Mục lục bài viết

Trả lời nhanh: có bốn kênh lấy chè Thái Nguyên để bán — thương lái chợ đầu mối, xưởng gia công nhỏ, đại lý cấp trên, và hợp tác xã hoặc nhà sản xuất có pháp lý đầy đủ. Kênh nào cũng bán được hàng; khác nhau ở chỗ lô sau có giống lô trước không và bạn có giấy tờ để bán cho khách khó tính không.

Người mới kinh doanh trà thường hỏi lấy chè Thái Nguyên ở đâu để bán với kỳ vọng nhận được một cái tên. Nhưng câu hỏi đúng hơn là: bạn định bán cho ai? Bán cho hàng xóm và bán cho phòng hành chính một công ty là hai bài toán nguồn hàng khác hẳn nhau.

Bài này mô tả sòng phẳng bốn kênh, kể cả những kênh không phải chúng tôi.

Đồi chè trung du Thái Nguyên — lấy chè Thái Nguyên ở đâu để bán — Vùng chè trung du Đại Từ. Nguồn hàng bắt đầu từ vườn, không phải từ kho.

Kênh 1 — Thương lái và chợ đầu mối

Đây là kênh dễ tiếp cận nhất và thường rẻ nhất trên một cân. Bạn ra chợ chè, xem hàng, trả giá, lấy ngay, không cần hợp đồng.

Được: giá mềm, linh hoạt, lấy ít cũng được, có thể sờ tận tay trước khi mua.

Mất: mỗi lô là một mẻ khác nhau, gom từ nhiều vườn, nhiều ngày sao. Bạn bán cho khách lần đầu ngon, lần sau khách chê nhạt hơn — và bạn không có cách nào giải thích, vì chính bạn cũng không biết lô đó từ đâu ra. Không mã lô, không truy xuất, hầu như không có hoá đơn giá trị gia tăng.

Kênh này hợp với người bán số lượng nhỏ cho khách quen, chấp nhận mỗi đợt một vị. Không hợp nếu bạn định xây một cái tên để bán lâu dài.

Núi đồi bao quanh vùng chè La Bằng, Đại Từ, dưới chân dãy Tam Đảo — Địa hình La Bằng – Đại Từ, nơi hợp tác xã gom chè tươi mỗi ngày.

Kênh 2 — Xưởng gia công nhỏ, đóng nhãn riêng

Bạn đưa mẫu, xưởng sao và đóng gói theo nhãn của bạn. Nghe rất hấp dẫn với người muốn có thương hiệu riêng ngay từ đầu.

Được: nhãn là của bạn, giá gia công thường thấp, số lượng tối thiểu linh hoạt.

Mất: trách nhiệm pháp lý về an toàn thực phẩm gắn với tên trên bao bì — tức là tên bạn. Nếu xưởng không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, không có hệ thống quản lý chất lượng, thì khi có chuyện, người đứng ra giải trình là bạn chứ không phải xưởng. Ngoài ra chất lượng phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên liệu xưởng gom được tuần đó.

Kiểm tra cánh trà khô sau khi sao tại xưởng HTX Tâm Trà Việt — Kiểm tra cánh trà sau khi sao. Sự đồng đều giữa các lô là thứ khách mua lại lần hai để ý nhất.

Kênh 3 — Lấy lại từ đại lý cấp trên

Bạn mua của một đại lý lớn hơn rồi bán lại. Đây là cách phổ biến của người bán lại nhỏ lẻ và người mới thử thị trường.

Được: gần nhà, lấy ít được, được người bán trước hướng dẫn, không cần cam kết doanh số.

Mất: biên lợi nhuận mỏng, vì phần chiết khấu đã bị chia một lần. Và bạn phụ thuộc vào chính sách của người đứng trên: họ đổi giá, đổi hàng, hoặc ngừng lấy hàng thì bạn đứt nguồn. Ở hệ thống TRAVINA, hợp tác xã không ký hợp đồng trực tiếp với người bán lại nhỏ lẻ — nhóm này mua qua Đại lý khu vực, nên nếu bạn muốn ổn định lâu dài thì đây là kênh tạm, không phải kênh đích.

Chè tươi hong héo trên máng trước khi đưa vào sao tại xưởng TRAVINA — Chè tươi hong héo đúng giờ thì nước mới xanh.

