Hàng trà giá cao có đáng nhập: tính vòng quay và vốn đọng trước khi quyết

Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt. Bài này dành cho anh chị đang phân vân có nên nhập thêm dòng cao cấp hay không. Hợp tác xã chỉ công bố giá niêm yết và khung chiết khấu, nên mọi phép tính dưới đây là ví dụ giả định để minh hoạ cách làm, không phải dự báo doanh số và không phải cam kết lợi nhuận.

Lãi cao nhưng quay chậm

Hai cột số cần nhìn cùng lúc: chênh lệch trên mỗi đơn vị và số lần bán được trong kỳ.

Với giá niêm yết 2.500.000đ/kg của Trà Đinh Ngọc và chiết khấu đại lý 35%, chênh lệch trên một kilôgam là khoảng 875.000đ. Với Trà Bắc Truyền Thống 250.000đ/kg, chênh lệch chỉ khoảng 87.500đ một kilôgam. Nhìn vậy thì hàng cao cấp hơn hẳn.

Nhưng cửa hàng có thể bán vài chục kilôgam Trà Bắc mỗi tháng, trong khi trà đinh có khi vài tháng mới bán một lần. Đó là lý do phải tính theo vòng quay.

Tính vòng quay và vốn đọng trong ba tháng

Hai công thức đủ dùng:

• Vòng quay = số lượng bán trong kỳ ÷ tồn trung bình trong kỳ.
• Vốn đọng = tồn trung bình × giá vốn mỗi đơn vị.

Ghi lại tồn đầu tháng và cuối tháng trong ba tháng liền là có đủ dữ liệu. Nếu chưa có sổ, biểu mẫu kiểm kho hàng tuần trong cụm bài kho vận giúp anh chị bắt đầu.

So hai phương án nhập hàng

Bảng dưới là ví dụ giả định dựng từ giá niêm yết và chiết khấu đại lý 35%, để so cách dùng cùng một số vốn. Số lượng bán là giả thiết, không phải số thực tế.

Tiêu chí	Phương án A: 2 kg Đinh Ngọc	Phương án B: 12 kg Móc Câu Đặc Biệt
Giá niêm yết	2.500.000đ/kg	450.000đ/kg
Giá vốn ước tính	≈ 1.625.000đ/kg	≈ 292.500đ/kg
Vốn bỏ ra	≈ 3.250.000đ	≈ 3.510.000đ
Chênh lệch mỗi kg	≈ 875.000đ	≈ 157.500đ
Giả thiết bán trong 3 tháng	1 kg	12 kg
Chênh lệch thu được (giả định)	≈ 875.000đ	≈ 1.890.000đ
Vốn còn nằm kho cuối kỳ	≈ 1.625.000đ	0đ
Rủi ro hạn dùng	Cao, hàng nằm lâu	Thấp

Kết luận của ví dụ này không phải “đừng nhập hàng cao cấp”. Nó chỉ cho thấy cần đặt câu hỏi: cửa hàng mình bán được bao nhiêu trong ba tháng? Nếu bán được 2 kg trà đinh thì bức tranh đổi hẳn.

Bán trước, đặt sau: khi nào làm được

Với mã rất đắt, cách ít rủi ro nhất là giữ hàng mẫu và đặt khi khách chốt.

• Điều kiện: khách chấp nhận chờ vài ngày. Hàng giao trực tiếp trong 3–5 ngày nên phần lớn khách quà biếu chờ được.
• Cần có: một hộp mẫu để khách xem cánh trà và ngửi hương, cộng ảnh sản phẩm rõ nét.
• Không làm được khi: khách cần ngay trong ngày, hoặc đang mùa cao điểm quà Tết khi xưởng kín lịch.

Với mùa quà, nên chốt sớm từ tháng 10 vì đơn đặt trước hàng Tết có cọc 20% để hợp tác xã chốt sản lượng.

Ngưỡng nên dừng nhập thêm

Ba dấu hiệu rõ ràng:

1. Một mã không bán được trong 8 tuần dù đã đổi vị trí trưng bày và cho khách nếm.
2. Tồn của mã đó còn dưới 6 tháng hạn. Lúc này ưu tiên bán ra chứ không nhập thêm.
3. Vốn nằm trong nhóm cao cấp lớn hơn phần vốn anh chị thấy thoải mái. Không có con số chung, mỗi cửa hàng một khác.

Nếu đây là đơn nhập đầu tiên với hợp tác xã, anh chị còn một lối thoát: chính sách mua lại 70% giá buôn trong 06 tháng kể từ ngày nhận, hàng nguyên seal, còn hạn, gửi về trước hạn tối thiểu 01 tháng, kèm phiếu xuất kho gốc; tiền cấn trừ vào đơn kế tiếp. Chi tiết ở trang chính sách đại lý.

Vòng quay chậm ăn mòn phần lãi mà chiết khấu mang lại. Cách trừ hai khoản này có trong bài tính lãi thực khi làm đại lý.

Cách chọn hạng phù hợp với tệp khách của cửa hàng có trong bài nõn tôm, trà đinh hay móc câu và trà đinh là gì.

Ba cách giảm vốn đọng mà vẫn giữ mặt hàng

Giảm số mã, giữ số hạng. Thay vì nhập cả hai mã trà đinh, chọn một mã làm đại diện cho hạng cao nhất. Khách cần mã còn lại thì đặt về trong vài ngày.

Chuyển sang quy cách nhỏ. Hộp và gói nhỏ giữ được hạng hàng trong cửa hàng với số vốn thấp hơn hẳn so với nhập theo kilôgam.

Gắn hàng cao cấp với dịp. Nhập tập trung vào quý cuối năm khi khách mua quà, giữ mức tối thiểu trong các quý còn lại. Lịch sản xuất theo vụ của nhóm này có trong cụm bài mùa vụ của hợp tác xã.

Khi đã chọn được cơ cấu, việc còn lại là giữ hàng cho đúng, vì nhóm này hỏng là mất nhiều tiền một lúc. Điều kiện bảo quản từng dòng có trong bài bảo quản trà cho đại lý và quán, còn phân hạng để tư vấn khách thì xem bài các loại chè Thái Nguyên theo phẩm cấp.