Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu là một đặc sản nức tiếng của Thái Nguyên, được nhiều người ưa chuộng. Chính vì thế, Bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu thích hợp cho mọi lứa tuổi, từ người cao tuổi đến trẻ em, từ cư dân địa phương đến du khách thập phương.
1. Giới thiệu về bánh chưng bánh tét Bờ Đậu
Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu là một trong những món đặc sản trứ danh của huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Đây là món ăn truyền thống, được làm từ những nguyên liệu quen thuộc nhưng mang hương vị riêng biệt, và đã trở thành món không thể thiếu trong mỗi dịp Tết của người dân nơi đây.

Nguyên liệu:
Nguyên liệu chính để làm bánh chưng bánh tét Bờ Đậu gồm gạo nếp cái hoa vàng, đậu xanh, thịt ba chỉ, lá dong và lạt giang. Gạo nếp phải là loại nếp cái hoa vàng, hạt to, đều và dẻo thơm. Đậu xanh cần chọn loại lòng vàng, hạt mẩy và thơm ngon. Thịt ba chỉ nên có đủ nạc và mỡ xen kẽ, được thái miếng vừa ăn. Lá dong phải là lá dong bánh tẻ, xanh mướt và không bị dập. Lạt giang chọn loại già, dai và chắc.
Cách làm:
Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu được gói bằng tay theo phương pháp truyền thống. Gạo nếp sau khi vo sạch được ngâm nước qua đêm cho nở. Đậu xanh cũng được đãi sạch và ngâm nước ấm cho nở rồi đem đồ chín. Thịt ba chỉ sau khi luộc chín được thái miếng vừa ăn. Lá dong rửa sạch và lau khô.
Khi gói bánh chưng, người ta trải lá dong trên mặt phẳng, cho một lớp gạo nếp xuống dưới, tiếp đó là một lớp đậu xanh, một lớp thịt ba chỉ và cuối cùng là một lớp gạo nếp nữa. Bánh chưng được gói hình vuông hoặc chữ nhật, dùng lạt giang buộc chặt. Bánh sau đó được luộc trong nồi nước sôi khoảng 12 tiếng cho chín.
Hương vị:
Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu có hương vị đặc trưng, thơm ngon. Gạo nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi ngọt và thịt ba chỉ béo ngậy. Vỏ bánh từ lá dong xanh mướt mang đến hương vị thanh mát của đồng quê.
Ý nghĩa:
Không chỉ là món ăn ngon, bánh chưng bánh tét Bờ Đậu còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Bánh chưng bánh tét tượng trưng cho sự sum vầy của gia đình trong dịp Tết. Ngoài ra, chúng còn biểu trưng cho sự sinh sôi, nảy nở và cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng.
Thưởng thức:
Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu có thể được ăn ngay sau khi luộc chín. Bánh chưng thường ăn kèm với dưa hành, giò chả, nem rán,… Bánh tét có thể kết hợp với thịt kho tàu, canh khổ qua,…

2. Đối tượng nên mua Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu?
Bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu là một đặc sản nổi tiếng của Thái Nguyên, được rất nhiều người yêu mến. Vì thế, loại bánh này phù hợp cho mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn, từ người dân địa phương đến du khách thập phương.
Dưới đây là những đối tượng nên mua Bánh chưng bánh tét Bờ Đậu:
- Người yêu ẩm thực: với hương vị thơm ngon và đặc trưng, bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu từ đất chè Thái Nguyên là món ăn khó cưỡng lại
- Người muốn trải nghiệm ẩm thực truyền thống: bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu không chỉ là món ăn truyền thống của người Việt mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa sâu sắc
- Người tìm quà biếu: bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu là món quà biếu đầy ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm và lòng mến khách của người tặng
- Nếu bạn đang tìm kiếm một món ăn ngon, đậm đà hương vị truyền thống của Việt Nam thì bánh chưng, bánh tét Bờ Đậu là lựa chọn tuyệt vời
3. Giá thành bánh chưng Bờ Đậu
Giá của bánh chưng Bờ Đậu dao động từ 20.000 – 50.000 đồng mỗi chiếc, tùy thuộc vào kích thước và loại bánh.
