Vân Đài Loại Ngữ — Lê Quý Đôn
Chè ngon ai hái nửa nương
Cau non nửa chẽ người thương nửa chừng
— Ca dao Việt Nam

Vân Đài Loại Ngữ do Lê Quý Đôn soạn năm 1773 là bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam — chín quyển, phân loại kiến thức theo chủ đề: lý khí, hình tượng, khu vũ, vựng điển, văn nghệ, âm tự, thư tịch, sĩ quy, phẩm vật.
Lưu ý bản quyền: nguyên tác chữ Hán của Lê Quý Đôn đã hết hạn bản quyền từ lâu. Nhưng các bản dịch tiếng Việt hiện đại thì vẫn còn bản quyền của dịch giả và nhà xuất bản — nên chúng tôi giới thiệu chứ không đăng file.
Cuốn sách nói gì
Với người làm trà, phần đáng đọc nhất nằm ở quyển Phẩm vật, nơi Lê Quý Đôn ghi chép về sản vật nước Nam — trong đó có cây chè.
Đây là một trong những ghi chép sớm và có hệ thống nhất bằng chữ viết về việc người Việt trồng chè, hái chè và uống chè — trước cả khi người Pháp lập đồn điền chè ở Phú Thọ hay Bảo Lộc hàng thế kỷ.
Người làm trà Thái Nguyên đọc được gì
Có một câu chuyện tôi hay phải nói với khách nước ngoài: chè Việt Nam không phải một ngành mới nổi. Người Việt đã uống chè, trồng chè, buôn chè từ rất lâu trước khi có đồn điền thời thuộc địa.
Vân Đài Loại Ngữ là bằng chứng chữ viết cho điều đó. Một học giả thế kỷ 18 ngồi ghi lại chè như một sản vật bình thường của nước mình — nghĩa là lúc đó nó đã bình thường lắm rồi.
Với một HTX đang xây thương hiệu, đó không phải chuyện học thuật. Đó là gốc rễ. Chúng tôi không phát minh ra nghề này; chúng tôi nối tiếp nó.
Mua sách bản quyền ở đâu
Chúng tôi không đăng file cuốn sách này vì sách vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản in nhé:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Hoặc hỏi tại nhà sách gần bạn — nhiều đầu sách trà chỉ còn bản in cũ.
Từ vườn chè của chúng tôi



Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.
