Nhận bán kèm hàng của thương hiệu khác: rủi ro và bộ tiêu chí chọn mã

Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt, nhà sản xuất trà tại Đại Từ và La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, đang giao hàng cho 429 đại lý. Bài này không bàn chuyện nhập trà, mà bàn nhóm hàng anh chị nhận thêm từ nơi khác để bày cạnh trà. Nội dung dựa trên điều khoản hợp tác của chúng tôi và những tình huống các điểm bán hay hỏi lại.

Vì sao cửa hàng hay nhận thêm hàng lạ

Lý do chính đáng thì có thật. Quầy trà nhìn trống nếu chỉ bày gói trà. Khách vào mua trà biếu thường hỏi luôn có ấm chén không, có hộp không. Và giữa hai mùa cao điểm, chủ quầy muốn có thứ gì đó bán được để giữ dòng tiền.

Lý do không chính đáng cũng phổ biến. Người chào hàng hứa biên lãi cao bất thường, cho gối đầu, cho trả lại tự do. Nghe rất dễ chịu, nhưng ba lời hứa đó thường đi kèm hàng khó kiểm chứng nguồn gốc. Càng dễ nhận thì càng nên hỏi kỹ.

Trước khi nhận thêm mã nào, anh chị nên tự trả lời một câu: mã này giải quyết nhu cầu nào của khách đang vào cửa hàng, hay chỉ giải quyết chỉ tiêu của người chào hàng? Nếu là vế sau thì từ chối sớm đỡ tốn kém hơn. Bối cảnh chung của ngành có trong bài thị trường tiêu thụ trà trong nước.

Ba rủi ro với uy tín, dòng tiền và tồn kho

Rủi ro uy tín. Khách mua ở quầy của anh chị thì mặc định anh chị đứng ra bảo đảm. Hàng kém chất lượng, hàng hết hạn hoặc hàng quảng cáo quá lời về công dụng đều thành tiếng xấu của cửa hàng. Nếu mã đó bị phản ánh về nhãn mác hay nguồn gốc, người bán cuối là người chịu trận đầu tiên. Cách kiểm một sản phẩm trước khi nhận có trong bài bảy cách kiểm chứng trà thật và trà giả, nguyên tắc áp dụng được cho cả hàng ngoài trà.

Rủi ro dòng tiền. Đây là rủi ro bị xem nhẹ nhất. Mỗi đồng nằm trong hàng lạ là một đồng không còn để nhập hàng chính. Với quầy nhỏ, chỉ cần hai đợt nhập hàng bán kèm không trôi là đã hụt vốn cho đợt hàng Tết.

Tiêu chí đầu tiên với hàng của đơn vị khác vẫn là phẩm cấp thật. Bảng phân hạng trà xanh là thước đo anh chị dùng được ngay tại chỗ.

Rủi ro tồn kho. Hàng thực phẩm có hạn dùng. Trà khô của chúng tôi hạn 12 tháng, nhiều mặt hàng khác ngắn hơn. Không có thoả thuận trả hàng bằng văn bản thì hàng sát hạn là lỗ thật.

Bảng tiêu chí chọn hàng bán kèm

Anh chị dùng bảng này như một danh sách hỏi trước khi nhận mã mới. Chỉ cần một ô rơi vào cột “dừng lại” là nên cân nhắc lại.

Tiêu chí	Nên nhận	Dừng lại
Giấy tờ	Có công bố sản phẩm, nhãn đủ thông tin, có hoá đơn	Chỉ có lời nói, nhãn thiếu ngày sản xuất hoặc nơi sản xuất
Hạn dùng	Còn ít nhất hai phần ba hạn khi nhận hàng	Hàng đã đi được nửa hạn, hoặc không ghi hạn
Biên lãi	Đủ bù chi phí trưng bày và rủi ro tồn	Cao bất thường so với mặt bằng cùng nhóm
Tần suất mua lại	Khách dùng hết rồi quay lại mua tiếp	Mua một lần rồi thôi, phải liên tục tìm khách mới
Điều kiện trả hàng	Ghi rõ trong hợp đồng: thời hạn, tình trạng hàng, cách cấn trừ	Hứa miệng “cứ trả lại thoải mái”
Liên quan tới khách hiện có	Khách mua trà có lý do mua kèm	Không dính gì tới lý do khách bước vào cửa hàng

Nhóm bán kèm lấy cùng một đầu mối

Nếu mục tiêu chỉ là làm đầy quầy và tăng giá trị mỗi hoá đơn, anh chị có thể lấy nhóm bổ trợ ngay trong danh mục 36 mã của chúng tôi, khỏi phải mở thêm một nhà cung cấp mới.