- Bánh chưng nhỏ (khoảng 500g) có giá từ 20.000 – 30.000 đồng/chiếc
- Bánh chưng trung (khoảng 1kg) có giá từ 30.000 – 40.000 đồng/chiếc
- Bánh chưng to (khoảng 1,5kg) có giá từ 40.000 – 50.000 đồng/chiếc
Ngoài ra, còn có các loại bánh chưng đặc biệt như bánh chưng mật, bánh chưng cẩm, bánh chưng gù,… có giá cao hơn, từ khoảng 50.000 – 70.000 đồng/chiếc.
Giá bánh chưng Bờ Đậu thường tăng cao vào dịp Tết.
Một số địa chỉ bán bánh chưng Bờ Đậu uy tín bao gồm:
- Làng nghề bánh chưng Bờ Đậu tại xã Cổ Lũng, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
- Các cửa hàng đặc sản Thái Nguyên ở thành phố Thái Nguyên và các tỉnh thành khác
- Các trang thương mại điện tử như Lazada, Shopee, Tiki,…
Khi mua bánh chưng Bờ Đậu, bạn nên chọn bánh có màu xanh lá dong tự nhiên, không bị rách. Bánh phải có mùi thơm của gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn. Nếu mua bánh qua mạng, hãy chọn những cửa hàng uy tín với nhiều lượt mua và đánh giá tốt.
4. Làng nghề làm bánh chưng Bờ Đậu
Làng nghề bánh chưng Bờ Đậu nằm tại xã Cổ Lũng, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, với lịch sử hơn một thế kỷ. Đây là một trong những làng nghề nổi tiếng nhất ở miền Bắc về làm bánh chưng.
Xuất hiện từ thời kỳ Pháp thuộc, người dân Bờ Đậu đã bắt đầu làm bánh chưng để bán cho các thương lái qua đường. Dần dần, nghề gói bánh chưng trở thành truyền thống của làng.
Nguyên liệu để làm bánh chưng Bờ Đậu được chọn lọc rất kỹ càng. Gạo nếp phải là loại gạo nếp đặc sản của vùng núi Định Hóa, hạt tròn, đều, dẻo và thơm. Đậu xanh làm nhân bánh phải là loại quê, hạt đều, vỏ mỏng và lòng vàng. Thịt dùng để gói bánh là loại ba chỉ ngon, chắc nịch từ lợn thả rông, thái miếng to và ướp đều muối, hạt tiêu.
Lá dong dùng để gói bánh phải là loại bánh tẻ, xanh mướt và không rách. Lá được rửa sạch, lau khô và chần qua nước sôi để mềm và dễ gói.
Bánh chưng Bờ Đậu được gói cẩn thận và tỉ mỉ. Lá dong được xếp thành hình chữ nhật, sau đó lần lượt là gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn được xếp vào. Cuối cùng, bánh được gói chặt bằng lá dong và lạt giang.

Bánh được luộc bằng nước suối nguồn từ núi đá phía sau làng Bờ Đậu. Nước trong vắt này giúp bánh giữ nguyên màu xanh của lá dong và tạo nên mùi thơm đặc trưng.
Hương vị bánh chưng Bờ Đậu rất đặc biệt: gạo nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi, thịt lợn đậm đà, hòa quyện với mùi thơm của lá dong tạo nên hương vị khó quên. Đây là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người dân Thái Nguyên.
Năm 2009, làng nghề Bờ Đậu được UBND tỉnh Thái Nguyên công nhận là làng nghề truyền thống. Hiện nay, làng có khoảng 100 hộ gia đình tham gia sản xuất, với sản lượng hàng năm đạt khoảng 100.000 chiếc.
