Sen, nhài hay bưởi: nếu chỉ chọn được một dòng ướp hương

Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt. Bài này dành cho anh chị mới đưa nhóm ướp hương vào quầy và chưa muốn ôm cả ba dòng cùng lúc. Chúng tôi làm cả ba nên nói được cả phần dễ lẫn phần khó của từng dòng.

Ba dòng, ba tệp khách

Trà hoa nhài. Hương dễ chịu, vị không gắt, hợp người mới uống trà và hợp cả người trẻ. Đây là dòng dễ bán nhất trong ba dòng và cũng là dòng khách hay mua lại.

Trà sen. Hương đằm, gắn với hình ảnh quà biếu. Khách mua để tặng hoặc để đãi. Giá cao nên số lượng ít hơn, nhưng mỗi đơn đáng giá hơn.

Trà hoa bưởi. Hương thanh, hơi the, khách quen dòng này thường rất trung thành. Nhược điểm là mỗi năm chỉ có một vụ, nên không dựa vào nó để làm doanh số đều được.

Mùa nhập của từng dòng

Cả ba dòng đều ướp bằng hoa tươi, nghĩa là hoa phải dùng trong ngày và mỗi mẻ bị giới hạn bởi lượng hoa nở. Nhưng nhịp hoa của ba loại cây khác hẳn nhau.

• Nhài cho nhiều lứa trong vụ hoa, nên số mẻ nhiều nhất và dễ đặt nhất.
• Sen có vụ rõ rệt, số mẻ ít hơn, và phần trà nền lại đắt nên mỗi mẻ tốn kém hơn.
• Bưởi chỉ ra hoa một đợt trong năm, nên toàn bộ hàng bán cả năm đến từ một vụ.

Hoa nhài và hoa bưởi dùng để ướp đều do hợp tác xã tự trồng, tự thu hái và sấy khô thủ công; chúng tôi không dùng hương liệu và không thu mua hoa bên ngoài. Hoa bưởi hái vào tháng 3, rộ từ cuối tháng 2 sang tháng 3; hoa nhài nở mùa hè, rộ khoảng tháng 5 đến tháng 7; hoa sen thu vào tháng 6, mùa sen Hồ Tây kéo dài tháng 5 đến tháng 7. Nguyên liệu trà nền cũng theo vụ: chè hái từ tháng 3 đến tháng 10, và chúng tôi bắt đầu chốt hàng Tết từ tháng 10.

Bảng đối chiếu ba dòng ướp hương

Tiêu chí	Trà Hoa Nhài	Trà sen	Trà Hoa Bưởi
Giá niêm yết	1.200.000đ/kg	Hộp 1 bông 15 g 90.000đ · hộp thiếc 100 g 900.000đ	1.200.000đ/kg
Nhịp ra hàng	Nhiều mẻ trong vụ	Theo vụ sen	Một vụ mỗi năm
Tệp khách	Rộng, gồm người mới uống trà	Khách mua tặng, quà doanh nghiệp	Khách quen, mua theo mùa
Vai trò trên quầy	Mã làm doanh số	Mã giữ uy tín	Mã tạo cớ nhắc khách
Rủi ro của người bán	Cạnh tranh với hàng tẩm hương	Vốn nằm lâu nếu quầy bán chậm	Hết hàng giữa năm
Nên nhập	Nhiều lần, lượng vừa	Ít, theo nhịp bán	Một lần cho cả năm

Chiết khấu nhóm trà theo cấp đối tác: 35% đại lý, 40% tổng đại lý, 45% nhà phân phối. Toàn hệ thống bán đúng giá niêm yết trên kênh công khai.

Nếu chọn sen, câu hỏi kế tiếp là sen vùng nào. Bài so hai nguồn sen chính trên thị trường trả lời câu đó.

Cơ cấu để quầy có hàng quanh năm

Quanh năm ở đây là quanh năm của cả kệ, không phải của từng mã. Cả ba dòng ướp hương đều làm theo vụ hoa và chỉ bán trong giới hạn nghệ nhân làm ra được, nên kệ chỉ đầy quanh năm nếu anh chị đặt đúng mùa và ghép thêm mã trà mộc.

