Ấm tử sa trong cửa hàng trà: nhập bao nhiêu bộ là đủ và cách tính vòng quay

Ba lỗi định giá ấm tử sa ở cửa hàng trà

Ấm là mặt hàng dễ định giá sai, vì người bán trà quen tính giá theo cân chứ không quen tính giá theo món.

Lỗi thứ nhất: lấy nguyên tỷ lệ lãi của trà áp sang ấm. Trà quay vòng nhanh nên lãi mỏng vẫn sống được. Ấm nằm kho hàng tháng, vốn chôn lâu, nên tỷ lệ lãi phải cao hơn mới bù được chi phí vốn và rủi ro vỡ. Áp cùng một tỷ lệ là tự làm lỗ mà không biết.

Lỗi thứ hai: giảm giá khi khách trả giá. Ấm không phải mặt hàng mặc cả. Giảm một lần thì mọi khách sau đều biết và đều trả giá. Thay vì giảm, hãy tặng kèm — một gói trà đóng ấm, một chiếc lót ly. Giá giữ nguyên, khách vẫn thấy được lợi.

Lỗi thứ ba: không tính công bày và công tư vấn. Bán một bộ ấm mất hai mươi phút nói chuyện, bán một cân trà mất hai phút. Thời gian đó là chi phí thật. Nếu giá ấm không gánh nổi phần công ấy thì nên bớt mẫu, giữ ít mà bán chắc.

Khi nào nên nhận đặt riêng thay vì ôm hàng sẵn

Với mẫu giá cao, cách an toàn hơn cả là không ôm hàng mà nhận đặt. Cửa hàng chỉ giữ một bộ làm mẫu trưng bày, khách chọn xong thì đặt về.

Cách này đổi vốn chôn lấy thời gian chờ: khách phải đợi từ một tới ba tuần. Đổi lại, cửa hàng không phải gánh rủi ro ôm ba bộ mà bán được một.

Nhưng đặt riêng đi kèm một điều kiện bắt buộc: phải lấy cọc của khách. Hàng đặt theo yêu cầu, nhất là hàng có khắc chữ hoặc in logo, không bán lại cho người khác được. Khách đổi ý là cửa hàng ôm trọn. Mức cọc thông thường là một nửa, và nên ghi rõ hàng đặt riêng không đổi trả nếu không phải lỗi sản xuất.

Nói chuyện cọc với khách không khó như nhiều người nghĩ, miễn là giải thích thật: bộ này làm riêng cho anh chị, xưởng làm theo mẻ, nên cần một phần trước. Khách hiểu chuyện gần như luôn đồng ý. Khách không chịu cọc thường cũng là khách sẽ đổi ý.

Ấm Bát Tràng và ấm Nghi Hưng: khách hỏi gì, mình trả lời sao

Câu hỏi này xuất hiện ở hầu hết các cuộc bán ấm giá cao, và trả lời lệch một chút là mất uy tín về sau.

Tử sa nguyên gốc là loại đất ở Nghi Hưng, tỉnh Giang Tô bên Trung Quốc. Ấm làm từ đất ấy, không phủ men, để mộc, dùng lâu thì ngấm trà và lên nước. Đó là dòng ấm có thị trường sưu tầm riêng, giá rất rộng.

Ấm gọi là tử sa làm ở Bát Tràng dùng đất và men trong nước, dáng phỏng theo các dáng cổ điển như Tây Thi, Thạch Biều. Chất lượng dùng tốt, giá dễ chịu, hợp với quầy trà và với quà biếu.

Cách trả lời đúng là nói thẳng như vậy: đây là ấm Bát Tràng làm theo dáng tử sa. Đừng để khách tự hiểu thành tử sa Nghi Hưng rồi sau này biết ra. Người sành trà quý sự thẳng thắn, và họ nói với nhau.

Một mẹo nhỏ khi tư vấn: hỏi khách mua để dùng hay để chơi. Mua để dùng thì ấm men phủ tiện hơn vì dễ vệ sinh, không ám mùi giữa các loại trà. Mua để chơi thì mới bàn tới ấm mộc và chuyện nuôi ấm. Hỏi một câu tiết kiệm được cả buổi nói lệch hướng.

Sổ theo dõi ấm tử sa: ba cột là đủ

Không cần phần mềm. Một quyển sổ ba cột đã đủ để biết mẫu nào nên giữ, mẫu nào nên bỏ.

Cột một, ngày nhập. Ghi ngày bộ đó về kho. Đây là cột quan trọng nhất vì nó cho biết vốn đã nằm bao lâu.

