Hang Phượng Hoàng – Suối Mỏ Gà là điểm du lịch nổi bật của Thái Nguyên. Hang Phượng Hoàng nằm trên núi Phượng Hoàng, xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai, cách thành phố Thái Nguyên khoảng 45km và rất gần quốc lộ 1B (Thái Nguyên – Lạng Sơn). Vị trí của hang nằm gần ranh giới giữa hai tỉnh, tạo nên một địa điểm dễ dàng tiếp cận cho du khách từ nhiều nơi.
1. Hang Phượng Hoàng
Hang Phượng Hoàng nằm ở lưng chừng núi và để đến được cửa hang, bạn phải leo khoảng 700 – 800m trên con đường lát đá, mất khoảng 45 phút. Hang có chu vi 380m, từ trần hang đến đáy hang cao khoảng 70m, với mỏ nước lạnh trong vắt dưới đáy hang. Hang Phượng Hoàng gồm ba tầng: tầng thượng là hang Dơi, tầng giữa là hang Sáng và tầng cuối là hang Tối.
Hang Sáng rộng và thoáng, ánh sáng từ ba cửa hang chính chiếu vào, tạo nên những hình ảnh lung linh, huyền ảo trên các nhũ đá. Các nhũ đá trong hang có nhiều hình thù kỳ lạ, có thể liên tưởng đến nhiều hình ảnh như hổ, báo, voi, cây bút, người vũ nữ… Thậm chí, có một thạch nhũ hình Linga cao khoảng 10m, to cỡ hai người ôm. Vòm hang cách đáy khoảng 30 – 40m, tạo nên không gian rộng lớn và kỳ vĩ.

2. Hang và suối Mỏ Gà
Dưới chân núi Phượng Hoàng là hang Mỏ Gà, được đặt tên theo dòng suối Mỏ Gà chảy ra từ lòng hang. Hang Suối Mỏ Gà nằm cách hang Phượng Hoàng chỉ 100m, có bề rộng khoảng 10 – 15m, cao từ 2 – 15m và chiều sâu từ 150 – 200m. Nước suối Mỏ Gà trong xanh, tại khu vực cửa hang tạo thành một thác nước nhỏ cao 2m.
Dòng suối này có độ sâu chỉ đến đầu gối, nhưng có những vũng nước nhỏ sâu như bể bơi, cho phép du khách leo lên vách hang cao 10m và nhảy xuống. Vì suối chảy trong hang nên để khám phá, bạn cần sử dụng đèn pin. Suối Mỏ Gà có nhiều thác ghềnh dài khoảng 10 – 15m, dòng nước chảy qua những ghềnh thác này giống như những dải lụa. Trên các vách đá của hang Suối Mỏ Gà, có những dòng chữ cổ được khắc lên bởi “người xưa”.