Kênh 4 — Mua thẳng từ hợp tác xã hoặc nhà sản xuất

Bạn làm việc trực tiếp với nơi có vùng nguyên liệu và xưởng chế biến. HTX Tâm Trà Việt thuộc nhóm này: 90 hộ thành viên, khoảng 40,5 ha vùng nguyên liệu VietGAP tại Đại Từ và La Bằng, xưởng chế biến vận hành theo ISO 22000:2018.

Được: giá gốc không qua trung gian; chất lượng đồng đều vì cùng vùng nguyên liệu, cùng quy trình sao; có mã lô truy vết; có bộ giấy tờ đầy đủ và xuất được hoá đơn giá trị gia tăng.

Mất: có ngưỡng đơn tối thiểu, và nếu muốn hưởng chiết khấu theo cấp thì phải có doanh số duy trì. Không phù hợp với người chỉ muốn lấy vài cân thử.

Bộ giấy tờ quyết định bạn bán được cho ai

Đây là phần người mới hay bỏ qua, rồi mất đơn lớn vì nó. Khách lẻ mua trà hiếm khi hỏi giấy tờ. Nhưng ba nhóm khách sau thì hỏi ngay từ email đầu tiên:

Doanh nghiệp mua quà tặng — cần hoá đơn giá trị gia tăng để hạch toán chi phí. Không có hoá đơn là loại từ vòng gửi xe.
Siêu thị, chuỗi cửa hàng, kênh phân phối hiện đại — cần chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm, mã vạch, và thường yêu cầu cả chứng nhận vùng trồng.
Khách xuất khẩu và khách khó tính — cần truy xuất nguồn gốc theo mã lô, hồ sơ kiểm nghiệm, và một đơn vị đứng tên chịu trách nhiệm.

Bạn có thể xem bộ chứng nhận hiện có của hợp tác xã tại trang chứng nhận. Điểm cần nhớ: giấy tờ không làm trà ngon hơn, nhưng nó quyết định bạn được phép bán cho nhóm khách nào.

Khách cùng thợ vò chè trên nia tại xưởng của hợp tác xã — Khách xuống tận xưởng xem vò chè. Một nguồn hàng đàng hoàng luôn mở cửa cho người mua đến xem.

Nhóm bà con hái chè buổi sớm trên nương chè La Bằng, Đại Từ — Người hái vào ca sớm, chè tươi về xưởng ngay trong buổi.

Bốn kênh đặt cạnh nhau

Tiêu chí	Thương lái	Xưởng gia công	Đại lý cấp trên	HTX / nhà sản xuất
Giá trên một cân	Thấp nhất	Thấp	Cao	Trung bình
Đồng đều giữa các lô	Thấp	Trung bình	Theo nguồn của họ	Cao
Hoá đơn VAT	Hiếm	Tuỳ	Tuỳ	Có
Truy xuất mã lô	Không	Hiếm	Theo nguồn của họ	Có
Ai chịu trách nhiệm pháp lý	Bạn	Bạn	Chia	Nhà sản xuất
Lấy số lượng nhỏ	Dễ	Dễ	Dễ	Có ngưỡng tối thiểu

Chọn kênh theo tệp khách, không theo giá

Nếu bạn bán cho khách quen trong xóm, vài cân một tháng, thương lái là lựa chọn hợp lý và đừng để ai nói khác. Nếu bạn định bán đều đặn, xây tên tuổi, và sớm muộn cũng đụng tới khách doanh nghiệp, thì kênh 4 rẻ hơn về dài hạn — không phải vì giá nhập, mà vì bạn không phải xin lỗi khách mỗi lần lô hàng đổi vị.

Còn nếu bạn đã chốt hướng đi đường dài, bước tiếp theo là tính vốn: mở đại lý chè cần bao nhiêu vốn.

Tham khảo thêm: thông tin về vùng chè và các chương trình quản lý chất lượng nông sản của địa phương tại Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên.

Lấy hàng thẳng từ nơi sao suốt

HTX Tâm Trà Việt là đơn vị sản xuất, không phải đơn vị mua đi bán lại. Xem điều kiện hợp tác ba cấp tại trang đại lý chè Thái Nguyên, hoặc lấy hàng theo kg không cần mở cấp tại nhập sỉ trà theo kg.

Đọc tiếp trong cụm bài dành cho người kinh doanh trà

Mua trà chính hãng từ nơi sản xuất