• Bộ ấm chén Bát Tràng, 6 mã, từ 280.000đ đến 650.000đ. Chiết khấu riêng cho nhóm này: đại lý 15%, tổng đại lý 20%, nhà phân phối 25%. Ví dụ bộ Tử Sa Khắc Trúc 280.000đ, giá nhập cấp đại lý 238.000đ; bộ Lục Ấm Quần Anh 650.000đ, giá nhập cấp đại lý 552.500đ.
• Hộp trà, 7 mã, từ 38.000đ đến 650.000đ. Hộp Vạn Phúc Trà 120 g 38.000đ hợp làm quà lẻ; Hộp An Khang Trà 250 g 650.000đ cho khách quà cao cấp. Nhóm hộp hưởng chiết khấu như nhóm trà: 35%, 40%, 45%.
• Set quà, 6 mã, từ 400.000đ đến 650.000đ. Chiết khấu 30%, 35% và 45%. Riêng mức 45% của nhà phân phối chỉ áp cho hàng bán trong khu vực được giao, có tem và mã lô; bán chéo khu vực về 35% trong 12 tháng.

Danh sách đầy đủ có trong danh mục hộp trà quà tặng. Khách lẻ cần ấm chén thì chỉ sang nhóm ấm chén và trà cụ của kênh bán lẻ chính thức.

Thoả thuận trả hàng và công nợ: viết ra giấy

Phần lớn tranh chấp về hàng bán kèm nằm ở chỗ hai bên nhớ khác nhau. Bốn điều dưới đây nên có trong văn bản, dù là với nhà cung cấp quen.

1. Ai chịu phí vận chuyển hàng trả về. Ở chỗ chúng tôi, phí gửi hàng mua lại do đối tác chịu, ghi rõ từ đầu.
2. Trả trong bao lâu và hàng phải ở tình trạng nào. Chính sách của chúng tôi: mua lại 70% giá buôn cho đơn nhập đầu tiên, trong 06 tháng kể từ ngày nhận, hàng nguyên seal, còn hạn, kèm phiếu xuất kho gốc, gửi về trước hạn tối thiểu 01 tháng.
3. Trả bằng tiền hay cấn trừ. Chúng tôi cấn trừ vào đơn kế tiếp, chỉ chi tiền mặt khi chấm dứt hợp tác. Nhà cung cấp khác có thể làm khác, phải hỏi trước.
4. Khi giá thay đổi thì hàng tồn xử lý thế nào. Chúng tôi báo trước 01 tháng; tăng giá thì hàng tồn bán giá mới, giảm giá thì bù chênh cho hàng nhập trong 30 ngày trước và chỉ giảm vào đầu quý. Chi tiết ở chính sách điều chỉnh giá bán.

Về công nợ, chúng tôi nói rõ để anh chị so sánh: hợp tác xã không cho công nợ và không nhận ký gửi hàng. Đơn hàng có sẵn thì chuyển trước phí vận chuyển rồi thanh toán khi nhận. Cọc 20% chỉ áp cho đơn đặt riêng theo yêu cầu, như in logo, nhãn riêng, hộp thiết kế riêng, và đơn đặt trước hàng Tết mở từ tháng 10.

Khi nào nên dừng bán một mã

Dừng sớm rẻ hơn cố gắng cứu. Năm dấu hiệu nên cắt:

• Hàng đã đi quá nửa hạn dùng mà chưa bán được một phần đáng kể.
• Khách mua rồi không quay lại, hoặc quay lại để phàn nàn.
• Nhà cung cấp đổi giá hoặc đổi quy cách mà không báo trước.
• Không xuất được hoá đơn, hoặc giấy tờ sản phẩm không khớp với nhãn.
• Mã đó chiếm chỗ trưng bày của hàng đang bán tốt.

Khi dừng, anh chị nên kích hoạt điều khoản trả hàng ngay thay vì để hết hạn rồi mới tính. Với hàng của chúng tôi, mốc cần nhớ là gửi về trước hạn dùng tối thiểu 01 tháng. Nếu có ai chào hàng nhân danh hợp tác xã mà điều kiện khác những gì ghi ở đây, anh chị gọi thẳng hotline để đối chiếu trước khi nhận hàng.