Đồi chè Cầu Đá, La Bằng: nơi thi Bàn tay vàng và điểm đến tour Festival trà 2026

Cầu Đá là tên một quả đồi chè ở xã La Bằng, Thái Nguyên, nay được chọn làm điểm đến trong tour “Cầu Đá trà xanh – La Bằng sơn thủy” của Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên 2026. Lời giới thiệu tour gọi nơi đây là “tổng Tiên Sơn danh trà ngày nào, nay là vùng trà La Bằng”.

Với Hợp tác xã Tâm Trà Việt, đồi chè Cầu Đá không chỉ là một điểm trên bản đồ du lịch: đây là nơi đội nghệ nhân của hợp tác xã, thi với tư cách đại diện xã La Bằng, giành giải Nhì hội thi “Bàn tay vàng chế biến chè” năm 2025.

Bài này kể về Cầu Đá từ góc nhìn người làm chè ngay tại đó: đồi chè nằm ở đâu, vì sao chè ở đây có vị riêng, hội thi năm ngoái diễn ra thế nào, và mùa festival năm nay khách lên Cầu Đá sẽ làm gì. Cuối bài là lời mời thưởng trà miễn phí cùng xã La Bằng.

Đồi chè Cầu Đá nằm ở đâu?

Đồi chè Cầu Đá thuộc xã La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, nằm dưới chân dãy Tam Đảo, phía trên hồ Núi Cốc. Từ trung tâm tỉnh đi về phía tây chừng một giờ đường xe; từ Hà Nội khoảng hai giờ. Đường vào đồi là đường xã, xe khách cỡ nhỏ đi được, xe lớn nên dừng ở điểm tập kết rồi đi bộ một đoạn.

Đặc điểm dễ nhận ra ở Cầu Đá là sương. Sáng cuối thu, mây từ Tam Đảo trườn xuống, phủ kín các hàng chè tới tận tám chín giờ. Khi nắng lên, cả đồi xanh thẫm, những luống chè uốn theo sườn đồi như các đường đồng mức trên bản đồ.

Cầu Đá và câu chuyện “tổng Tiên Sơn danh trà”

Theo lời giới thiệu tour của festival, Cầu Đá từng thuộc tổng Tiên Sơn, một vùng danh trà từ ngày trước, nay là vùng trà La Bằng. Chúng tôi chưa tìm được tư liệu thành văn để kể kỹ hơn về giai đoạn này; người già trong xã vẫn nhắc chè ở chân núi Tam Đảo có tiếng từ thời ông bà. Nếu bạn có tư liệu, rất mong được chia sẻ để cùng gìn giữ câu chuyện của Cầu Đá.

Vì sao chè Cầu Đá có vị riêng?

Người làm chè thường nói: trà ngon là chuyện của đất, nước, giống và tay. Ở Cầu Đá, ba thứ đầu do thiên nhiên cho sẵn.

Đất và nước đầu nguồn

Đồi chè Cầu Đá nằm ở vùng đầu nguồn: nước suối từ Tam Đảo chảy xuống trước khi đổ vào hồ Núi Cốc. Đất đồi thoát nước tốt, không úng rễ. Chè ở đây lớn chậm hơn chè vùng thấp, búp nhỏ và chắc hơn, nước trà đậm và hậu ngọt sâu hơn. Chúng tôi đã viết kỹ về chuyện này trong bài vùng chè Đại Từ – La Bằng: vị trí, nguồn nước và chất trà.

Sương mù và chênh lệch nhiệt độ

Sương dày buổi sáng giữ ẩm cho lá, nắng trưa lại đủ để cây tích chất. Chênh lệch nhiệt độ ngày đêm vào cuối thu làm búp chè mùa này thơm hơn mùa hè. Đây cũng là lý do lứa chè thu đông ở Cầu Đá được nhiều người sành trà để dành.

Giống chè trung du và rừng chè trên núi

Phần lớn nương ở Cầu Đá ngày nay trồng giống cành giâm cho năng suất ổn định. Nhưng xã La Bằng còn giữ một kho giống quý: theo các ghi nhận ban đầu của giới khoa học được báo chí địa phương đưa tin, gần đỉnh Tam Đảo thuộc địa phận La Bằng có quần thể chè Shan cổ thụ, đang được bảo tồn.

Sườn đông Tam Đảo còn nhiều cây chè trung du mọc hoang, nơi hợp tác xã hái nụ hoa trà. Đọc thêm bài chè cổ Đại Từ.

