Hướng dẫn thưởng thức trà sen Tây Hồ qua 6 bước, cho nhà và phòng trà

Hướng dẫn thưởng thức trà sen Tây Hồ qua 6 bước, cho nhà và phòng trà

Mục lục bài viết

Thưởng thức trà sen Tây Hồ đúng điệu chỉ cần mấy thứ: nước đã hạ còn khoảng 80–85°C, một ấm nhỏ tráng nóng, chén sứ mỏng và một lúc ngồi không vội. Không rửa trà, không dội nước sôi già, rót hết nước ra chén tống rồi mới chia chén. Trong bài, chúng tôi lấy dòng trà sen Tây Hồ của HTX Tâm Trà Việt làm ví dụ: trà nõn Thái Nguyên ướp trong bông sen, mỗi bông pha một ấm. Phần đầu là cách pha, phần sau dành cho người bán và người phục vụ.

Chúng tôi hay nhận câu hỏi kiểu này từ chủ phòng trà, quản lý nhà hàng, khách sạn và các quầy quà đặc sản: khách muốn thưởng thức trà sen Tây Hồ thì pha thế nào cho ra dáng, tính giá một ấm ra sao, nhân viên nên nói gì. Vì vậy phần lớn bài viết cho những anh chị phải pha trà sen cho người khác uống, ngày nào cũng pha.

  • Thưởng thức trà sen Tây Hồ: nước khoảng 80–85°C, ấm nhỏ riêng cho trà sen, không rửa trà, rót 3–4 nước.
  • Một bông trà sen pha một ấm cho 2–4 người. Nhóm đông thì mở hai bông, pha hai ấm.
  • Phòng trà phục vụ thưởng thức trà sen Tây Hồ nên mở bông trước mặt khách; khách sạn đặt kèm thẻ hướng dẫn pha.
  • Giá bán một ấm tính từ giá nhập bông (giá niêm yết trừ chiết khấu 35–45% theo cấp), cộng chi phí phục vụ và hao hụt.
  • Nhân viên kể nguồn gốc và cách ướp, không nói chuyện công dụng.

Thưởng thức trà sen Tây Hồ cần chuẩn bị những gì?

Trà sen là loại trà dễ hỏng tay người pha. Hương sen bám trên cánh trà rất mỏng, gặp nước quá nóng là bay đi trước khi kịp vào chén. Nên phần chuẩn bị quan trọng gần bằng chính bông trà. Bảng dưới gom những thứ cần cho một buổi thưởng thức trà sen Tây Hồ.

Thứ cần chuẩn bịNên dùngNên tránh
NướcNước lọc hoặc nước tinh khiết, đun sôi rồi để hạ còn khoảng 80–85°CNước máy còn mùi, nước sôi sùng sục rót thẳng
ẤmẤm đất hoặc ấm tử sa nhỏ, khoảng 200–300 ml, dành riêng cho trà senẤm vừa pha trà nhài, trà ướp hương khác còn bám mùi
ChénChén tống và chén quân bằng sứ trắng, thành mỏngChén dày, lòng chén màu tối khó nhìn màu nước
Lượng tràTrà trong một bông cho một ấm, 2–4 ngườiDồn nhiều bông vào một ấm to
Thời gian hãmNước đầu khoảng 1–2 phút, nước sau hãm dài dầnĐể trà ngâm lâu trong ấm giữa các lượt rót
Chỗ ngồiBàn thoáng, ít mùi, sáng sớm hoặc lúc tiếp kháchĐặt ngay cạnh món ăn nhiều mùi, gần hương nến thơm

Mốc nhiệt độ 80–85°C trùng với cách các bài viết về trà sen Hà Nội hay hướng dẫn khi thưởng thức trà sen Tây Hồ. Còn thời gian hãm và số người một bông là kinh nghiệm pha ở xưởng của chúng tôi, anh chị pha vài lần sẽ tự chỉnh theo tay mình.

6 bước thưởng thức trà sen Tây Hồ từ một bông sen

Sáu bước thưởng thức trà sen Tây Hồ dưới đây áp cho trà sen ướp trong bông, loại khách hay mua làm quà và các phòng trà hay đưa vào thực đơn.

