Ghi thông tin dinh dưỡng trên bao bì trà: quy định và cách làm

Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt, sản xuất chè tại Đại Từ và La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, có nhận in nhãn riêng cho đại lý và doanh nghiệp. Bài này viết cho người duyệt maket bao bì: chủ đại lý làm nhãn riêng, doanh nghiệp đặt hộp quà in logo, và người phụ trách hồ sơ sản phẩm. Sửa nhãn sau khi đã in là khoản chi phí lớn nhất và vô ích nhất trong nhóm việc này, nên phần rà soát nên làm kỹ trước.

Bao bì trà bắt buộc ghi những gì

Nghị định 37/2026/NĐ-CP đặt yêu cầu chung: thông tin trên nhãn phải trung thực, chính xác, phản ánh đúng bản chất sản phẩm, không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm truy xuất được nguồn gốc và theo dõi được theo lô trong toàn chuỗi sản xuất, phân phối. Nghị định cũng khuyến khích áp dụng công nghệ số trên nhãn: mã QR, mã vạch, RFID, NFC, hướng tới nhãn điện tử và dữ liệu số hoá.

Về vị trí, nhãn phải đặt ở chỗ dễ quan sát trên sản phẩm hoặc bao bì thương phẩm, thể hiện đủ nội dung bắt buộc mà không phải tháo rời chi tiết nào. Nội dung bắt buộc không nhất thiết tập trung một chỗ, miễn là vẫn dễ quan sát.

Với sản phẩm trà đóng gói sẵn, nhóm nội dung cần có gồm: tên sản phẩm; tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hoá; xuất xứ; định lượng; ngày sản xuất và hạn sử dụng; thành phần; thông tin cảnh báo nếu có; hướng dẫn sử dụng và bảo quản; số lô. Trà khô của hợp tác xã có hạn dùng 12 tháng, và mã lô in trên bao bì là cơ sở để tra ngược về phiếu kiểm nghiệm của đúng lô.

Thông tin dinh dưỡng: khi nào phải ghi

Thông tư 29/2023/TT-BYT ngày 30/12/2023 hướng dẫn nội dung và cách ghi thành phần, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm bao gói sẵn. Lộ trình: chậm nhất tới 31/12/2025 các đơn vị phải thực hiện; từ 01/01/2026 không được sản xuất, in, nhập khẩu và sử dụng nhãn không đúng quy định của thông tư. Hàng đã sản xuất, lưu thông trước 01/01/2026 với nhãn chưa ghi thì được tiếp tục lưu thông đến hết hạn sử dụng ghi trên nhãn.

Con số trên bao bì thường kéo theo câu hỏi tại quầy. Câu trả lời soạn sẵn nằm ở bộ trả lời chuẩn dành cho nhân viên quầy.

Điểm quan trọng với ngành trà nằm ở danh sách đối tượng không thuộc phạm vi bắt buộc của thông tư. Trong 12 nhóm được liệt kê có nhóm chè và cà phê không có thành phần bổ sung khác. Nghĩa là trà chè nguyên chất đóng gói sẵn không phải in bảng năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo, natri.

Ranh giới cần tự rà: sản phẩm có trộn thêm nguyên liệu khác vào phần ăn được thì không còn là “chè không có thành phần bổ sung”. Với danh mục của chúng tôi, trà ướp hoa bằng hoa tươi rồi tách hoa ra là một chuyện, còn sản phẩm giữ lại thành phần khác trong gói là chuyện khác, nên từng mã hàng phải soi riêng chứ không áp chung.

Bảng nội dung bắt buộc và nội dung tuỳ chọn

Nội dung	Bắt buộc hay tuỳ chọn	Lưu ý khi làm nhãn trà
Tên sản phẩm	Bắt buộc	Phải phản ánh đúng bản chất, không đặt tên gợi công dụng
Tên, địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm	Bắt buộc	Ghi pháp nhân thật, không chỉ ghi tên thương hiệu
Định lượng	Bắt buộc	Quy cách của hợp tác xã: hút chân không 100 g, 200 g; túi 500 g cho một số dòng; gói ấm 10 g
Ngày sản xuất, hạn sử dụng	Bắt buộc	Trà khô 12 tháng; in rõ, không dán tem đè lên
Thành phần	Bắt buộc	Ghi đúng nguyên liệu thực tế
Số lô	Bắt buộc theo yêu cầu truy xuất	Là chìa khoá để đối chiếu phiếu kiểm nghiệm
Hướng dẫn pha, bảo quản	Bắt buộc với sản phẩm cần hướng dẫn	Nêu định lượng và nhiệt độ nước, không nêu liều dùng cho người
Bảng giá trị dinh dưỡng	Tuỳ chọn với chè không có thành phần bổ sung	Chỉ ghi khi có kết quả thử nghiệm tương ứng
Mã QR truy xuất	Tuỳ chọn, được khuyến khích	Nên trỏ về trang có hồ sơ và phiếu kiểm nghiệm
Số hiệu chứng nhận	Tuỳ chọn	Ghi đúng phạm vi: ISO 22000 cấp cho cơ sở La Bằng, VietGAP cho 9,7 ha

Câu chữ không được đưa lên bao bì

Nhãn là nơi chữ ở lại lâu nhất và bị soi kỹ nhất. Danh sách cấm ngắn gọn:

• Mọi câu về tác dụng lên cơ thể. Bao gồm cả các câu nhẹ như “cho cơ thể sảng khoái”, “thanh mát”.
• Mọi câu khiến người mua hiểu sản phẩm có tác dụng như thuốc.
• Mọi con số không có kết quả thử nghiệm. Hàm lượng chất, tỉ lệ phần trăm, so sánh với thực phẩm khác.
• Chứng nhận không có, hoặc có nhưng sai phạm vi. Ví dụ ghi chứng nhận hệ thống của một cơ sở lên sản phẩm làm ở cơ sở khác.
• Từ “hữu cơ” khi chưa có chứng nhận tương ứng. Cách ghi đúng với vườn của chúng tôi là canh tác hướng hữu cơ, chưa phải hữu cơ có chứng nhận.
• Tên vùng trà không phải nơi sản xuất thật. Vùng nguyên liệu của hợp tác xã ở Đại Từ và La Bằng, nên nhãn ghi đúng hai địa danh này.

Sửa nhãn khi đổi quy cách

Mỗi lần đổi quy cách là một lần phải rà lại toàn bộ nhãn, không chỉ sửa con số định lượng. Bốn việc phải làm cùng lúc:

1. Cập nhật hồ sơ tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018, vốn vẫn đang được áp dụng — Nghị định 46/2026/NĐ-CP ban hành ngày 26/01/2026 đã bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026. Chúng tôi kiểm lại tình trạng này ngày 16/09/2026.
2. Rà lại phần hướng dẫn pha cho khớp quy cách mới.
3. Kiểm phần miễn ghi dinh dưỡng nếu quy cách mới đi kèm thay đổi thành phần.
4. Thu hồi maket cũ khỏi nhà in để tránh in nhầm bản cũ ở đợt sau.