Hội thi Bàn tay vàng 2025 tại đồi chè Cầu Đá

Sáng 14/12/2025, đồi chè Cầu Đá là nơi diễn ra hội thi “Bàn tay vàng chế biến chè” trong khuôn khổ lễ hội “Thái Nguyên – Hương sắc danh trà” (Báo Thái Nguyên, 14/12/2025). Mười đội đến từ các vùng chè lớn của tỉnh thi hai phần: hái chè chuẩn và sao chè thủ công. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Loan cùng các nhà khoa học, nghệ nhân, người dân và du khách có mặt tại đồi.

Đội số 08 đại diện xã La Bằng

Đội nghệ nhân của Hợp tác xã Tâm Trà Việt mang số 08 và đi thi với tư cách đại diện xã La Bằng. Người đứng chảo là nghệ nhân Phạm Hoàng Giang, Giám đốc Sản xuất của hợp tác xã. Đội đoạt giải Nhì, theo Quyết định số 1338/QĐ-SNNMT ngày 20/12/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Mẻ trà giải Nhì được đấu giá 150 triệu đồng. Theo Báo Thái Nguyên, tiền đấu giá các mẻ trà đoạt giải dành cho công tác an sinh xã hội và phát triển ngành chè La Bằng. Cũng trong lễ hội, không gian văn hóa trà La Bằng nhận giải Khuyến khích của Ban Tổ chức.

Một mẻ sao thi khác mẻ sao thường thế nào?

Ở hội thi trên đồi Cầu Đá, mỗi đội nhận nguyên liệu giống nhau và phải làm ra mẻ trà trong thời gian quy định. Mẻ thi khó ở chỗ không được sửa: chảo nóng quá một chút là cháy cạnh, nguội quá thì chè ngái và xỉn màu. Người đứng chảo phải đọc độ nóng bằng tay và bằng tai, nghe tiếng chè reo để biết lúc nào đảo nhanh, lúc nào hạ lửa.

Mẻ trà sau đó được chấm theo các yếu tố quen thuộc của nghề: ngoại hình cánh chè, màu nước, mùi hương, vị và bã sau khi pha. Một mẻ đạt cần cánh xoăn đều, nước xanh trong, hương cốm rõ, vị chát dịu chuyển nhanh sang ngọt, bã tươi không cháy. Những tiêu chí ấy cũng là thứ khách có thể tự kiểm khi mua trà ở bất cứ đâu.

Thưởng trà cùng người nổi tiếng ở Cầu Đá

Cùng buổi sáng ấy, Nghệ sĩ Nhân dân Tự Long và Nghệ sĩ Ưu tú Quang Thắng ngồi thưởng trà cùng các nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa ngay trên đồi Cầu Đá, trò chuyện về tục uống trà và chuyện làm thương hiệu, theo Báo Thái Nguyên. Năm nay, chương trình “Thưởng trà cùng người nổi tiếng” tiếp tục diễn ra ở năm vùng chè, trong đó có La Bằng, từ 10/10 đến 7/11/2026 (Báo Sài Gòn Giải Phóng, 01/10/2026).

Một năm ở đồi chè Cầu Đá

Người ở Cầu Đá sống theo nhịp của cây chè. Hiểu nhịp này giúp khách chọn đúng mùa để lên đồi, và giúp người buôn hiểu vì sao giá trà mỗi vụ một khác.

Thời điểm	Trên đồi Cầu Đá	Chất trà
Tháng 2 – 4	Chè đâm chồi sau đợt đốn, lứa hái đầu năm	Búp non, hương nhẹ, sản lượng ít
Tháng 5 – 8	Mùa mưa nắng, chè lớn nhanh, hái dày	Sản lượng cao, vị đậm hơn, cần sao kỹ
Tháng 9 – 11	Trời hanh, sương sớm, búp lớn chậm	Hương thơm rõ, hậu ngọt sâu, được ưa chuộng
Tháng 12 – 1	Đốn chè, chăm đất, cây nghỉ	Ít hoặc không hái

Festival năm nay rơi đúng cuối vụ thu, lúc chè Cầu Đá thơm hơn cả năm. Khách lên đồi dịp này sẽ thấy những lứa hái cuối trước khi bà con đốn chè chuẩn bị cho mùa sau.