Bước 1: Tráng nóng ấm và chén

Rót nước sôi vào ấm, đậy nắp vài giây rồi đổ ra chén tống, chén quân. Ấm nóng giữ nhiệt đều, hương bốc lên ngay từ nước đầu. Đổ hết nước tráng đi.

Bước 2: Mở bông sen trước mặt người uống

Cởi dây buộc, tách nhẹ các cánh ngoài, dốc trà trong lòng bông vào ấm. Mùi sen tỏa ra lúc mở bông là phần khách nhớ lâu khi thưởng thức trà sen Tây Hồ. Cánh sen bỏ ra đĩa, đừng nhét cả vào ấm làm chật chỗ cho trà nở.

Bước 3: Rót nước khoảng 85°C, không rửa trà

Trà xanh thường hay được tráng một lượt nước đầu. Trà sen thì không. Lượt nước đầu chính là lượt hương sen rõ, rửa đi là mất cái hay của việc thưởng thức trà sen Tây Hồ. Rót nước từ từ theo thành ấm cho ngập trà rồi đậy nắp.

Bước 4: Hãm ngắn rồi rót hết ra chén tống

Nước đầu chừng 1–2 phút. Rót cạn ấm sang chén tống, không để nước đọng lại trong ấm, vì trà ngâm lâu sẽ chát và át mất hương.

Bước 5: Chia đều chén quân, nước sau hãm lâu hơn

Từ chén tống chia ra các chén quân cho đều màu. Nước thứ hai, thứ ba hãm lâu hơn một chút. Một bông thường rót được 3–4 nước còn thơm.

Bước 6: Thưởng thức trà sen Tây Hồ bằng mũi trước, miệng sau

Nâng chén lên ngửi trước khi uống, nhấp từng ngụm nhỏ. Hương sen nhẹ ở nước đầu, vị trà nõn ngọt hậu rõ dần ở nước sau. Một nghệ nhân ướp trà sen lâu năm ở Hà Nội từng nói trên báo Pháp Luật Việt Nam rằng trà ngon thì đến nước thứ năm vẫn còn hương và màu vàng.

Ai mua một bông về pha ở nhà và muốn đọc kỹ hơn chuyện chọn ấm, chọn giờ uống cho cả gia đình, có thể xem thêm bài trà sen Tây Hồ bên Thuận Trà. Phần còn lại bàn chuyện phục vụ khách thưởng thức trà sen Tây Hồ ở quán và quầy hàng.

Bông sen ướp trà mở ra bên ấm chén, thưởng thức trà sen Tây Hồ đúng điệu
Mở bông sen trước mặt người uống: mùi sen tỏa ra lúc này là thứ khách nhớ lâu.

Phòng trà, nhà hàng, khách sạn phục vụ khách thưởng thức trà sen Tây Hồ

Ở nhà, pha trà sen là chuyện thú vui. Ở quán, đó là một món có giá, có người trả tiền, có người đánh giá. Khách gọi trà sen thường là khách tiếp đối tác, khách đãi người nhà từ xa tới, hoặc người muốn thử một thứ đặc biệt của Hà Nội. Họ trả tiền cho cả cái cách được phục vụ, chứ đâu phải riêng chén nước. Cách chọn trà cho từng loại quán chúng tôi đã tổng hợp ở trang trà sỉ cho quán, nhà hàng, khách sạn; dưới đây chỉ bàn riêng chuyện trà sen.

Phòng trà: để khách thưởng thức trà sen Tây Hồ ngay tại bàn

Phòng trà có lợi thế là thời gian. Khách ngồi lâu, sẵn lòng chờ. Cách làm chúng tôi thấy hiệu quả: nhân viên mang bông sen còn buộc dây ra bàn, đặt trên đĩa gỗ, giới thiệu một câu rồi mới mở bông và pha theo sáu bước ở trên. Khách được nhìn, được ngửi, được hỏi. Một bông cho một ấm, bàn bốn người thưởng thức trà sen Tây Hồ là vừa.

