For All the Tea in China – Sarah Rose
Nước trong pha với chè tàu
Lấy chồng Đồng Phú không giàu cũng vui
— Ca dao Việt Nam

For All the Tea in China — vụ trộm công nghiệp lớn nhất lịch sử
Sarah Rose kể lại một chuyện có thật: năm 1848, Công ty Đông Ấn Anh thuê nhà thực vật học Robert Fortune lẻn vào nội địa Trung Quốc — nơi người ngoại quốc bị cấm — để lấy giống chè, hạt giống, và quan trọng nhất là bí quyết chế biến. Fortune cạo đầu, để đuôi sam, mặc áo dài Tàu, đi cùng một người hầu bản xứ, và thành công.
Sách nói gì
Sách theo chân Fortune qua các vùng chè Chiết Giang, An Huy, Phúc Kiến. Ông ghi chép cách người Hoa sao trà xanh và trà đen — và phát hiện ra điều làm cả châu Âu sửng sốt lúc bấy giờ: trà xanh và trà đen là cùng một cây, chỉ khác cách xử lý sau khi hái. Ông cũng phát hiện trà xanh xuất khẩu bị nhuộm bằng thạch cao và bột Phổ lam cho đẹp mắt — một scandal an toàn thực phẩm thế kỷ 19.
Fortune mang được hơn hai vạn cây chè con sang Ấn Độ bằng hộp kính Ward, cùng tám thợ chè người Hoa. Từ đó ngành chè Ấn Độ ra đời, và thế độc quyền của Trung Quốc sụp đổ trong vòng vài chục năm.
Đọc được gì từ góc nhìn người làm chè
Đây là bài học lạnh gáy về giá trị của bí quyết chế biến. Giống chè có thể mua, đất có thể thuê, nhưng cái làm nên hương trà là tay nghề sao suốt — và cái đó cũng có thể bị lấy đi nếu ta không giữ. Đọc xong tôi càng quý những cụ nghệ nhân ở La Bằng, Đại Từ, những người giữ nghề bằng cách truyền lại chứ không giấu.
Sách đã có bản dịch tiếng Việt lưu hành ở Việt Nam. Bản gốc tiếng Anh do Viking/Penguin phát hành.
Tìm mua bản chính thức
Cuốn này vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp, nên ở đây chúng tôi chỉ giới thiệu nội dung chứ không đăng file. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản chính thức:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Tra trên Google Books (xem thử vài trang, kiểm tra bản in mới nhất)
Từ vườn chè của chúng tôi



Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.