Với người buôn, vụ thu cũng là lúc nên chốt hàng cho Tết: trà làm từ lứa thu để được lâu nếu bảo quản kín, và hương vẫn giữ tốt tới tháng Chạp. Đặt sớm giúp xưởng chủ động nguyên liệu, tránh cảnh cận Tết thiếu hàng loại tốt.

Lên Cầu Đá mùa festival, khách làm gì?

Đi giữa các luống chè Cầu Đá

Lối đi trong đồi Cầu Đá chạy dọc các luống, đủ rộng cho hai người tránh nhau. Đi chậm, bạn sẽ để ý thấy các luống không giống nhau: luống vừa hái xong thì bằng phẳng, luống chuẩn bị hái thì nhú búp non xanh nhạt trên nền lá già xanh thẫm.

Hái chè cùng bà con

Bà con ở Cầu Đá hái từ sớm. Khách muốn thử nên đi cùng người địa phương để được chỉ cách ngắt: đặt búp giữa ngón cái và ngón trỏ, bẻ gọn, không kéo giật làm dập cuống. Chỉ lấy tôm và hai lá non. Hái được một nắm trong mười lăm phút đã là khá.

Xem sao chè và nếm trà mới

Từ đồi Cầu Đá về xưởng của hợp tác xã ở xóm Đồng Khuân, La Bằng không xa. Ở xưởng, chè tươi được héo trên máng, rồi sao, vò, sấy, lên hương. Mỗi mẻ cho ra một mùi riêng: mùi hăng của lá tươi, mùi ngái khi chè mềm, mùi cốm khi chè chín. Người làm nghề nhận ra mẻ chè đạt hay chưa chủ yếu bằng mũi.

Ngắm hồ Núi Cốc

Chiều muộn, xuống hồ Núi Cốc ngắm mặt nước. Cầu Đá và hồ là hai mảnh ghép của tour “Cầu Đá trà xanh – La Bằng sơn thủy”: núi, chè và nước, đúng như cái tên.

Chè Cầu Đá, La Bằng làm ra những dòng trà nào?

Từ vùng nguyên liệu Cầu Đá, La Bằng và các xóm chè quanh chân Tam Đảo, hợp tác xã làm nhiều dòng trà, mỗi dòng hợp một kiểu người uống:

Dòng trà	Làm từ	Hợp với
Trà Xanh Sạch 6 Không La Bằng	Búp chè nương VietGAP	Uống hằng ngày, pha ấm gia đình
Hộp trà nõn thượng hạng	Một tôm một nõn	Tiếp khách, biếu tặng
Hồng Trà Núi Cốc	Lá chè La Bằng lên men	Người thấy chè xanh gắt, người thích vị ấm
Ô Long Đông Tam Đảo	Chè vườn La Bằng, sườn đông Tam Đảo	Người thích hương hoa, vị tròn
Nụ hoa trà	Nụ hái ở rừng chè trung du mọc hoang	Người không uống được trà chát

Mỗi dòng có cách pha riêng. Trà càng non càng phải pha nhanh; nụ hoa trà để khoảng một phút rưỡi. Khi ghé xưởng, chúng tôi sẽ pha thử từng loại để bạn so.

Cầu Đá trong mắt người buôn trà

Với đại lý và nhà phân phối, câu chuyện Cầu Đá có giá trị thật khi kể với khách: một quả đồi có tên, có hội thi cấp tỉnh, có người đứng chảo đoạt giải, có xưởng mở cửa đón khách. Khách mua trà ngày nay không chỉ hỏi “trà gì”, họ hỏi “trà từ đâu, ai làm”. Cầu Đá trả lời được cả hai.

Điều quan trọng là kể đúng. Hợp tác xã khuyên đại lý: nói rõ trà làm từ vùng nguyên liệu Đại Từ – La Bằng; không gắn danh hiệu của hội thi cho mọi gói trà; không tự đặt tên vùng khác lên sản phẩm. Kể đúng thì câu chuyện mới bền.

Mùa festival là dịp để đại lý lên tận Cầu Đá xem nương, xem xưởng, thử trà theo hạng trước khi nhập. Xem chính sách tại trang đại lý và trang chứng nhận của hợp tác xã.