Anh chị để ý một chuyện nhỏ: ấm dành cho trà sen phải tách riêng khỏi ấm pha trà nhài, trà ô long. Ấm đất hút mùi, dùng lẫn vài ngày là khách thưởng thức trà sen Tây Hồ sẽ thấy lẫn mùi nhài. Những phòng trà mới mở có thể đọc thêm bài chọn trà cho phòng trà để xếp thực đơn từ trà nền đến trà ướp hoa.

Nhà hàng: mời khách thưởng thức trà sen Tây Hồ sau bữa tiệc

Nhà hàng không có nhiều thời gian pha tại bàn như phòng trà. Thường gặp hai cách. Cách đầu, nhân viên pha ở quầy theo đúng sáu bước rồi mang ấm và chén tống ra, rót tại bàn. Cách thứ hai, với phòng VIP và bàn tiệc nhỏ, nhân viên mang bông ra mở tại bàn rồi mới pha. Cách sau chậm hơn nhưng khách thường nhớ.

Bàn tiệc 8–10 khách nên tính hai bông, hai ấm. Đừng gom vào một ấm lớn, vì nước sẽ nguội chậm, hãm lâu và chát. Khách thưởng thức trà sen Tây Hồ thấy ngon hơn khi trà được mời sau món tráng miệng, lúc trên bàn đã dọn bớt đồ ăn nhiều mùi.

Khách sạn, homestay: thưởng thức trà sen Tây Hồ trong phòng hạng cao và giờ tea break

Khách sạn có hai chỗ dùng trà sen. Chỗ đầu tiên là phòng hạng cao: một bông sen đặt trong hộp nhỏ cạnh ấm siêu tốc, kèm tấm thẻ hướng dẫn thưởng thức trà sen Tây Hồ bốn dòng. Khách nước ngoài hay chụp ảnh bông sen này. Phần trà túi lọc cho các phòng thường thì xem bài trà amenity khách sạn.

Chỗ thứ hai là bàn khách mời trong hội nghị. Trà sen không hợp pha bình lớn cho cả trăm người, hương mất gần hết. Bình chung nên dùng trà nền như Trà Nõn Hảo Hạng hoặc Trà Xanh Đặc Sản, còn bàn chủ tọa thì mời thưởng thức trà sen Tây Hồ pha ấm nhỏ. Cách tính lượng trà cho cả buổi có trong bài trà tea break hội nghị.

Mô hìnhĐịnh lượng gợi ýAi phaĐi kèmLưu ý
Phòng trà1 bông cho 1 ấm, 2–4 khách, 3–4 nướcNhân viên pha tại bànHạt sen sấy, mứt, bánh cốmẤm riêng cho trà sen
Nhà hàng, bàn tiệc2 bông cho bàn 8–10 khách, chia 2 ấmPha ở quầy hoặc tại bàn VIPMời sau tráng miệngKhông gom vào ấm lớn
Khách sạn, phòng hạng cao1 bông mỗi phòng, thay theo lượt kháchKhách tự phaThẻ hướng dẫn 4 dòngHộp kín, tránh nắng từ cửa sổ
Hội nghị, bàn khách mời1 bông cho bàn 3–4 ngườiNhân viên phục vụBình chung dùng trà nềnKhông pha trà sen bình lớn
Quầy quà đặc sảnBán bông lẻ, hộp, set 5 bôngKhách tự pha ở nhàTờ hướng dẫn phaBày ít trên kệ, cất kho kín

Tính giá bán một ấm khi phục vụ thưởng thức trà sen Tây Hồ

Mở dịch vụ thưởng thức trà sen Tây Hồ, câu chủ quán hỏi nhiều là nên bán một ấm bao nhiêu. Chúng tôi không đưa con số cho từng quán, vì mặt bằng, khách và cách phục vụ mỗi nơi một khác. Nhưng cách tính thì giống nhau, và điểm xuất phát luôn là giá nhập một bông.

Giá niêm yết Trà Sen Tây Hồ xem trên trang sản phẩm. Gọi giá đó là G. Khi quán nhập theo chính sách đại lý, chiết khấu với nhóm trà là 35%, 40% hoặc 45% tùy cấp, nên giá vốn một bông bằng G nhân 0,65; 0,60 hoặc 0,55. Chi tiết từng cấp nằm ở bài chiết khấu đại lý trà Thái Nguyên.