Bánh chưng Bờ Đậu đã trở thành một đặc sản thương hiệu của Thái Nguyên, được bán rộng rãi ở các chợ và cửa hàng đặc sản trên toàn tỉnh và các khu vực khác.
5. Nguyên liệu để làm bánh chưng Bờ Đậu
Nguyên liệu để làm bánh chưng Bờ Đậu bao gồm:
- Gạo nếp: Phải là loại gạo nếp đặc sản từ vùng núi Định Hóa, huyện miền núi trung du tỉnh Thái Nguyên. Loại gạo này có hạt tròn, đều, dẻo và rất thơm
- Đỗ xanh: Đỗ xanh dùng làm nhân bánh là loại đỗ quê, hạt đều, vỏ mỏng và có lòng vàng
- Thịt lợn: Thịt ba chỉ ngon từ lợn thả rông miền ngược, chắc nịch, được thái miếng to và ướp đều với muối và hạt tiêu
- Lá dong: Lá dong bánh tẻ, xanh mướt, không bị rách, được rửa sạch, lau khô và chần qua nước sôi để mềm và dễ gói
- Lạt giang: Lạt giang chẻ từ cây giang của vùng núi Thái Nguyên, dùng để buộc bánh
Ngoài những nguyên liệu chính, bạn có thể thêm vào một số nguyên liệu khác để tạo sự đa dạng cho bánh chưng Bờ Đậu, chẳng hạn như:
- Muối
- Gia vị (hạt tiêu, hành, tỏi,…)
- Nhân đậu xanh sấy
- Nhân thịt gà
- Nhân thịt bò
- Nhân nấm hương
- Nhân lạp xưởng
- Nhân thập cẩm
Tùy theo sở thích cá nhân, bạn có thể lựa chọn và kết hợp nguyên liệu cho phù hợp.
6. Sản vật nức tiếng bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên
Thái Nguyên không chỉ nổi tiếng với chè Tân Cương thơm ngon, mà còn được biết đến với đặc sản bánh chưng Bờ Đậu trứ danh.
Làng nghề bánh chưng Bờ Đậu nằm ở xã Cổ Lũng, huyện Phú Lương, cách thành phố Thái Nguyên khoảng 8km. Ngã ba Bờ Đậu là nơi tập trung làm bánh chưng nhộn nhịp nhất, là điểm nối giữa quốc lộ 3 và 37 với các trục đường đi Tuyên Quang, Lào Cai, Điện Biên, Bắc Kạn, Yên Bái,…
Người dân nơi đây cho biết, cụ bà Nguyễn Thị Xuân, hay còn gọi là cụ Đấng, chính là tổ nghề của bánh chưng Bờ Đậu. Cụ Đấng là người gốc xã Cổ Lũng.
Từ những năm 1960, cụ Đấng đã sống bằng nghề làm bánh chưng tại xóm Bờ Đậu. Nhờ vào tay nghề tinh xảo, bánh chưng của cụ Đấng rất ngon và khiến khách hàng nhớ mãi. Danh tiếng lan xa, ngày càng nhiều người tìm đến để mua bánh, và thương hiệu bánh chưng Bờ Đậu ngày càng được biết đến rộng rãi.

Khi cụ Đấng lớn tuổi, nghề làm bánh chưng được truyền lại cho con cháu. Nhận thấy nhu cầu tiêu thụ bánh chưng Bờ Đậu ngày càng cao, nhiều người trong làng cũng bắt đầu gói bánh để bán cho khách từ phương xa. Từ đó, nghề làm bánh chưng Bờ Đậu ngày càng phát triển và lan rộng.
Theo thời gian, bánh chưng Bờ Đậu đã khẳng định thương hiệu và trở thành một trong năm làng bánh chưng nổi tiếng nhất miền Bắc. Danh tiếng của bánh chưng Bờ Đậu đã lan tỏa khắp cả nước. Vào những ngày cận Tết, du khách từ các tỉnh khác tìm đến đây để đặt bánh làm quà biếu.