3. Truyền thuyết núi Phượng Hoàng
Từ dưới nhìn lên, núi Phượng Hoàng nổi bật với hai hòn đá trông như hai con chim phượng hoàng đang nằm ấp nhau. Tên núi Phượng Hoàng xuất phát từ một truyền thuyết xưa kể rằng trên núi từng có một đôi chim phượng hoàng sống hạnh phúc và đã sinh ra hai quả trứng. Mỗi ngày, chim bố đi kiếm mồi còn chim mẹ ở nhà ấp trứng. Một ngày, chim bố quên mất nhiệm vụ và không quay về. Khi nhận ra lỗi lầm, chim bố trở lại nhưng chim mẹ đã hóa thành đá. Chim bố từ đó nằm trên ngọn núi đối diện, ngày ngày ngóng chờ vợ mình trở lại, nhưng không thành. Từ đó, ngọn núi mang tên Phượng Hoàng.
4. Lịch sử hang Phượng Hoàng
Hang Phượng Hoàng là di tích lịch sử quan trọng của căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai. Vào ngày 27/11/1944, đội cứu quốc quân gồm 75 chiến sĩ và 373 hộ dân đã lên hang Phượng Hoàng để lập căn cứ kháng chiến. Với vũ khí thô sơ như súng kíp, mìn, lưỡi cày, bẫy đá, nỏ, giáo mác và chiến thuật du kích, đội cứu quốc quân đã gây thiệt hại nặng nề cho một tiểu đoàn giặc Pháp và tay sai có sự yểm trợ của pháo binh.
5. Hang Phượng Hoàng và suối Mỏ Gà – Hang động hấp dẫn tại Thái Nguyên
Thái Nguyên không chỉ có các di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh nổi tiếng, mà còn sở hữu những hang động tự nhiên độc đáo, tạo nên một quần thể du lịch hoàn hảo thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh. Một trong những địa điểm hấp dẫn và thú vị này chính là hang Phượng Hoàng và suối Mỏ Gà.
Nằm trên quốc lộ 1B (Thái Nguyên – Lạng Sơn), thuộc xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai, hang Phượng Hoàng và suối Mỏ Gà cách thành phố Thái Nguyên khoảng 45 km. Đây là một trong những thắng cảnh đẹp nổi bật của tỉnh Thái Nguyên.

5.1. Du khách bắt đầu chinh phục hang Phượng Hoàng
Để có trải nghiệm khám phá tuyệt vời và đầy ý nghĩa tại điểm du lịch này, du khách nên dành ít nhất một ngày. Khi đến đây vào buổi sáng, việc đầu tiên nên làm là đặt ăn để đảm bảo bữa trưa được phục vụ chu đáo. Sau đó, du khách chuẩn bị các vật dụng cần thiết như dép, giày thể thao, mũ, nước,… và bắt đầu hành trình chinh phục hang Phượng Hoàng (hay còn gọi là hang khô). Để lên đến hang, du khách cần leo khoảng 1.200 bậc đá trong gần một giờ đồng hồ. Hành trình này khá vất vả nhưng cũng rất có ý nghĩa, giúp rèn luyện tính kiên trì và sự bền bỉ (nhiều du khách thường bỏ dở giữa chừng).
Khi chinh phục xong quãng đường này, du khách sẽ nhận được phần thưởng xứng đáng. Hang Phượng Hoàng nằm trên đỉnh núi, ăn sâu vào lòng núi và có ba tầng: tầng thượng là hang Dơi, tầng giữa là hang Sáng với ba cửa đón ánh sáng mặt trời, và tầng cuối là hang Tối vì ánh sáng mặt trời không thể lọt vào. Trong hang có những khối đá và nhũ đá với nhiều hình dáng kỳ thú, gắn liền với các truyền thuyết, khiến du khách tha hồ tưởng tượng. Đặc biệt, giữa lòng hang có một nhũ đá cao, từ nhiều góc độ đều nhìn giống một con chim phượng hoàng đang dang cánh bay bổng. Có lẽ hình tượng này chính là lý do người dân nơi đây gọi hang là hang Phượng Hoàng.

5.2. Trong hang Phượng Hoàng
Hiện nay, hang Phượng Hoàng đã được trang bị hệ thống điện chiếu sáng, tạo nên cảnh quan hấp dẫn hơn và hỗ trợ du khách trong hành trình khám phá. Trước đây, khi chưa có điện, du khách phải mang theo đèn pin và gặp khó khăn trong việc chinh phục hang Tối. Giờ đây, với hệ thống chiếu sáng, du khách có thể dễ dàng khám phá trọn vẹn cả ba tầng hang, đặc biệt là vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của hang Tối.
Nhiệt độ trong hang Phượng Hoàng duy trì ở mức khoảng 15 độ, rất mát mẻ. Vào mùa hè, nhiều du khách đến đây không muốn ra ngoài mà muốn ở lại lâu hơn để tận hưởng không khí trong lành và mát mẻ trong hang. Đặc biệt, trong lòng hang có rất nhiều điểm đẹp để du khách có thể chụp ảnh và lưu giữ kỷ niệm cùng bạn bè và người thân.
5.3. Check in tại hang Phượng Hoàng
Hang Phượng Hoàng không chỉ là một thắng cảnh thiên nhiên hùng vĩ mà còn là một di tích lịch sử quan trọng. Vào ngày 27/11/1944, đội Cứu quốc quân II với 75 chiến sĩ và 373 hộ gia đình đã rời bản lên núi để chống lại sự khủng bố của thực dân Pháp. Lòng hang Phượng Hoàng đã trở thành một pháo đài vững chắc, nơi đội Cứu quốc quân đã dùng súng kíp, mìn, bẫy đá, nỏ, giáo mác và chiến thuật du kích để gây tổn thất nặng nề cho một tiểu đoàn giặc Pháp và tay sai được pháo binh yểm trợ.
Sau khi chinh phục hang Phượng Hoàng, du khách sẽ di chuyển xuống những ngôi nhà sàn của Ban quản lý Khu du lịch Hang Phượng Hoàng để thưởng thức các món ăn độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc địa phương. Du khách có thể thuê các phòng nghỉ tại đây để nghỉ ngơi, với 32 phòng nghỉ được trang bị đầy đủ tiện nghi.
Buổi chiều, du khách có thể khám phá suối Mỏ Gà nằm ngay chân núi Phượng Hoàng và tận hưởng bơi lội tại các bể bơi. Hang suối Mỏ Gà là một hang nước với cửa hang rộng khoảng 10m, cao từ 2 – 7m, và lòng hang chứa nhiều nhũ đá đẹp. Càng vào sâu, hang càng tối và vũng nước càng sâu. Ngoài cửa hang, có nhiều thác nước nhỏ. Công ty TNHH MTV Hanh Hạnh đã xây dựng hệ thống bể bơi gồm 3 bể sử dụng nguồn nước từ suối Mỏ Gà. Trong ngày hè nóng bức, việc ngâm mình trong làn nước mát lạnh từ bể bơi hoặc những tầng thác nước sẽ mang lại cho du khách những trải nghiệm thật thú vị và sảng khoái.
5.4. Tắm mát tại bể bơi khu vực suối Mỏ Gà
Hiện nay, khu du lịch Hang Phượng Hoàng đã được Công ty đầu tư kinh phí để cải tạo và xây dựng nhiều điểm nhấn hấp dẫn du khách. Đặc biệt, khuôn viên tại đây trồng rất nhiều loài hoa đa dạng, được chia thành các khu vực riêng biệt, tạo không gian lý tưởng cho du khách chụp ảnh “sống ảo”. Với giá vé chỉ 50.000đ cho người lớn và 20.000đ cho trẻ em, du khách có thể tham quan hang Phượng Hoàng, suối Mỏ Gà và tận hưởng việc tắm mát tại khu vực bể bơi. Đặc biệt, Ban Quản lý miễn phí vé cho trẻ dưới 1m và người già trên 80 tuổi. Theo chia sẻ của chị Nông Bích Hoa, quản lý của Công ty, khu du lịch Hang Phượng Hoàng hiện nay là một điểm đến hấp dẫn cho loại hình du lịch hang động tại Thái Nguyên. Du khách từ các tỉnh đổ về đây rất đông bởi ngoài các dịch vụ được đầu tư thêm, khu du lịch vẫn giữ được nét hoang sơ vốn có của thiên nhiên, tạo sự hấp dẫn và thôi thúc du khách khám phá.

Hang Phượng Hoàng và suối Mỏ Gà là địa điểm kết hợp hoàn hảo giữa du lịch sinh thái và hang động, thu hút hàng vạn du khách đến trải nghiệm và khám phá. Nếu bạn là người ưa thích sự khám phá và yêu thích loại hình du lịch hang động, đừng bỏ qua địa chỉ này vì nơi đây sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm mới mẻ và những kỷ niệm không thể nào quên.