KhoảnCách tínhGhi chú
Giá vốn bông trà sen (B)G × (1 − chiết khấu theo cấp)G: giá niêm yết trên trang sản phẩm
Đồ ăn kèm (D)Quán tự cân theo đĩaHạt sen sấy, mứt, bánh cốm
Nước, điện, khăn, rửa ấm (N)Quán tự đo theo tháng rồi chia cho số ấmThường nhỏ nhưng đừng bỏ qua
Hao hụt (H)Phần trăm bông hỏng, bông mở thử, bông tặngNên ghi sổ trong tháng đầu để có số thật
Giá vốn một ấmB + D + N + HMột bông cho một ấm
Giá bán một ấmGiá vốn một ấm × hệ số kk do quán đặt theo mặt bằng và mức phục vụ

Hai chỗ người mới hay tính thiếu là hao hụt và công pha. Tháng đầu, nhân viên mở thử vài bông để tập, khách quen được mời thử, bông để lâu trên kệ xuống hương. Cứ ghi sổ đủ một tháng, anh chị sẽ có tỷ lệ hao thật của quán mình. Còn công pha tại bàn chiếm thời gian của một người, nên hệ số k cho một ấm thưởng thức trà sen Tây Hồ pha tại bàn thường phải cao hơn trà nền rót sẵn.

Muốn so với trà nền, bài 1 kg trà pha được bao nhiêu ấm có cách tính giá vốn một ấm trà xanh thường. Đặt hai bảng cạnh nhau, anh chị dễ thấy vì sao trà sen nên đứng ở nhóm đồ uống cao giá trong thực đơn, không nên bán đại trà.

Ấm tử sa và chén sứ trắng, chuẩn bị thưởng thức trà sen Tây Hồ ở phòng trà
Ấm nhỏ dành riêng cho trà sen, chén mỏng lòng trắng để khách nhìn rõ màu nước vàng trong.

Nhân viên nên kể gì khi khách thưởng thức trà sen Tây Hồ?

Khách ngồi thưởng thức trà sen Tây Hồ thường muốn nghe chuyện. Nhưng chuyện phải đúng và ngắn. Chúng tôi gợi ý nhân viên nhớ bốn ý, mỗi ý một hai câu.

Ý 1, nguồn gốc. Trà sen là cách người Hà Nội xưa ướp trà xanh với sen Hồ Tây. Báo Pháp Luật Việt Nam từng kể về một gia đình giữ nghề ướp trà sen ở Hà Nội đến đời thứ bảy. Ai muốn kể dài hơn thì đọc bài lịch sử và nguồn gốc trà sen.

Ý 2, công phu. Tạp chí Công Thương viết rằng một cân trà sen ngon cần khoảng 1.500 bông sen, ướp đi ướp lại 7 lần. Con số này làm khách hiểu ngay vì sao một buổi thưởng thức trà sen Tây Hồ có giá cao.

Ý 3, trà nền. Bên trong bông sen là trà nõn Thái Nguyên. Trà nền ngon thì hương sen mới đứng được qua nhiều nước. Phần chọn trà nền để ướp sen có trong bài chọn trà Thái Nguyên hợp để ướp sen.

Ý 4, cách uống. Mời khách ngửi chén trước khi uống, nhấp ngụm nhỏ, để ý vị ngọt hậu ở nước thứ hai. Câu này giúp khách thưởng thức trà sen Tây Hồ chậm lại, đúng nhịp của món trà.

Có một ý không kể: công dụng. Khách hỏi trà sen có giúp ngủ ngon, có tốt cho bệnh này bệnh kia không, nhân viên trả lời thật: chuyện sức khỏe là chuyện của bác sĩ, quán chỉ nói được về trà. Câu trả lời đó vừa đúng luật quảng cáo thực phẩm, vừa khiến khách tin quán hơn.