1. Lấy nhài làm trục. Đây là dòng giữ cho kệ trà hoa không trống lâu nhất, vì nhài rộ khoảng tháng 5–7 và cho nhiều mẻ hơn.
2. Đặt bưởi từ đầu năm cho cả năm, chia ra lấy nhiều đợt nếu kho nhỏ. Hoa bưởi hái tháng 3 và mỗi năm chỉ một đợt, hết hàng thì chờ vụ năm sau.
3. Giữ sen cho mùa quà. Chốt lượng từ tháng 10 cùng lúc với hàng Tết.
4. Chuẩn bị sẵn câu chuyển đổi. Khi hết một dòng, nhân viên phải biết giới thiệu dòng thay thế cùng tầm giá.

Cách xếp cả nhóm trà hoa trên quầy có ở bài trà sen, trà nhài, trà bưởi: chọn trà hoa cho cửa hàng và quà; cách ướp trong xưởng ở bài quy trình ướp trà hoa nhài, hoa bưởi bằng hoa tươi.

Bảo quản nhóm ướp hương

• Để nguyên gói hút chân không cho tới khi bán. Nhóm trà cao cấp và trà hoa đóng 100 g và 200 g.
• Không để chung với cà phê, gia vị, xà phòng. Trà ướp hút mùi nhanh như nó nhả mùi.
• Kho khô, mát, tối. Không để thùng sát tường ẩm hoặc dưới ánh nắng qua cửa sổ.
• Bán theo thứ tự nhập trước xuất trước, ghi ngày nhập lên từng thùng.
• Đặt mốc bán hết ở giữa hạn. Trà khô có hạn 12 tháng nhưng hương xuống trước khi hết hạn.

Quy trình kho đầy đủ có ở bài bảo quản trà cho đại lý và quán.

Ba câu nhân viên bán hàng cần thuộc

Nhóm ướp hương bán được hay không phụ thuộc rất nhiều vào người đứng quầy. Ba câu dưới đây đủ cho phần lớn tình huống.

1. Khi khách hỏi loại nào thơm nhất. “Mỗi loại thơm một kiểu. Nhài dễ uống nhất, sen đằm nhất, bưởi thanh và hơi the. Chị ngửi thử ba lọ mẫu này.”
2. Khi khách chê đắt. “Trà ướp bằng hoa tươi phải tính cả trà nền và hoa. Riêng trà nền của loại này đã gần bằng mức chị đang so.”
3. Khi hết hàng theo mùa. “Loại này làm theo vụ hoa nên hết là phải đợi vụ sau. Trong lúc đó chị dùng thử loại cùng mức giá này.”

Kèm theo ba câu là ba lọ mẫu để ngửi, đặt trên quầy và thay mới mỗi tháng. Với dòng ướp hương, cho khách ngửi được là qua được nửa quãng đường bán hàng. Đừng để khách chỉ nhìn bao bì rồi so giá, vì so như vậy thì hàng tẩm hương luôn thắng.

Lịch hoa và giới hạn sản lượng của dòng trà hoa

Hoa dùng để ướp đều do hợp tác xã tự trồng, tự hái và sấy khô thủ công. Chúng tôi không dùng hương liệu và không thu mua hoa bên ngoài, nên lượng làm ra mỗi năm bị chặn bởi vườn và bởi sức làm của nghệ nhân.

Loại hoa	Tháng thu hái	Thời điểm rộ	Ghi chú cho người nhập hàng
Hoa bưởi	Tháng 3	Cuối tháng 2 sang tháng 3	Mùa ngắn nhất, chốt lượng từ đầu năm
Hoa sen	Tháng 6	Mùa sen Hồ Tây tháng 5–7, rộ tháng 6	Ướp trong mùa, giao theo đợt
Hoa nhài	Mùa hè	Rộ khoảng tháng 5–7	Nhiều lứa hơn nhưng vẫn theo vụ
Số lượng có hạn theo sức làm của nghệ nhân.

Dòng trà hoa chỉ bán trong giới hạn nghệ nhân làm ra được. Hợp tác xã không nhận đơn số lượng lớn cho nhóm này; hết hàng thì chờ vụ năm sau, chúng tôi không ướp bù bằng hoa mua ngoài hay bằng hương liệu. Anh chị cần hàng thì báo lượng dự kiến trước mùa hoa và nhận theo đợt; cần số lượng lớn và đều thì chọn các dòng trà mộc trong danh mục.