Mời thưởng trà miễn phí cùng xã La Bằng mùa festival

Năm nay Hợp tác xã Tâm Trà Việt là một trong những đơn vị cùng xã La Bằng tham dự Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên 2026. Lên Cầu Đá mùa này, bạn ghé chúng tôi uống chén trà. Mời miễn phí, không cần mua; trà hợp thì ủng hộ hợp tác xã, chưa hợp thì góp ý để chúng tôi làm tốt hơn.

Địa điểm, giờ thưởng trà sẽ cập nhật sau khi Ban Tổ chức chốt. Nhắn Zalo 0855.318.678 với nội dung “Cầu Đá La Bằng” để nhận vị trí và lịch. Đăng ký làm đại lý gọi 0368.151.678; đặt số lượng lớn hoặc làm nhà phân phối cấp tỉnh gọi 0855.318.678. Xem lịch tổng thể trong bài Festival trà Thái Nguyên 2026 và năm tuyến trong bài tour trà mùa festival.

Lên đồi Cầu Đá: chuẩn bị và ứng xử

Đồi chè Cầu Đá là đất sản xuất, không phải khu du lịch dựng sẵn. Vài điều nhỏ giúp chuyến đi của bạn dễ chịu và giữ được thiện cảm với bà con.

• Đi trên lối mòn giữa các luống, không giẫm vào gốc chè, không bẻ cành để chụp ảnh.
• Muốn hái thử thì hỏi người đang hái, đi cùng họ một đoạn; búp hái được nên gửi lại cho chủ nương.
• Mang rác về, đặc biệt chai nhựa và vỏ bánh kẹo; đồi chè không có thùng rác.
• Không dùng thiết bị bay chụp ảnh sát đầu người hái khi chưa xin phép.
• Nếu thấy bà con đang phun hoặc bón, đứng xa và hỏi trước khi đi qua.

Về trang phục: áo dài tay mỏng, mũ rộng vành, giày đế bám. Cuối tháng 10 sáng sớm ở Cầu Đá có thể xuống dưới 20 độ, trưa lại nắng; mặc nhiều lớp mỏng để cởi ra mặc vào cho tiện.

Về thời gian: muốn thấy sương thì có mặt trước 7h30. Muốn xem hái thì 7h đến 10h. Muốn xem sao chè ở xưởng thì đến buổi sáng, vì chè hái sớm sẽ được héo rồi sao trong ngày. Buổi chiều là lúc nghỉ ngơi, thưởng trà và trò chuyện.

Đi theo đoàn trên mười người, nên báo trước để hợp tác xã sắp người dẫn đường, tránh dồn cả đoàn vào một luống chè.

Câu hỏi thường gặp về đồi chè Cầu Đá

Cầu Đá thuộc xã nào?

Đồi chè Cầu Đá thuộc xã La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, dưới chân dãy Tam Đảo, gần hồ Núi Cốc.

Lên Cầu Đá có mất phí không?

Đồi chè là đất sản xuất của bà con, không bán vé. Khi vào đồi, nên đi cùng người địa phương, không giẫm lên luống và không tự ý hái.

Mùa nào lên Cầu Đá đẹp?

Mùa xuân chè đâm chồi, mùa thu cuối năm sương đẹp và trà thơm. Dịp festival cuối tháng 10, đầu tháng 11 trời mát, hợp đi bộ trong đồi.

Hội thi Bàn tay vàng năm nay có tổ chức ở Cầu Đá không?

Đến ngày 8/10/2026 chúng tôi chưa thấy thông báo chính thức. Lịch các hoạt động tại vùng chè sẽ theo công bố của Ban Tổ chức festival.

Trà của hợp tác xã có phải trà Cầu Đá không?

Nguyên liệu của hợp tác xã lấy từ vùng Đại Từ – La Bằng, trong đó có các nương quanh Cầu Đá và xóm Đồng Khuân. Thông tin lô và vùng trồng ghi trên bao bì và giấy tờ đi kèm.

Nguồn tham khảo

• Báo Thái Nguyên – Sôi nổi hội thi Bàn tay vàng chế biến chè và thưởng trà cùng người nổi tiếng tại La Bằng (14/12/2025)
• Báo Thể thao và Văn hóa – Mở thêm nhiều tour du lịch trải nghiệm văn hóa trà Thái Nguyên (07/10/2026)
• Báo Sài Gòn Giải Phóng – Festival Trà quốc tế – Thái Nguyên năm 2026 sẽ diễn ra từ 30-10 đến 7-11 (01/10/2026)

Ảnh trong bài: HTX Tâm Trà Việt.