùa khách bắt đầu hỏi quà biếu.

Cận Tết bày nguyên set hoàn chỉnh — ấm, hộp trà, hộp quà — thay vì bày ấm rời. Khách mùa này không mua ấm, họ mua món quà, nên phải cho họ thấy món quà chứ không thấy linh kiện.

Mỗi lần đổi bày nên chụp lại một bộ ảnh mới. Ảnh cũ dùng quanh năm làm khách quen nhận ra ngay và mất cảm giác quầy đang hoạt động.

Bày bao nhiêu bộ là đủ?

Ba tới năm bộ trải đều các mức giá là vừa cho quầy nhỏ. Ít hơn thì khách không có gì để so; nhiều hơn thì thành tủ hàng, khách nhìn qua rồi thôi. Quan trọng là ba mức giá phải cách nhau rõ, để khách tự xếp mình vào một mức.

Kể chuyện món hàng bằng dữ kiện kiểm được

Hàng trưng bày bán được hay không phần lớn nằm ở câu chuyện đi kèm, nhưng câu chuyện phải là thứ kiểm chứng được chứ không phải lời có cánh.

Những dữ kiện dùng được: nơi làm ra bộ ấm, chất liệu men, dung tích tính bằng mi li lít, số chén trong bộ, cách vệ sinh, có dùng được trong máy rửa bát không. Đây là các thông tin khách hỏi lại được và mình trả lời được.

Những thứ nên tránh: gán tuổi đời cho món hàng mới, gán xuất xứ không đúng, hoặc nói quá về công dụng. Một câu nói quá hôm nay đổi lấy một khách mất hẳn ngày mai.

Với ấm dáng phỏng cổ điển, cách kể hay nhất là kể về dáng: dáng này tên gì, vì sao vòi ngắn hay dài, vì sao bụng tròn giữ nhiệt tốt hơn. Đó là kiến thức thật, khách thích nghe, và nó không cần bịa gì cả.

Cuối cùng, tập nói gọn trong ba câu. Khách đứng trước quầy không nghe được một bài dài. Ba câu đúng trọng tâm rồi im lặng để họ cầm ấm lên — chính lúc cầm lên mới là lúc họ quyết định.

Có nên cho khách cầm thử hàng trưng bày không?

Nên, và nên chủ động mời. Gốm là mặt hàng phải cầm mới quyết định được: khách cần biết ấm có nặng tay không, quai có vừa không, nắp có khít không. Không cho cầm thì khách chỉ nhìn rồi đi.

Chỉ cần một thói quen nhỏ để giảm rủi ro: đặt bộ trưng bày trên một chiếc khay có gờ, mời khách cầm ngay trên khay chứ không bê ra chỗ khác. Rơi trong lòng khay thì thường chỉ trầy, rơi xuống nền gạch thì hết.

Hàng trưng bày có cần ghi giá không?

Có. Ghi giá rõ ràng lọc bớt những cuộc hỏi giá không dẫn tới đâu, và quan trọng hơn là nó cho thấy cửa hàng bán một giá với mọi người. Giấu giá để chờ xem khách là ai rồi mới báo là cách nhanh nhất làm mất lòng tin.

Bao lâu nên thay ấm trưng bày một lần?

Khoảng ba tháng, trùng với nhịp đổi mùa. Không phải vì bộ cũ hỏng, mà vì khách quen đi qua hàng ngày sẽ thôi nhìn vào thứ đứng yên. Đổi vị trí, đổi nền, đổi bộ ở vị trí trung tâm là đủ, không nhất thiết phải nhập mẫu mới.

Bộ vừa rời khỏi vị trí trung tâm thì chuyển sang làm hàng bán, và nên bán trước các bộ còn nguyên hộp trong kho — vì nó đã cũ hơn về thời gian dù nhìn vẫn mới.

Tóm lại: ấm trưng bày nên làm thế nào

Ba tới năm bộ ấm trưng bày trải đều mức giá là vừa cho quầy nhỏ, đặt trên nền phẳng, dưới ánh đèn vàng ấm, có khoảng trống quanh mỗi bộ.

Hàng trưng bày có bán nhưng bán đúng giá, và đổi bày khoảng ba tháng một lần theo mùa để quầy luôn trông như đang hoạt động.

Coi mỗi bộ trưng bày là một khoản khấu hao mười hai tháng, như vậy lúc vỡ không xót và cũng không vì sợ vỡ mà cất hết hàng vào tủ.

Nguồn gốc lô trà

Trà bày cùng kệ với ấm chén thuộc danh mục 36 mã của hợp tác xã, sản xuất từ 40,5 ha vùng nguyên liệu tại Đại Từ và La Bằng, Thái Nguyên, 90 hộ xã viên, 100% hái tay; 9,7 ha đã có chứng nhận VietGAP (DVCL-VG-TT-24-19-68). Cơ sở Gò Lớn làm Trà Bắc Truyền Thống và Trà Xanh Đặc Sản; cơ sở La Bằng làm từ Móc Câu Đặc Biệt trở lên. Xưởng La Bằng có ISO 22000:2018. Sáu bộ ấm chén là gốm Bát Tràng. Khi khách hỏi nguồn gốc lô trà, anh chị đọc mã lô in trên bao bì và nhắn về hợp tác xã để lấy ảnh phiếu kiểm nghiệm. Xem thêm trang chứng nhận.