Đào tạo nhân viên pha trà trong ba buổi: giáo án mẫu

Người mới đứng quầy trà hay được dạy theo kiểu nhìn người cũ làm. Cách đó nhanh nhưng truyền cả thói quen sai. Giáo án dưới đây là bản chúng tôi dùng khi đào tạo cho quán và đại lý, rút gọn để chủ quán tự chạy được.

Nhân viên mới cần biết gì trong tuần đầu

Bốn nhóm kiến thức, theo thứ tự ưu tiên:

1. Nhận ra hàng của quán. Gọi đúng tên mã, biết mã nào giá bao nhiêu, biết quy cách.
2. Ba con số cho mỗi mã: gam, độ, giây.
3. Thao tác rót kiệt và lọc bã. Hai thao tác này quyết định chất lượng nhiều hơn mọi thứ khác.
4. Cách nói với khách. Ba câu giới thiệu, và cách trả lời khi khách chê hoặc hỏi về công dụng.

Những gì chưa cần trong tuần đầu: lịch sử vùng chè, chi tiết chứng nhận, cách đọc phiếu kiểm nghiệm. Dạy sau, khi người mới đã đứng quầy vững.

Nội dung ba buổi và bài kiểm tra

Buổi 1 — Nhận biết hàng. Bày cánh trà khô của mọi mã ra đĩa trắng, có thẻ ghi tên. Cho người học nhìn, ngửi, sờ. Pha từng mã theo thông số chuẩn, nếm và mô tả bằng chữ cụ thể. Cuối buổi, trải bã của ba mã và giải thích chuẩn hái: Trà Bắc Truyền Thống một tôm hai đến ba lá, Móc Câu Đặc Biệt một tôm một nõn một lá non.

Buổi 2 — Thao tác pha. Tập cân, đo nhiệt, bấm giờ. Tập rót kiệt cho tới khi thành phản xạ. Tập pha nồi lớn: đun nước, để nguội, cho trà, hãm, lọc bã. Cuối buổi, người học pha ba ấm liên tiếp cùng một mã và ba ấm phải giống nhau.

Buổi 3 — Phục vụ và tình huống. Tập ba câu giới thiệu. Diễn thử các tình huống: khách chê chát, khách hỏi về công dụng sức khoẻ, khách muốn thử trước khi mua, khách thấy mệt sau khi uống trà đặc. Cuối buổi, tập quy trình vệ sinh và bàn giao ca.

Bài kiểm tra: nhận ra bốn mã qua cánh trà khô; đọc đúng ba con số của ba mã bán chạy; pha một ấm đạt; trả lời ba tình huống khách.

Buổi thứ ba nên dành một phần cho sự cố, và giáo án phần đó lấy từ quy trình xử lý khi khách say trà tại quán.

Bảng giáo án theo từng buổi

Buổi	Thời lượng	Nội dung	Dụng cụ và trà cần	Kết quả cần đạt
1	2 giờ	Nhận biết mã, cánh trà, bã, vị	Mỗi mã 30 g, đĩa trắng, bộ chén thử	Gọi đúng tên 6 mã bán chạy
2	2 giờ	Cân, đo nhiệt, bấm giờ, rót kiệt, pha nồi lớn	Cân tiểu ly, nhiệt kế, đồng hồ, nồi 5 lít	Pha 3 ấm liên tiếp cùng vị
3	2 giờ	Giới thiệu trà, xử lý tình huống, vệ sinh	Bảng thông số, sổ ca, dụng cụ vệ sinh	Trả lời được 3 tình huống khách
Kiểm tra	30 phút	Nhận mã, đọc thông số, pha một ấm	Bốn mẫu không nhãn	Đạt cả bốn phần
Sau 1 tháng	30 phút	Nếm lại, kiểm thao tác	Mã bán chạy nhất	Chưa trôi khỏi chuẩn

Dụng cụ và trà dùng cho buổi tập

• Trà: khoảng 30 g mỗi mã cho cả khoá. Dùng trà đang bán, không dùng trà cũ sắp hết hạn, vì người học cần nhớ đúng vị của hàng đang bán.
• Chén thử sứ trắng và đĩa trắng để trải bã.
• Cân tiểu ly, nhiệt kế que, đồng hồ bấm giờ.
• Bảng thông số in sẵn, mỗi người một bản.
• Sổ ghi: người học tự ghi cảm nhận về từng mã, bằng chữ của mình.

Sổ ghi là phần hay bị bỏ nhưng có giá trị nhất. Người tự viết ra “mã này chát rõ hơn, ngọt hậu tới chậm” sẽ nhớ lâu hơn người chỉ nghe giảng.

Kiểm tra lại sau một tháng

1. Cho người đó pha một ấm mã bán chạy, không nhắc thông số.
2. Nếm và so với chuẩn của quán.
3. Xem lại thao tác rót kiệt và lọc bã.
4. Hỏi ba câu về hàng: mã nào giá bao nhiêu, quy cách nào, hạn dùng bao lâu.
5. Ghi kết quả vào hồ sơ nhân sự và hẹn buổi nhắc tiếp theo sau ba tháng.

Thao tác trôi khỏi chuẩn là chuyện bình thường sau vài tuần làm việc nhanh. Buổi kiểm một tháng là để kéo về, không phải để phạt. Lệch vị gần như luôn là lỗi quy trình chứ không phải lỗi người.

Hợp tác xã có dịch vụ đào tạo pha trà cho quán và đại lý, chạy được cho cả nhóm nhiều người trong một buổi, và có bộ video đào tạo sản phẩm gửi kèm tài liệu cho đối tác sau khi ký hợp đồng nguyên tắc.