Một mẫu lời giới thiệu khoảng 30 giây: “Đây là trà nõn Thái Nguyên được ướp trong bông sen. Em mở bông để anh chị ngửi trước nhé. Nước đầu hương sen rõ, nước sau vị trà ngọt hơn. Anh chị nhấp ngụm nhỏ cho thấy hậu.” Viết ra giấy, dán ở quầy pha, nhân viên mới đọc hai ngày là thuộc.

Quầy quà hướng dẫn khách tự thưởng thức trà sen Tây Hồ ở nhà

Quầy quà đặc sản, cửa hàng ở sân bay, khu phố cổ, điểm dừng chân bán trà sen cho khách mang đi. Người mua thường không biết pha, người nhận càng không. Nếu về nhà họ dội nước sôi già vào, trà mất hương, lần sau họ không mua nữa. Vì vậy hướng dẫn thưởng thức trà sen Tây Hồ là một phần của món hàng.

Cách gọn là in một tờ hướng dẫn cỡ bàn tay để trong hộp. Năm dòng là đủ:

  1. Tráng nóng ấm và chén.
  2. Mở bông, dốc trà vào ấm, không rửa trà.
  3. Rót nước sôi để nguội vài phút, khoảng 80–85°C.
  4. Hãm 1–2 phút, rót hết ra chén tống rồi chia chén.
  5. Bông chưa dùng thì cất kín, nơi khô mát, xa đồ có mùi.

Dòng cuối dẫn sang chuyện cất hàng ở quầy. Trà sen bày lâu dưới đèn, cạnh cửa kính là xuống hương. Cách xếp kho, xếp kệ cho mùa Tết chúng tôi đã viết riêng trong bài 6 cách bảo quản trà sen.

Khách mua làm quà thường chọn theo ngân sách. Quầy nên có ba mức: bông lẻ trong hộp nhỏ, hộp vài bông, và set quà như Tâm Trà Thanh Liên 5 bông giá 550.000đ. Khách cần quà trà xanh thường thì có thêm Hộp Trà Nguyên Hương. Doanh nghiệp đặt số lượng có thể xem trang quà tặng trà doanh nghiệp, phần in logo áp từ 200 suất.

Nhân viên quầy nên tự pha thử ít ra một lần trước khi bán. Khách hỏi “pha thế nào”, người bán nói được bằng kinh nghiệm của chính mình thì khách nghe khác hẳn đọc trên tờ giấy. Khách nước ngoài thì chỉ cần cho xem tấm ảnh bông sen đã mở và ấm trà, họ hiểu ngay cách thưởng thức trà sen Tây Hồ.

Nhập hàng phục vụ khách thưởng thức trà sen Tây Hồ: kiểm hàng và chính sách HTX

Trước khi đưa trà sen lên thực đơn hay lên kệ, anh chị nên kiểm hàng bằng giấy tờ và bằng ấm trà. Về giấy tờ, Trà Sen Tây Hồ của HTX có hồ sơ tự công bố sản phẩm kèm phiếu kiểm nghiệm; HTX có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, ISO 22000 cho cơ sở La Bằng, xuất được hóa đơn VAT. Đó là bộ giấy nhà hàng, khách sạn thường phải lưu khi có đoàn kiểm tra.

Về ấm trà, cách kiểm hàng thật đơn giản: xin một bông mẫu, pha đúng sáu bước ở trên. Trà ướp bằng sen thật cho hương dịu, thanh, rót đến nước thứ ba vẫn còn mùi sen; nước trà vàng trong; cánh trà nở ra là búp nõn nguyên, không vụn. Pha thử ngay tại quán, bằng nước của quán, là cách chắc chắn để biết khách của mình sẽ thưởng thức trà sen Tây Hồ ra sao.

Về chính sách, trà sen tính chiết khấu theo nhóm trà, 35–45% theo cấp đại lý, đại lý được bảo hộ khu vực. Hàng có sẵn không thu cọc. Đơn in riêng, đơn doanh nghiệp và đơn đặt trước Tết thu cọc 20–30% (đơn có in logo cọc 50%). Đơn dưới 100 kg xuất trong 24 giờ, đơn ký hợp đồng giao trong 3–5 ngày kể từ ngày ký. Đơn sỉ trên 50 triệu đồng HTX chịu phí vận chuyển.

