Bốn kiểu ướp sen trên thị trường và kênh bán hợp với từng kiểu

Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt. Bài này viết cho anh chị đang chọn nguồn trà sen cho một kênh bán cụ thể: bán online, quầy đặc sản, quán trà hay quà doanh nghiệp. Mỗi kênh có một thứ quan trọng nhất, và kiểu ướp nên chọn theo thứ đó chứ không theo mức hay nhất.

Thị trường đang có mấy kiểu ướp

Gạo sen. Người làm tách phần gạo li ti ở đầu nhuỵ, trộn vào trà khô, để ngấm, sàng ra, sấy nhẹ và lặp lại. Mỗi vòng ăn thêm hoa và công. Đây là kiểu cho hương sâu nhất và cũng là kiểu tốn kém nhất.

Xác sen. Dùng cả phần cánh và nhuỵ hoa tươi thay vì chỉ lấy gạo. Tiết kiệm hơn vì tận dụng được nhiều phần của bông, hương nhẹ hơn và thường ít vòng hơn.

Ủ trong bông. Trà khô được cho vào lòng bông sen còn tươi rồi buộc lại qua đêm. Bông vừa là nơi ướp vừa là bao bì. Bán theo bông, hình thức đẹp, nhưng phải giữ lạnh và bán nhanh.

Tẩm hương liệu. Trà khô được trộn hoặc phun chất tạo hương rồi đóng gói. Làm quanh năm, số lượng lớn, giá thấp.

Giá thành và hương của từng kiểu

Ba kiểu đầu đều phải mua trà nền tử tế, vì trà nền kém thì ướp bao nhiêu vòng cũng không cứu được vị. Trà nền ướp sen của chúng tôi là Nõn Hảo Hạng, niêm yết 800.000đ/kg, hoặc trà đinh; Trà Gạo Sen Bách Diệp dùng nền Đinh Tiến Vua, niêm yết 4.000.000đ/kg.

Vì thế thứ tự giá gần như luôn là: gạo sen cao nhất, ủ trong bông kế tiếp tính theo đơn vị bán, xác sen ở giữa, tẩm hương liệu thấp nhất và cách xa ba kiểu kia.

Kiểu ướp gắn chặt với vùng nguyên liệu, nên bảng bốn kiểu nên đọc kèm phần so sánh nguồn sen Tây Hồ và sen Huế.

Còn về hương, thứ tự không hoàn toàn trùng với giá. Hàng ủ trong bông cho hương tươi nhất lúc mới, nhưng xuống rất nhanh. Hàng gạo sen thì ngược lại: mở ra hương không nổi bằng, nhưng bền qua nhiều nước và qua nhiều tháng.

Bảng đối chiếu kiểu ướp với kênh bán

Kênh bán	Thứ quan trọng nhất	Kiểu ướp nên chọn	Quy cách nên nhập
Bán online, gửi đi tỉnh	Chịu được vận chuyển và thời gian	Gạo sen hoặc xác sen	Hút chân không 100 g, 200 g
Quầy đặc sản, khách du lịch	Hình thức và quy cách nhỏ dễ mang	Ủ trong bông, cộng một mã gạo sen	Hộp 1 bông 15 g, hộp thiếc 100 g
Quán trà, không gian thưởng trà	Giữ vị ổn định qua nhiều nước	Gạo sen	Hộp thiếc 100 g
Quà doanh nghiệp	Đặt trước được, hồ sơ đầy đủ	Gạo sen	Hộp thiếc 100 g, set quà
Kênh giá cạnh tranh	Mức giá và tính sẵn có	Tẩm hương, ghi nhãn đúng	Theo nguồn của anh chị

Trong danh mục của chúng tôi, Trà Sen Tây Hồ có hộp một bông 15 g niêm yết 90.000đ và Trà Gạo Sen Bách Diệp hộp thiếc 100 g niêm yết 900.000đ. Chiết khấu nhóm trà theo cấp đối tác là 35% đại lý, 40% tổng đại lý, 45% nhà phân phối.

Chọn kiểu nào cho kênh bán của mình

1. Bắt đầu từ khách, không từ hàng. Khách của anh chị mua một lần hay mua lại? Mua để uống hay để tặng?
2. Nhìn quãng đường và thời gian. Hàng đi xa hoặc nằm kho lâu thì không hợp với kiểu ủ trong bông.
3. Đừng để một kiểu chiếm hết quầy. Một mã đỉnh giữ uy tín, một mã dễ bán làm doanh số.
4. Tính lại sau mỗi quý. Nếu mã đỉnh không bán được, giảm lượng nhập thay vì giảm giá.

Cách ghép nhóm trà hoa thành set quà có ở bài trà làm quà tặng doanh nghiệp; so sánh vị giữa các dòng trà hoa ở bài trà sen, trà nhài, trà bưởi.

Ghi nhãn đúng với cách ướp

• Ghi kiểu ướp trên thẻ giá tại quầy, không chỉ ghi trên bao bì.
• Ghi tên trà nền. Đây là thông tin làm tăng giá bán được, không phải thông tin cần giấu.
• Hàng có hương liệu thì ghi thành phần như bao bì gốc.
• Không mượn tên vùng khi hàng không đến từ vùng đó.
• Giữ mã lô và phiếu giao ít nhất đến hết hạn dùng 12 tháng.

Cách kiểm hàng khi nhận có ở bài trà Thái Nguyên thật – giả; cách bảo quản trong kho ở bài bảo quản trà cho đại lý và quán.

Lịch hoa và giới hạn sản lượng của dòng trà hoa

Hoa dùng để ướp đều do hợp tác xã tự trồng, tự hái và sấy khô thủ công. Chúng tôi không dùng hương liệu và không thu mua hoa bên ngoài, nên lượng làm ra mỗi năm bị chặn bởi vườn và bởi sức làm của nghệ nhân.

Loại hoa	Tháng thu hái	Thời điểm rộ	Ghi chú cho người nhập hàng
Hoa bưởi	Tháng 3	Cuối tháng 2 sang tháng 3	Mùa ngắn nhất, chốt lượng từ đầu năm
Hoa sen	Tháng 6	Mùa sen Hồ Tây tháng 5–7, rộ tháng 6	Ướp trong mùa, giao theo đợt
Hoa nhài	Mùa hè	Rộ khoảng tháng 5–7	Nhiều lứa hơn nhưng vẫn theo vụ
Số lượng có hạn theo sức làm của nghệ nhân.

Dòng trà hoa chỉ bán trong giới hạn nghệ nhân làm ra được. Hợp tác xã không nhận đơn số lượng lớn cho nhóm này; hết hàng thì chờ vụ năm sau, chúng tôi không ướp bù bằng hoa mua ngoài hay bằng hương liệu. Anh chị cần hàng thì báo lượng dự kiến trước mùa hoa và nhận theo đợt; cần số lượng lớn và đều thì chọn các dòng trà mộc trong danh mục.