Sản phẩm OCOP là gì, tra cứu hạng sao ở đâu trước khi nhập về bán?

Sản phẩm OCOP là gì, tra cứu hạng sao ở đâu trước khi nhập về bán?

Sản phẩm OCOP là sản phẩm của Chương trình Mỗi xã một sản phẩm đã được chấm điểm theo bộ tiêu chí do Thủ tướng ban hành và được công nhận từ 3 sao trở lên. Bộ tiêu chí hiện hành là Quyết định 26/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 22/5/2026.

Các sản phẩm OCOP chia thành 6 nhóm: thực phẩm, đồ uống, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và du lịch. Giấy chứng nhận có giá trị 36 tháng, có thể bị thu hồi trước hạn.

Trước khi nhập về bán: xin số quyết định công nhận, tra lại ở cơ quan đã ban hành, tính ngày hết hạn, đối chiếu hạng sao in trên bao bì với giấy.

Sản phẩm OCOP là gì theo Quyết định 26/2026/QĐ-TTg?

OCOP là viết tắt của One Commune One Product, tức Chương trình Mỗi xã một sản phẩm. Một sản phẩm OCOP là món hàng do một chủ thể ở địa phương làm ra, được hội đồng chấm điểm theo bộ tiêu chí chung của cả nước, rồi được cơ quan có thẩm quyền ra quyết định công nhận hạng sao. Hạng sao gắn với từng sản phẩm, không gắn với cả thương hiệu hay cả cơ sở.

Với cửa hàng đặc sản, đại lý thực phẩm, quầy quà ở điểm du lịch, chữ “OCOP” trên bao bì là một lời khẳng định có ngày bắt đầu và ngày kết thúc. Đọc đúng lời khẳng định đó giúp chọn đúng sản phẩm OCOP, ghi đúng thẻ kệ. Cuối bài có phần dành cho cửa hàng muốn lấy thêm trà Thái Nguyên theo chính sách đại lý của hợp tác xã.

Theo Quyết định 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026, sản phẩm OCOP phải là đặc sản hoặc sản phẩm đặc sắc, có nguồn gốc và đặc trưng địa phương, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Quyết định này thay Quyết định 148/QĐ-TTg năm 2023 và Quyết định 1489/QĐ-TTg sửa đổi văn bản đó.

Người đứng tên sản phẩm gọi là chủ thể: hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất hoặc hộ gia đình có đăng ký kinh doanh. Nhóm du lịch có thêm hội, hiệp hội, trung tâm điều hành. Người bán lại không phải chủ thể, nên không tự đem hàng mình phân phối đi chấm sao được.

Từ năm 2026, các tỉnh lập kế hoạch OCOP 2026–2030 dựa trên Nghị quyết 257/2025/QH15 và bộ tiêu chí mới; kế hoạch của tỉnh Lai Châu đặt mục tiêu mọi sản phẩm OCOP áp dụng truy xuất nguồn gốc vào năm 2030.

Các sản phẩm OCOP gồm 6 nhóm nào?

Phụ lục I của Quyết định 26/2026/QĐ-TTg chia các sản phẩm OCOP thành 6 nhóm, mỗi nhóm có phân nhóm nhỏ. Phụ lục II quy định 26 bộ sản phẩm, mỗi bộ có phiếu chấm riêng hợp với từng loại hàng. Bảng dưới giúp người bán biết món hàng mình định nhập thuộc nhóm nào.

NhómPhân nhóm chínhVí dụ hàng hay gặp ở cửa hàng đặc sản
I. Thực phẩmTươi sống; thô, sơ chế; chế biến; gia vị; chè; cà phê, ca caoGạo, mật ong, đồ khô, nước mắm, chè khô, cà phê hạt
II. Đồ uốngCó cồn; không cồnRượu truyền thống, nước uống đóng chai
III. Dược liệu và sản phẩm từ dược liệuThực phẩm chức năng, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền; mỹ phẩm từ dược liệu; tinh dầuTinh dầu, mỹ phẩm thảo mộc
IV. Thủ công mỹ nghệĐồ gia dụng, trang trí; vải, may mặcĐồ mây tre, gốm, thổ cẩm
V. Sinh vật cảnhHoa; cây cảnh; động vật cảnhCây cảnh, hoa
VI. Du lịchDu lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, điểm du lịchDịch vụ, không phải hàng nhập kho

Chè nằm trong nhóm thực phẩm, phân nhóm “chè tươi, chế biến; sản phẩm chè từ thực vật khác”. Trà xanh, trà túi lọc hay trà thảo mộc đều có thể đi chấm. Nhóm du lịch là dịch vụ, cửa hàng không nhập về bán được.

