Thói quen uống trà theo vùng: ảnh hưởng tới đơn hàng

Hợp tác xã có 429 đại lý trải trên nhiều tỉnh, và cơ cấu đơn hàng của họ khác nhau rõ rệt. Điều khác nhau không nằm ở chất lượng khách mà ở thói quen dùng trà tại chỗ. Bài này gom lại những gì chúng tôi quan sát được, và cách quy nó thành quyết định nhập hàng.

Mỗi vùng uống trà theo cách khác nhau

Bốn kiểu dùng trà hay gặp, và mỗi kiểu kéo theo một nhóm hàng:

• Pha ấm tích buổi sáng, uống dần cả buổi. Kiểu này phổ biến ở nhiều vùng nông thôn phía Bắc. Cần trà bền nước, chịu được nước nóng: Trà Bắc Truyền Thống.
• Trà đá tại quán, uống kèm bữa ăn. Cần dòng ra nước nhanh, giá vốn thấp: Tấm Đinh, Trà Bắc.
• Pha ấm nhỏ, ngồi uống có chủ ý. Cần hạng cao hơn: Móc Câu trở lên.
• Trà ướp hương, uống lạnh hoặc uống thay nước. Cần nhóm trà hoa.

Một địa bàn thường có cả bốn kiểu, chỉ khác tỉ lệ. Việc của đại lý là ước được tỉ lệ đó ở khu vực mình, thay vì nhập theo gu của bản thân.

Điều đó đổi gì trong cơ cấu đơn hàng

Ba thứ đổi:

1. Tỉ trọng giữa các nhóm. Địa bàn nhiều quán ăn thì nhóm giá vốn thấp chiếm nửa đơn; địa bàn thành phố có nhiều khách mua biếu thì nhóm hộp và set chiếm tỉ trọng lớn hơn.
2. Quy cách. Nơi bán cho quán cần túi 500 g; nơi bán lẻ cần 100 g và 200 g.
3. Nhịp nhập. Địa bàn bán cho quán thì đều quanh năm; địa bàn bán quà biếu thì dồn vào quý cuối năm.

Nhịp nhập đáng lưu ý nhất. Vụ hái kéo dài từ tháng 3 đến tháng 10, và sau đợt nhập tháng 9 thì hàng giá tốt khan tới khoảng tháng 3. Đại lý bán quà biếu nên chốt hàng sớm thay vì đợi sát mùa.

Bảng vùng, thói quen và mã hàng nên nhập

Đặc điểm địa bàn	Thói quen chính	Mã nên nhập	Quy cách
Nông thôn, nhiều hộ gia đình	Ấm tích, uống cả buổi	Trà Bắc Truyền Thống, Trà Xanh Đặc Sản	Túi 500 g
Khu nhiều quán ăn, quán nước	Trà đá, trà bình	Tấm Đinh, Trà Bắc Truyền Thống	Túi 500 g, túi lọc
Thị trấn, thị xã	Uống hằng ngày và mua biếu	Trà Xanh Đặc Sản, Móc Câu, hộp 200 g	200 g, hộp
Thành phố, khu văn phòng	Pha cốc, pha bình tại nơi làm việc	Tấm Đinh Túi Lọc, Móc Câu	100 g, túi lọc
Khu du lịch, điểm dừng chân	Mua làm quà mang về	Hộp trà, set quà	Hộp, set
Địa bàn chuộng trà ướp hương	Uống thay nước, uống lạnh	Trà Hoa Nhài, Hoa Bưởi, Trà Sen	100 g, hộp nhỏ

Nhóm Trà Hoa Nhài, Hoa Bưởi và Trà Sen trong bảng trên chỉ có số lượng giới hạn theo sức làm của nghệ nhân, vì mỗi loại hoa đi theo mùa riêng: hoa bưởi hái tháng 3, hoa nhài rộ khoảng tháng 5–7, hoa sen thu vào tháng 6. Hoa đều do hợp tác xã tự trồng, tự hái, sấy khô thủ công, không phải hàng có quanh năm; hết hàng của vụ thì đại lý phải chờ mùa năm sau.

Phân hạng đầy đủ để chọn mã có trong bài các loại chè Thái Nguyên theo phẩm cấp, và bảng giá trong bài bảng giá chè Thái Nguyên.

Thói quen vùng miền chuyển thành con số đặt hàng thông qua khẩu vị. Cách chuyển đổi có trong bài về khẩu vị đậm nhạt và cơ cấu nhập.

Quy cách đóng gói theo vùng

• Túi 500 g chỉ có ở Tấm Đinh Túi Lọc, Trà Bắc Truyền Thống và Trà Xanh Đặc Sản. Địa bàn bán nhiều cho quán nên tập trung vào ba mã này.
• Gói 100 g và 200 g dùng cho mọi dòng, hợp với bán lẻ.
• Gói ấm 10 g dùng để mời thử và để bán cho quán cần cố định định lượng.
• Bao bì in riêng chỉ làm cho Trà Bắc và Trà Xanh Đặc Sản, và thuộc loại đơn đặt riêng theo yêu cầu, cọc 20%.

Với địa bàn xa, hàng hút chân không 100 g và 200 g ít rủi ro hơn trong vận chuyển. Hợp tác xã giao hàng trực tiếp cho mọi cấp trong 3–5 ngày và hỗ trợ 100% phí vận chuyển cho đơn từ 20 triệu đồng.

Điều chỉnh đơn sau ba tháng bán

1. Ghi số bán theo mã mỗi tháng, không ghi theo doanh thu chung.
2. Sau ba tháng, xếp các mã theo số lượng bán.
3. Tăng tỉ trọng ba mã đầu bảng, giảm hoặc bỏ mã không bán được trong cả ba tháng.
4. Giữ một mã cao làm tham chiếu, kể cả khi nó bán chậm.
5. Xem lại vào tháng 9, trước khi chốt đơn cho quý cuối năm.

Với đơn nhập đầu tiên, hợp tác xã có chính sách mua lại 70% giá buôn trong 6 tháng kể từ ngày nhận, áp cho hàng nguyên seal, còn hạn, kèm phiếu xuất kho gốc và gửi về trước hạn tối thiểu một tháng. Điều đó giúp đại lý mới thử cơ cấu mà không phải gánh toàn bộ rủi ro. Chi tiết trong chính sách đại lý.