Một điều nói trước để anh chị tính kho: chính sách mua lại 70% hàng tồn chỉ áp cho trà phổ thông đóng túi, không áp cho trà sen đóng hộp hay set quà. Nên với trà sen, nhập vừa đủ bán, chia nhiều đợt, đừng ôm một lúc. Điều kiện làm đại lý đầy đủ ở trang đại lý TRAVINA.

Vùng nguyên liệu của HTX là 40,5 ha canh tác theo quy trình VietGAP ở Đại Từ – La Bằng, 90 hộ xã viên, khoảng 120 tấn chè khô mỗi năm. Trà nõn để ướp sen được chọn từ những lứa hái búp đều, để khách thưởng thức trà sen Tây Hồ qua nhiều nước vẫn còn vị. Các dòng trà ướp sen khác nằm trong nhóm trà Thái Nguyên ướp sen.

Hộp quà trà sen và trà Thái Nguyên bày ở quầy quà đặc sản
Quầy quà nên có ba mức: bông lẻ, hộp vài bông và set 5 bông, kèm tờ hướng dẫn pha trong hộp.

Câu hỏi thường gặp

Thưởng thức trà sen Tây Hồ nên dùng nước bao nhiêu độ?

Khoảng 80–85°C, tức nước sôi để nguội vài phút. Nước sôi già làm hương sen bay mất và trà nõn dễ chát.

Một bông sen pha được mấy người, mấy nước?

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, khi thưởng thức trà sen Tây Hồ, một bông pha một ấm nhỏ cho 2–4 người, rót được 3–4 nước còn thơm. Nhóm đông thì mở thêm bông, pha thêm ấm.

Thưởng thức trà sen Tây Hồ vào lúc nào trong ngày?

Người Hà Nội xưa hay thưởng thức trà sen Tây Hồ vào buổi sáng sớm hoặc lúc có khách quý. Ở quán thì giờ tiếp khách buổi sáng và cuối bữa tiệc là hợp, khi bàn ít mùi đồ ăn.

Thưởng thức trà sen Tây Hồ có cần rửa trà trước không?

Không. Nước đầu là nước hương sen rõ hơn cả, rửa trà là đổ phần đó đi.

Phòng trà phục vụ thưởng thức trà sen Tây Hồ có cần người pha chuyên nghiệp không?

Không cần. Nhân viên tập sáu bước trong vài buổi là pha được. Quan trọng là ấm riêng, nước đúng nhiệt độ và lời giới thiệu ngắn, đúng.

Bông trà sen đã mở mà dùng không hết thì sao?

Nên pha hết trong lần mở. Nếu còn trà thừa, cho vào túi kín, ép hết khí, dùng trong vài ngày. Để lâu hương sen nhạt đi rõ.

Quán nhỏ nhập trà sen có được đổi trả hàng tồn không?

Chính sách mua lại 70% chỉ áp cho trà phổ thông đóng túi, không áp cho trà sen đóng hộp. Hàng lỗi sản xuất thì HTX đổi. Vì vậy quán nhỏ nên nhập ít, nhập nhiều đợt.

Anh chị đang định đưa dịch vụ thưởng thức trà sen Tây Hồ vào thực đơn phòng trà, nhà hàng, hay muốn bày trên quầy quà Tết, cứ gọi hotline B2B 0368.151.678 (Zalo cùng số). Chúng tôi gửi mẫu thử một bông để anh chị pha bằng ấm, bằng nước của quán mình, cho nhân viên tập luôn cách pha. Cần báo giá theo số bông hay số hộp, để lại thông tin ở trang liên hệ.

Nguồn tham khảo

Mua trà chính hãng từ nơi sản xuất

Trà ướp hoa của hợp tác xã

TRAVINA – HTX Tâm Trà Việt sản xuất trực tiếp tại Đại Từ – La Bằng, Thái Nguyên. Đặt hàng thẳng từ xưởng, không qua trung gian.

Cần mua sỉ theo kilogram hoặc mở đại lý? Xem trang nhập sỉ · Chính sách đại lý

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *