Kế hoạch HACCP là bộ tài liệu cơ sở thực phẩm tự lập để kiểm soát mối nguy: đội HACCP, mô tả sản phẩm, sơ đồ quy trình, bảng phân tích mối nguy, các điểm kiểm soát tới hạn (CCP) với giới hạn, cách giám sát, hành động khắc phục, thẩm tra và hồ sơ ghi chép.
Khung chuẩn gồm 7 nguyên tắc và 12 bước theo Codex CXC 1-1969, ở Việt Nam là TCVN 5603:2023. Cuối bài có file Excel kế hoạch HACCP mẫu cho xưởng chè xanh nhỏ, 5 trang tính, tải về điền được ngay.
Kế hoạch HACCP là phần cốt lõi của hồ sơ HACCP. Nhiều xưởng nhỏ nghe đến HACCP thì nghĩ phải thuê tư vấn, làm hàng trăm trang. Thực ra phần cốt lõi chỉ là vài bảng: mô tả sản phẩm, sơ đồ quy trình, bảng phân tích mối nguy và bảng kế hoạch HACCP, cộng sổ ghi chép hằng ngày. Cái khó nằm ở chỗ điền đúng và làm thật theo những gì đã viết.
Bài này đi lần lượt từng phần của kế hoạch HACCP, lấy ví dụ dây chuyền chè xanh của một xưởng nhỏ. Khái niệm HACCP và cách so với ISO 22000 đã có ở bài HACCP là gì. Chúng tôi là Hợp tác xã Tâm Trà Việt, có cơ sở chế biến La Bằng được chứng nhận ISO 22000:2018, nên phần ví dụ viết theo cách một xưởng chè tổ chức ghi chép.
Kế hoạch HACCP gồm những phần nào?
Theo khung của Ủy ban Codex Alimentarius, trong Nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm CXC 1-1969 bản sửa năm 2020, và TCVN 5603:2023 xây dựng trên cơ sở bản Codex này, kế hoạch HACCP được lập qua 12 bước, trong đó 7 bước sau chính là 7 nguyên tắc HACCP.
| Bước | Nội dung | Kết quả ghi vào kế hoạch HACCP |
|---|---|---|
| 1 | Lập đội HACCP | Danh sách người, nhiệm vụ |
| 2 | Mô tả sản phẩm | Thành phần, quy cách, bảo quản, hạn dùng |
| 3 | Xác định mục đích sử dụng | Người dùng, cách dùng |
| 4 | Lập sơ đồ quy trình | Các công đoạn từ nguyên liệu đến thành phẩm |
| 5 | Xác nhận sơ đồ tại chỗ | Chữ ký xác nhận sơ đồ đúng thực tế |
| 6 | Phân tích mối nguy (nguyên tắc 1) | Bảng phân tích mối nguy |
| 7 | Xác định CCP (nguyên tắc 2) | Danh sách CCP |
| 8 | Thiết lập giới hạn tới hạn (nguyên tắc 3) | Giới hạn cho từng CCP |
| 9 | Thiết lập giám sát (nguyên tắc 4) | Giám sát cái gì, cách nào, bao lâu một lần, ai làm |
| 10 | Hành động khắc phục (nguyên tắc 5) | Việc làm khi vượt giới hạn |
| 11 | Thẩm tra (nguyên tắc 6) | Cách kiểm tra kế hoạch đang chạy đúng |
| 12 | Lập hồ sơ, tài liệu (nguyên tắc 7) | Sổ ghi chép, lưu trữ |

Bước 1–5: đội HACCP, mô tả sản phẩm và sơ đồ quy trình
Đội HACCP của xưởng nhỏ có thể chỉ 3–4 người: người điều hành, người phụ trách sản xuất, người lo nguyên liệu và người giữ hồ sơ. Quan trọng là mỗi người biết rõ mình giám sát công đoạn nào và ghi chép vào đâu.
Mô tả sản phẩm trong kế hoạch HACCP nên lấy đúng từ bản tự công bố: tên, thành phần, quy cách, điều kiện bảo quản, hạn sử dụng. Sản phẩm chè thường chỉ có một thành phần là búp chè, nhưng vẫn cần ghi rõ cách đóng gói và bảo quản vì đây là chỗ hay phát sinh mối nguy hút ẩm, nấm mốc.
Sơ đồ quy trình chè xanh ví dụ
Một dây chuyền chè xanh sao thường gồm: tiếp nhận búp tươi, làm héo hoặc rải búp, diệt men (sao), vò, làm khô, phân loại và sàng, đóng gói, bảo quản thành phẩm. Đội HACCP phải đi xưởng đối chiếu sơ đồ với thực tế, vì sơ đồ trên giấy hay thiếu công đoạn như để búp chờ, đảo búp, sấy lại.
Bước 6–7: phân tích mối nguy và xác định CCP trong kế hoạch HACCP
Phân tích mối nguy là liệt kê ở từng công đoạn những mối nguy sinh học, hóa học, vật lý có thể xảy ra, đánh giá mối nguy nào đáng kể và đặt biện pháp kiểm soát. Sau đó dùng cây quyết định hoặc kinh nghiệm của đội để xác định công đoạn nào là điểm kiểm soát tới hạn (CCP), tức nơi mà nếu không kiểm soát thì không có công đoạn nào phía sau loại bỏ được mối nguy.
| Công đoạn | Mối nguy tiềm ẩn | Biện pháp kiểm soát ví dụ |
|---|---|---|
| Tiếp nhận búp tươi | Hóa học: dư lượng thuốc bảo vệ thực vật | Chỉ nhận từ vùng có hồ sơ ghi chép, kiểm nghiệm định kỳ |
| Làm khô | Sinh học: nấm mốc do thành phẩm còn ẩm | Kiểm soát độ ẩm thành phẩm theo hồ sơ công bố |
| Phân loại, sàng | Vật lý: tạp chất, mảnh kim loại | Sàng, nam châm hoặc kiểm tra kim loại |
| Đóng gói | Bao bì bẩn, mối hàn không kín | Kiểm bao bì đầu vào, kiểm mối hàn |
| Bảo quản | Hút ẩm, nấm mốc | Kiểm soát kho, kê cao, theo dõi độ ẩm |
Bảng trên là ví dụ minh họa. Công đoạn nào là CCP phụ thuộc dây chuyền thật của từng xưởng. Có xưởng xác định CCP ở khâu làm khô, có xưởng xác định ở khâu tiếp nhận nguyên liệu hoặc khâu loại kim loại.

Bước 8–12: bảng kế hoạch HACCP cho từng CCP
Bảng kế hoạch HACCP là trang quan trọng của cả hồ sơ. Mỗi CCP một dòng, mỗi dòng trả lời đủ các câu: mối nguy đáng kể là gì, giới hạn tới hạn bao nhiêu, giám sát cái gì, bằng cách nào, bao lâu một lần, ai giám sát, vượt giới hạn thì làm gì, ai thẩm tra, ghi vào sổ nào.
- Giới hạn tới hạn: con số đo được, ví dụ độ ẩm tối đa của thành phẩm. Con số phải có căn cứ, thường lấy từ hồ sơ công bố, tiêu chuẩn hoặc thử nghiệm của chính cơ sở.
- Giám sát: cách đo cụ thể, dụng cụ, tần suất. Ghi “kiểm tra thường xuyên” là không đủ.
- Hành động khắc phục: cách xử lý lô bị ảnh hưởng và cách đưa công đoạn về kiểm soát, ví dụ sấy lại, cách ly lô chờ quyết định.
- Thẩm tra: người không trực tiếp giám sát xem lại sổ, đối chiếu, hiệu chuẩn dụng cụ đo.
- Hồ sơ: tên sổ, nơi lưu, thời gian lưu.
Sổ giám sát CCP hằng ngày
Kế hoạch HACCP chỉ có giá trị khi có sổ giám sát đi kèm. Mỗi lần đo ghi ngày, giờ, mã lô, kết quả, đạt hay không, người đo ký. Ghi ngay khi đo, không ghi bù cuối ngày. Khi đoàn đánh giá hay khách hàng lớn kiểm tra, sổ giám sát là thứ được xem đầu tiên.
Hồ sơ HACCP gồm những gì ngoài kế hoạch HACCP?
Ngoài kế hoạch HACCP, hồ sơ HACCP của một cơ sở thường có các chương trình tiên quyết theo TCVN 5603:2023, như vệ sinh nhà xưởng, kiểm soát nước, kiểm soát động vật gây hại, vệ sinh cá nhân, bảo dưỡng thiết bị, đào tạo, truy xuất và thu hồi sản phẩm. Các chương trình này tạo nền để kế hoạch HACCP chạy được.
| Nhóm hồ sơ HACCP | Ví dụ tài liệu |
|---|---|
| Kế hoạch HACCP | Đội HACCP, mô tả sản phẩm, sơ đồ, phân tích mối nguy, bảng kế hoạch HACCP |
| Chương trình tiên quyết | Quy trình vệ sinh, kiểm soát nước, động vật gây hại, sức khỏe người lao động |
| Sổ ghi chép | Sổ giám sát CCP, sổ vệ sinh, sổ hiệu chuẩn dụng cụ đo, sổ đào tạo |
| Truy xuất, thu hồi | Mã lô, phiếu nhập nguyên liệu, phiếu xuất hàng, quy trình thu hồi |

Kế hoạch HACCP và giấy chứng nhận an toàn thực phẩm
Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 yêu cầu cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trừ trường hợp được loại trừ. Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP đang áp dụng, cơ sở đã có một trong các chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000 hoặc tương đương còn hiệu lực thuộc diện không phải cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế hiện đang tạm ngưng.
Tự lập kế hoạch HACCP và làm theo là việc tốt cho chất lượng, nhưng muốn có giấy chứng nhận HACCP thì phải qua đánh giá của tổ chức chứng nhận. Mẫu đơn đề nghị cấp giấy an toàn thực phẩm có ở bài mẫu đơn đề nghị cấp giấy ATTP.
Khi nào phải cập nhật kế hoạch HACCP?
Kế hoạch HACCP không phải giấy làm một lần rồi cất tủ. Mỗi khi dây chuyền thay đổi, đội HACCP cần xem lại phân tích mối nguy và bảng kế hoạch HACCP, ghi ngày sửa và người phê duyệt. Các trường hợp nên rà lại ngay:
- Thay máy sao, máy sấy hoặc thêm công đoạn mới vào dây chuyền.
- Đổi nguồn nguyên liệu, nhận búp từ vùng trồng mới.
- Đổi loại bao bì, quy cách đóng gói hay điều kiện bảo quản.
- Có khiếu nại của khách hoặc kết quả kiểm nghiệm không đạt.
- Thay đổi quy định, tiêu chuẩn liên quan đến sản phẩm.
Ngoài các trường hợp trên, nên xem lại kế hoạch HACCP định kỳ, ví dụ mỗi năm một lần trước mùa vụ chính. Với xưởng chè, mùa vụ tháng 3 đến tháng 10 là lúc dây chuyền chạy nhiều, nên rà trước tháng 3 để sổ sách và dụng cụ đo sẵn sàng.
Lỗi hay gặp khi viết kế hoạch HACCP
- Chép kế hoạch HACCP của xưởng khác, sơ đồ không khớp dây chuyền thật.
- Xác định quá nhiều CCP, công đoạn nào cũng là CCP, làm sổ sách quá tải và không ai ghi.
- Giới hạn tới hạn ghi chung chung như “đạt yêu cầu”, không đo được.
- Có kế hoạch nhưng không có sổ giám sát, hoặc sổ ghi bù cùng một nét chữ.
- Không cập nhật kế hoạch HACCP khi đổi máy, đổi nguyên liệu, đổi bao bì.