Với nhóm dược liệu, hạng sao không thay hồ sơ theo luật chuyên ngành, và thẻ kệ không được tự thêm công dụng nhà sản xuất chưa được phép công bố.

Hạng sao và giấy chứng nhận sản phẩm OCOP có giá trị bao lâu?

Thang 100 điểm chia ba phần: sản phẩm và sức mạnh cộng đồng 40 điểm, khả năng tiếp thị 25 điểm, chất lượng sản phẩm 35 điểm. Từ 90 điểm là 5 sao, từ 70 đến dưới 90 là 4 sao, từ 50 đến dưới 70 là 3 sao. Sản phẩm 1–2 sao không có quyết định công nhận, không có giấy. Bảng điểm chi tiết có ở bài OCOP là gì: tiêu chuẩn và cách nhập hàng.

UBND cấp tỉnh công nhận và cấp giấy cho hạng 3–4 sao. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đánh giá, công nhận hạng 5 sao. Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên có giá trị 36 tháng kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Gần hết hạn, chủ thể nộp hồ sơ đánh giá lại không sớm hơn 180 ngày và không muộn hơn 120 ngày trước ngày giấy hết hạn, kèm nhãn, công bố chất lượng, phiếu kiểm nghiệm định kỳ cập nhật. Kết quả có thể giữ, lên hoặc xuống hạng. Giấy cấp trước ngày 22/5/2026 vẫn có giá trị đến hết thời hạn ghi trong quyết định đã cấp.

Khi nào giấy chứng nhận bị thu hồi?

Điều 8 của quyết định nêu các trường hợp thu hồi: khai không trung thực hoặc giả mạo hồ sơ; sản phẩm không còn đáp ứng tiêu chí theo kết luận kiểm tra; vi phạm pháp luật về chất lượng, an toàn thực phẩm, môi trường, sở hữu trí tuệ, ghi nhãn; dùng nhãn hiệu OCOP sai quy định, gây nhầm lẫn; chủ thể không còn sản xuất sản phẩm đó.

Chủ tịch UBND tỉnh thu hồi với hạng 3–4 sao, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thu hồi với hạng 5 sao. Vì vậy giấy còn trong 36 tháng chưa chắc còn hiệu lực. Nhập sản phẩm OCOP theo hợp đồng dài ngày thì nên kiểm lại định kỳ, không chỉ kiểm một lần lúc ký.

Đồi chè trung du Thái Nguyên; chè là một phân nhóm trong danh mục sản phẩm OCOP
Theo Phụ lục I Quyết định 26/2026/QĐ-TTg, chè thuộc nhóm thực phẩm.

Một sản phẩm OCOP được công nhận qua những bước nào?

Theo thủ tục đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố tại Quyết định 2742/QĐ-BNNMT, chủ thể nộp hồ sơ tại UBND cấp xã, trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu chính. Hồ sơ gồm phiếu đăng ký, báo cáo tự đánh giá theo mẫu và 5 sản phẩm mẫu (trừ nhóm du lịch). Thủ tục không thu phí.

UBND xã có 15 ngày làm việc để kiểm tra hồ sơ rồi chuyển lên cơ quan quản lý OCOP cấp tỉnh. Hội đồng tỉnh chấm và đề nghị công nhận 3–4 sao; sản phẩm có tiềm năng 5 sao được gửi tiếp lên Bộ.

Cấp đánh giáĐợt 1Đợt 2
Cấp tỉnh (3–4 sao)Xã gửi hồ sơ trước 30/4, tỉnh đánh giá trước 30/6Xã gửi hồ sơ trước 30/10, tỉnh đánh giá trước 30/12
Trung ương (5 sao)Tỉnh gửi hồ sơ trước 30/7, đánh giá trước 30/9Tỉnh gửi hồ sơ trước 30/1, đánh giá trước 30/3

Vì vậy danh sách sản phẩm OCOP mới của tỉnh thường ra quanh tháng 6 và tháng 12. Nhà cung cấp báo “sắp có sao” vào tháng 3 thì nên chờ quyết định thật, đừng in thẻ kệ trước.

Tra cứu sản phẩm OCOP đạt sao ở đâu?

Không con tem nào tự chứng minh được hạng sao. Căn cứ gốc là quyết định công nhận và giấy chứng nhận. Cách tra cứu sản phẩm OCOP chắc chắn là đi ngược từ món hàng về văn bản gốc, rồi hỏi lại nơi đã ký văn bản đó.

Quyết định công nhận của UBND tỉnh và của Bộ

Hạng 3–4 sao do UBND tỉnh ban hành quyết định, kèm danh sách sản phẩm. Các tỉnh thường đăng quyết định hoặc tin công nhận trên cổng thông tin của tỉnh, của Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc trang nông thôn mới. Có số quyết định, anh chị gọi bộ phận phụ trách OCOP của tỉnh để hỏi sản phẩm còn hiệu lực không.

Hạng 5 sao do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận. Theo tin của Bộ ngày 7/7/2026, đến hết tháng 6/2026 cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên của 10.657 chủ thể, trong đó 166 sản phẩm 5 sao. Số 5 sao ít, nên gói hàng in 5 sao rất dễ kiểm: hỏi số quyết định của Bộ.

Hệ thống quản lý và giám sát OCOP quốc gia

Năm 2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) có Công văn 2044/BNN-VPĐP đưa vào vận hành hệ thống quản lý và giám sát sản phẩm OCOP quốc gia tại địa chỉ ocopvietnam.gov.vn, có chức năng cho người tiêu dùng tra cứu thông tin. Dữ liệu do cơ quan quản lý OCOP từng tỉnh cập nhật.

Sau đợt sắp xếp bộ máy năm 2025–2026, địa chỉ và mức cập nhật của hệ thống có thể đã thay đổi, nên coi kết quả tra trên mạng là bước sàng lọc. Không tìm thấy, hoặc thông tin lệch với giấy nhà cung cấp gửi, thì hỏi cơ quan quản lý OCOP của tỉnh nơi chủ thể đóng trụ sở.

Mã QR, tem truy xuất: xem được gì, không chứng minh được gì

Nhiều sản phẩm OCOP có tem truy xuất nguồn gốc dạng mã QR, quét ra thông tin chủ thể tự khai: nơi sản xuất, ngày thu hoạch, công đoạn chế biến. Tem này hữu ích để so lô hàng nhưng không thay quyết định công nhận. Mã QR trên bao bì giả cũng có thể dẫn tới một trang trông rất thật.

Xưởng sao chè ở Thái Nguyên, khâu tổ chức sản xuất mà bộ tiêu chí sản phẩm OCOP có chấm điểm
Phần A của bộ tiêu chí (40 điểm) chấm tổ chức sản xuất và sức mạnh cộng đồng.

Biểu trưng OCOP: sản phẩm nào được in?

Biểu trưng OCOP kèm số sao trên bao bì được quản lý như một nhãn hiệu chứng nhận. Theo tin của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 15/5/2026 về quy chế quản lý, sử dụng nhãn hiệu chứng nhận OCOP, chỉ sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, còn trong thời hạn công nhận, mới được dùng nhãn hiệu này.

Chủ thể còn phải tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm, chất lượng, ghi nhãn, môi trường và chấp hành kiểm tra. Dùng sai có thể bị tạm đình chỉ hoặc thu hồi quyền sử dụng. Quy chế chuyển trọng tâm sang hậu kiểm, tức là kiểm suốt thời gian sản phẩm mang biểu trưng.

Với người bán: chỉ đúng mã hàng có tên trong quyết định mới được mang biểu trưng; mã khác cùng thương hiệu thì không. Số sao in phải khớp hạng trong quyết định. Hết 36 tháng mà chưa có quyết định công nhận lại thì cửa hàng dừng phần quảng bá hạng sao.

Biểu trưng không thay nhãn hàng hóa. Gói hàng vẫn phải đủ nội dung bắt buộc theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP; thực phẩm vẫn tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang tạm ngưng. Cách đọc bản tự công bố có ở mẫu bản tự công bố sản phẩm.

Rủi ro khi nhập sản phẩm OCOP ghi sao sai

Báo Việt Nam News (28/5/2026) dẫn lời các hợp tác xã ở Nghệ An: hàng giả mang nhãn OCOP xuất hiện ở chợ và trên sàn thương mại điện tử, bao bì chép gần y hệt, chỉ đổi số điện thoại hoặc địa chỉ, giá có khi bằng một nửa hàng thật.

Ngày 7/9/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định 3485/QĐ-BNNMT về kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP. Theo Báo Thanh tra (15/9/2026), diện ưu tiên kiểm tra gồm sản phẩm 5 sao còn hiệu lực, sản phẩm bị phản ánh, sản phẩm dùng nhãn hiệu, hạng sao không đúng và nội dung quảng bá không khớp quyết định.

Rủi ro của người bán có ba lớp. Lớp đầu là hàng giả hoàn toàn. Lớp hai là hàng thật nhưng giấy đã hết hạn hoặc bị thu hồi. Lớp ba là hàng thật, giấy thật, nhưng cửa hàng tự ghi sai, kéo hạng sao của một mã sang cả dòng hàng.

Lớp ba nằm hoàn toàn trong tay người bán. Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 cấm quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa; luật này đã được sửa đổi bởi Luật 75/2025/QH15, hiệu lực từ 01/01/2026. Thẻ kệ, bài đăng, mô tả trên sàn đều là phần quảng bá của cửa hàng.

4 bước kiểm một sản phẩm OCOP trước khi nhập

Bốn bước dưới đây dùng được cho mọi ngành hàng, từ đặc sản khô, gia vị đến đồ thủ công. Cách ghi thẻ kệ và giữ hồ sơ theo lô có ở bài kiểm giấy khi nhập hàng có sao.

BướcViệc làmDấu hiệu cần dừng lại
1. Xin giấyBản chụp quyết định công nhận (có danh sách kèm theo) và giấy chứng nhận đúng sản phẩm OCOP định nhậpNhà cung cấp chỉ gửi giấy khen hội chợ hoặc ảnh logo
2. Tra lạiĐối chiếu số quyết định với tin đăng của tỉnh hoặc Bộ; hỏi cơ quan quản lý OCOP của tỉnhKhông tìm thấy số quyết định; cơ quan ban hành không khớp hạng sao
3. Tính hạnNgày ban hành cộng 36 tháng, ghi vào sổ nhập hàngQuá 36 tháng mà chưa có quyết định công nhận lại
4. So bao bìTên sản phẩm, tên chủ thể, số sao trên gói thật so với giấyTên trên gói khác quyết định; giá rẻ bất thường

Ở bước 2, sản phẩm OCOP 5 sao chỉ có thể do Bộ công nhận; gói in 5 sao mà quyết định là của UBND tỉnh là đã lệch. Ở bước 4, đặt gói hàng thật cạnh bản chụp quyết định, so từng chữ. Nhãn chỉ ghi đơn vị phân phối thì hỏi lại ai là chủ thể được công nhận.

Ngoài giấy OCOP, cần cả giấy an toàn thực phẩm của cơ sở sản xuất, bản tự công bố, phiếu kiểm nghiệm, hóa đơn từng lần nhập. Cửa hàng bán thực phẩm còn cần giấy của chính mình, xem bài giấy ATTP cho cửa hàng. Lúc nhận hàng, ghi số lô, hạn dùng vào biên bản giao nhận hàng hóa.

Kho trà khô xếp theo lô, mỗi lô có phiếu xuất kho và hóa đơn đi kèm
Khi nhận hàng, ghi số lô và hạn dùng để đối chiếu về sau.

Cửa hàng đặc sản xếp các sản phẩm OCOP trên kệ thế nào?

Giai đoạn 2023–2025, Bộ Công Thương có Quyết định 950/QĐ-BCT năm 2023 về điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP. Hàng bày ở đó gồm các sản phẩm OCOP từ 3 sao, sản phẩm chủ lực của tỉnh và đặc sản địa phương, món nào cũng phải có nhãn đúng quy định, niêm yết giá rõ ràng.

Muốn treo biển điểm bán cho giai đoạn mới, nên hỏi Sở Công Thương của tỉnh trước.

Kệ hàng tốt là kệ trộn sản phẩm OCOP và hàng chưa đi chấm sao nhưng giấy tờ rõ ràng, mỗi mã ghi đúng giấy của mã đó. Sản phẩm OCOP ghi tên, hạng sao, giấy đến tháng nào. Hàng không có sao ghi đúng giấy nó có, ví dụ “nguyên liệu từ vùng trồng VietGAP” hay “có bản tự công bố”.

Đừng đặt biểu trưng OCOP phóng to ở đầu một kệ chứa lẫn hàng có sao và không sao, khách nhìn từ xa sẽ hiểu cả kệ đều được công nhận. Mỗi mã nên có mã vạch riêng để quầy thu ngân tách đúng. Đơn quà doanh nghiệp có lẫn sản phẩm OCOP thì gửi kèm bản chụp quyết định cho đúng mã có sao.

Hộp trà thành phẩm có nhãn và mã vạch, xếp trên kệ cạnh hàng đặc sản
Mỗi mã trên kệ ghi đúng giấy tờ của chính mã đó.

Lấy thêm trà Thái Nguyên cho kệ đặc sản qua chính sách đại lý

Trà Thái Nguyên quay vòng đều trên kệ đặc sản. Hợp tác xã Tâm Trà Việt (thương hiệu TRAVINA) nhận đại lý theo 3 cấp, chiết khấu 35–45% trên giá niêm yết, bảo hộ khu vực, mua lại 70% hàng tồn trà gói theo điều kiện công bố, xuất hóa đơn VAT và gửi mẫu thử trước khi nhập. Điều kiện chi tiết ở trang đại lý và chính sách phân phối.

Giấy tờ đi kèm hàng ghi đúng loại nào ra loại đó: giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm số 14/2025/UBND-NNMT-TNg; vùng nguyên liệu 40,5 ha canh tác theo quy trình VietGAP; chứng nhận ISO 22000:2018 cho cơ sở La Bằng; quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên”; sản phẩm có mã vạch. Bản chụp từng giấy xem ở trang chứng nhận.

Đăng ký đại lý: 0368.151.678. Nhà phân phối, đơn số lượng lớn, đặt lịch tham quan xưởng: 0855.318.678 (Zalo cùng số).

Câu hỏi thường gặp

Sản phẩm OCOP có phải chứng nhận chất lượng không?

Không hẳn. Hạng sao là kết quả chấm một sản phẩm theo bộ tiêu chí gồm tổ chức sản xuất, tiếp thị và chất lượng. Nó không thay VietGAP, ISO 22000, bản tự công bố hay phiếu kiểm nghiệm.

Sản phẩm 2 sao có được in biểu trưng OCOP không?

Không. Sản phẩm 1–2 sao không có quyết định công nhận, không được cấp giấy, nên không đủ điều kiện dùng nhãn hiệu chứng nhận OCOP. Chỉ sản phẩm OCOP từ 3 sao, còn hạn, mới được in.

Giấy chứng nhận OCOP cấp năm 2024 còn dùng được không?

Còn, nếu chưa quá 36 tháng tính từ ngày ban hành và chưa bị thu hồi. Giấy cấp trước ngày 22/5/2026 có giá trị đến hết thời hạn ghi trong quyết định công nhận.

Cửa hàng có được ghi “hàng OCOP” cho cả thương hiệu không?

Không nên. Thương hiệu có năm mã mà một mã đạt sao thì chỉ mã đó được ghi. Ghi chung cho cả dòng là quảng bá không khớp quyết định, đúng loại lỗi đợt kiểm tra năm 2026 nhắm tới.

Không tra được trên mạng thì kiểm hàng thật bằng cách nào?

Xin nhà cung cấp số quyết định công nhận, rồi hỏi cơ quan quản lý OCOP của tỉnh nơi chủ thể đóng trụ sở (3–4 sao) hoặc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (5 sao). Văn bản gốc mới là căn cứ.

Nguồn tham khảo

Đang dựng kệ đặc sản và cần một dòng trà có giấy tờ rõ từng mã? Gọi 0368.151.678 để nhận bảng giá đại lý và mẫu thử, kèm bản chụp giấy tờ của đúng mã anh chị định nhập.

Đặt quà doanh nghiệp số lượng lớn hoặc muốn làm nhà phân phối theo vùng? Nhắn Zalo 0855.318.678 để trao đổi sản lượng và hẹn lịch xem xưởng ở Thái Nguyên.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thành viên TRAVINA GROUP