Ấm gốm, ấm sứ hay ấm thuỷ tinh: chọn theo kiểu phục vụ của điểm bán

Chúng tôi là hợp tác xã sản xuất trà, không phải cơ sở gốm. Bài này viết từ chỗ đứng của người thấy hàng trăm quầy trà vận hành: sai chất liệu thì hoặc trà lẫn mùi, hoặc chi phí thay ấm ăn hết phần lãi bán trà. Anh chị đọc để chọn cho đúng kiểu phục vụ của mình, không phải để chọn ấm đẹp nhất.

Mỗi chất liệu hợp với kiểu phục vụ nào

Gốm. Thành dày, nhiệt xuống chậm, nên nước cuối vẫn còn ấm khi khách ngồi lâu. Đổi lại, gốm giữ mùi của dòng trà đã pha. Một ấm gốm dùng lẫn trà hoa và trà xanh sẽ trả lại cho khách một chén trà xanh phảng phất mùi nhài. Ở phòng trà, cách làm gọn là dán nhãn dưới đáy mỗi ấm theo dòng trà.

Sứ. Men kín, gần như không giữ mùi, tráng nước nóng là sạch. Nhược điểm là nguội nhanh hơn gốm. Với quầy pha liên tục, đây lại thành ưu điểm vì nước rót ra uống được ngay.

Thuỷ tinh. Giá trị lớn nhất là nhìn được. Khách xem cánh Móc Câu duỗi ra, hoặc thấy nụ hoa trà bung trong nước, là lúc dễ chốt đơn nhất. Nhược điểm rõ: vỡ nhiều, và nhiệt mất nhanh nên không hợp bàn ngồi lâu.

Bảng so chất liệu theo việc cần làm

Tiêu chí	Ấm gốm	Ấm sứ	Ấm thuỷ tinh
Giữ nhiệt	Tốt nhất	Trung bình	Kém
Giữ mùi dòng trà cũ	Có, phải chia ấm theo dòng	Gần như không	Không
Khách nhìn thấy cánh trà	Không	Không	Có
Rủi ro vỡ khi vận hành đông khách	Vừa	Vừa	Cao
Vệ sinh	Chỉ tráng nước nóng, không chất tẩy có mùi	Rửa nhanh, chịu được rửa kỹ	Rửa nhanh, dễ thấy cặn
Hợp nhất với	Bàn ngồi lâu, trà xanh đậm, trà đinh	Quầy pha nhiều dòng, phục vụ nhanh	Góc thử trà, trà hoa, quầy du lịch
Hợp tác xã có bán	Có, 6 bộ Bát Tràng	Không	Không

Chi phí đầu tư và tỷ lệ hỏng trong thực tế

Phần tiền anh chị bỏ ra không nằm ở lần mua đầu, mà ở số lần thay trong năm. Chúng tôi không có số liệu thị trường về tỷ lệ vỡ nên không nêu con số, nhưng có ba nguyên tắc đã kiểm được qua các quầy đang chạy:

• Mua cùng một mẫu, nhiều chiếc. Vỡ một chén thì bù được, không phải thay cả bộ.
• Tách hàng trưng bày khỏi hàng pha. Bộ đẹp đặt trên kệ để bán, bộ pha hằng ngày chọn loại rẻ hơn, quen tay nhân viên.
• Đếm chén mỗi cuối ca. Quầy không đếm thì không biết mình mất bao nhiêu chén mỗi tháng, và thường phát hiện khi đã thiếu nửa bộ.

Về giá vốn, sáu bộ của hợp tác xã ở cấp đại lý là 238.000đ, 323.000đ, 425.000đ, 467.500đ và 552.500đ (hai mẫu 650.000đ cùng mức). Lãi mỗi bộ 42.000–97.500đ khi bán đúng giá niêm yết.

Ấm để khách xem và ấm để pha là hai việc khác nhau

Một lỗi hay gặp: quầy mua một bộ đẹp rồi vừa bày vừa pha. Sau vài tháng, bộ đó xỉn men, có vết trà ở vòi, và không bán được cho ai nữa. Tiền mất hai lần.

Chọn chất liệu là một chuyện, nhập bao nhiêu mã và bao nhiêu vốn là chuyện khác. Phần sau nằm ở bài nhập ấm chén về bán kèm trà.

Cách làm gọn hơn: giữ hàng trưng bày nguyên hộp, chỉ mở một bộ làm mẫu cho khách cầm. Bộ pha hằng ngày để riêng, chấp nhận hao mòn, thay theo chu kỳ. Nếu bộ trưng bày bám bụi hoặc ố, nó là hàng lỗi chứ không còn là hàng bán được.

Mua ở đâu và kiểm gì khi nhận

Với ấm chén lấy từ hợp tác xã, hàng đi cùng đơn trà, giao trực tiếp 3–5 ngày. Đơn từ 20 triệu đồng được hỗ trợ 100% phí vận chuyển. Không cọc tiền hàng, không công nợ, chuyển trước phí vận chuyển rồi trả khi nhận.

Khi mở thùng, kiểm bốn điểm: nứt chân tóc ở đáy và quai, mẻ miệng chén, vòi rót có nhỏ giọt khi rót thử bằng nước, nắp có khít và xoay trơn. Đổ đầy nước rồi nghiêng rót một lần là phát hiện được phần lớn lỗi.

Với đơn nhập đầu tiên, trong 6 tháng, hàng nguyên seal còn hạn kèm phiếu xuất kho gốc được mua lại 70% giá buôn và cấn trừ vào đơn sau. Đây là điều anh chị nên tính đến khi thử một mẫu mới.