Tải kế hoạch HACCP mẫu cho xưởng chè (file Excel)
File Excel 5 trang tính. Trang 1: đội HACCP và mô tả sản phẩm. Trang 2: bảng phân tích mối nguy cho 8 công đoạn chè xanh, có ô chọn đáng kể, CCP và ô tự đếm số CCP. Trang 3: bảng kế hoạch HACCP 10 cột. Trang 4: nhật ký giám sát CCP in dùng hằng ngày, tự đếm số lần không đạt. Trang 5: hướng dẫn 12 bước, 7 nguyên tắc.
Tải kế hoạch HACCP mẫu cho xưởng chè (file Excel, 5 trang tính) – mẫu tham khảo, đội HACCP tự điều chỉnh theo dây chuyền thật; không thay tư vấn chuyên môn.
Các dòng ví dụ chỉ để tham khảo; đội HACCP phải tự phân tích theo dây chuyền thật của cơ sở. Các mẫu giấy tờ khác cho cửa hàng, đại lý trà có trong bộ mẫu giấy tờ.

Nguồn trà có hồ sơ chất lượng từ Hợp tác xã Tâm Trà Việt
Câu hỏi thường gặp
Kế hoạch HACCP có bao nhiêu bước?
12 bước theo Codex, trong đó 7 bước cuối là 7 nguyên tắc HACCP: phân tích mối nguy, xác định CCP, giới hạn tới hạn, giám sát, hành động khắc phục, thẩm tra, lưu hồ sơ.
Xưởng nhỏ có tự viết kế hoạch HACCP được không?
Được. Cơ sở có thể tự lập và vận hành kế hoạch HACCP. Muốn có giấy chứng nhận HACCP thì cần tổ chức chứng nhận đánh giá.
Hồ sơ HACCP khác kế hoạch HACCP thế nào?
Kế hoạch HACCP là phần phân tích mối nguy và kiểm soát CCP. Hồ sơ HACCP rộng hơn, gồm cả chương trình tiên quyết, sổ ghi chép, truy xuất và thu hồi.
Có HACCP thì có phải xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở đã có chứng nhận HACCP còn hiệu lực thuộc diện không phải cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Nên hỏi cơ quan quản lý địa phương để xác nhận trường hợp cụ thể.
Tiêu chuẩn Việt Nam nào hướng dẫn HACCP?
TCVN 5603:2023 Nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm, xây dựng trên cơ sở Codex CXC 1-1969, thay TCVN 5603:2008.
ISO 22000 cho cơ sở chế biến chè
Mẫu đơn đề nghị cấp giấy ATTP
Truy xuất nguồn gốc nông sản
Nguồn tham khảo
- Sở Công Thương Thái Nguyên, TCVN 5603:2023 Nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm
- Sở Tư pháp Cần Thơ, Tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP
- Quốc hội, Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12; Chính phủ, Nghị định 15/2018/NĐ-CP (điểm k khoản 1 Điều 12).
- FDA, HACCP Principles & Application Guidelines
Cần nguồn trà có hồ sơ chất lượng để đưa vào chuỗi của mình? Gọi 0368.151.678 để nhận bộ giấy tờ và bảng giá sỉ.
Làm trà nhãn riêng? Nhắn Zalo 0855.318.678 để trao đổi đơn gia công từ 20.000.000đ.
Bốn hạng trà chủ lực của hợp tác xã
TRAVINA – HTX Tâm Trà Việt sản xuất trực tiếp tại Đại Từ – La Bằng, Thái Nguyên. Đặt hàng thẳng từ xưởng, không qua trung gian.
Trà Móc Câu Đặc Biệt Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 45.000 ₫ đến 450.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Xanh Đặc Sản Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 35.000 ₫ đến 350.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Bắc Truyền Thống Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 25.000 ₫ đến 250.000 ₫
Xem & đặt mua →
Trà Nõn Hảo Hạng Thái Nguyên
Khoảng giá: từ 80.000 ₫ đến 800.000 ₫
Xem & đặt mua →
Cần mua sỉ theo kilogram hoặc mở đại lý? Xem trang nhập sỉ · Chính sách đại lý