Cột hai, số lần khách cầm lên xem. Gạch một vạch mỗi lần có người hỏi hoặc cầm lên. Mẫu nhiều vạch mà chưa bán thì vấn đề nằm ở giá; mẫu không ai chạm vào thì vấn đề nằm ở mẫu.

Cột ba, ngày bán. Lấy ngày bán trừ ngày nhập ra số ngày nằm kho. Cộng lại chia trung bình theo từng mẫu là có ngay bức tranh.

Sau ba tháng, nhìn bảng sẽ thấy rõ ba nhóm: mẫu bán trong vòng một tháng thì nhập thêm; mẫu nằm hai tới ba tháng thì giữ số lượng như cũ, không tăng; mẫu quá ba tháng mà ít ai chạm vào thì chuyển sang chỉ nhận đặt, không ôm nữa.

Riêng mẫu bị khách cầm lên nhiều mà không mua, trước khi bỏ thì thử đổi chỗ bày và đổi cách nói. Nhiều khi bộ ấm không có lỗi gì, chỉ là nó đang đứng ở góc tối.

Vốn chôn trong ấm tử sa nên chiếm bao nhiêu phần

Câu hỏi thực tế nhất với một quầy trà nhỏ. Cháu thường gợi ý giữ phần vốn nằm trong ấm chén dưới một phần năm tổng vốn hàng hoá.

Lý do là trà quay vòng theo tuần còn ấm quay vòng theo tháng. Để ấm chiếm quá nhiều thì đến lúc cần tiền nhập trà vụ mới lại không có, mà trà mới mới là thứ giữ khách quay lại.

Với một quầy vốn hàng hoá khoảng hai mươi triệu, phần ấm chén tầm ba tới bốn triệu là hợp lý — đủ bày năm sáu bộ trải đều các mức giá, giữ một bộ để mời nếm, còn lại là hàng bán.

Khi nào nên tăng tỷ lệ này? Khi sổ theo dõi cho thấy ấm bán đều trong ba tháng liên tiếp, và khi đã có tệp khách hỏi ấm chủ động chứ không phải mình phải chào.

Có nên nhập ấm tử sa từ nhiều nguồn cho phong phú không?

Với quầy nhỏ thì không nên. Nhiều nguồn nghĩa là nhiều mức chất lượng, nhiều kiểu đóng gói, và khi có bộ lỗi thì khó truy về đâu. Giữ một nguồn ổn định, đổi mẫu trong cùng nguồn đó là đủ phong phú với tệp khách của một quầy trà.

Ấm tử sa nằm kho lâu có hỏng không?

Gốm không xuống chất, nhưng hộp giấy thì có. Hộp ẩm mốc, móp góc làm bộ ấm mất giá dù ruột vẫn nguyên. Nên để hộp nơi khô, không xếp chồng quá ba lớp, và mỗi quý lấy ra lau một lượt. Hộp giữ tốt thì bộ ấm nằm hai năm vẫn bán đúng giá.

Khách hỏi mua ấm rẻ hơn thì trả lời sao?

Đừng hạ giá bộ đang có, hãy đưa ra bộ ở mức thấp hơn trong danh mục. Đó là lý do nên bày đủ ba mức giá: khi khách thấy đắt, mình có chỗ để lùi mà không phải phá giá. Nếu cả ba mức đều quá tầm khách thì thẳng thắn nói bộ này chưa hợp và chuyển sang mời trà, giữ mối cho lần sau.

Ấm bán chậm có nên đem đi làm quà khuyến mại không?

Không nên tặng kèm nguyên bộ ấm, vì như vậy là dạy khách rằng ấm không có giá trị. Nếu cần kích cầu, hãy tặng một chi tiết nhỏ — chiếc lót ly, gói trà đóng ấm — hoặc ghép bộ ấm ế vào một set quà có hộp đẹp rồi bán nguyên set với giá trọn gói.

Nguồn gốc lô trà

Trà trong các set trên thuộc danh mục 36 mã, sản xuất từ vùng nguyên liệu 40,5 ha tại Đại Từ và La Bằng, Thái Nguyên, 90 hộ xã viên, hái tay toàn bộ; 9,7 ha đã có chứng nhận VietGAP (DVCL-VG-TT-24-19-68). Cơ sở Gò Lớn làm Trà Bắc Truyền Thống và Trà Xanh Đặc Sản; cơ sở La Bằng làm từ Móc Câu Đặc Biệt trở lên. Xưởng La Bằng có ISO 22000:2018. Sáu bộ ấm chén là gốm Bát Tràng do hợp tác xã chọn mẫu và phân phối. Hồ sơ giấy tờ đầy đủ ở trang hồ sơ pháp lý và chứng nhận.