Khoa Học Của Nghệ Thuật Trà — Tony Gebely
Ai lên chợ Thái buôn chè
Để tôi buôn ấm ngồi kề một bên
— Ca dao Việt Nam

Khoa Học Của Nghệ Thuật Trà (nguyên tác Tea: A User’s Guide) của Tony Gebely, bản tiếng Việt do Book Hunter thực hiện, là cuốn sách hiếm hoi tiếp cận trà từ phía hoá sinh thay vì từ phía văn hoá.
Cuốn sách nói gì
Gebely trả lời những câu hỏi mà sách trà cổ điển thường bỏ qua:
- Vì sao trà xanh giữ được màu xanh còn hồng trà thì đỏ — và enzyme polyphenol oxidase làm gì trong quá trình đó.
- Catechin, theanine, caffeine phân bố khác nhau ra sao giữa búp non và lá già.
- Sáu nhóm trà (xanh, trắng, vàng, ô long, đỏ, đen) khác nhau ở đúng khâu nào trong quy trình.
- Vì sao nhiệt độ nước và thời gian hãm lại thay đổi tỷ lệ chất chiết xuất, và do đó thay đổi vị.
Sách có sơ đồ quy trình rất rõ ràng — phần này đáng giá với bất kỳ ai làm chè.
Người làm trà Thái Nguyên đọc được gì
Đây là cuốn có tác động thực tế nhất lên xưởng của chúng tôi trong danh sách này.
Nghề chè truyền thống dạy nhau bằng cảm giác: “diệt men khi lá còn mềm tay”, “sao đến khi có hương cốm”. Đúng, nhưng khó truyền lại cho người mới. Đọc Gebely tôi hiểu tại sao: diệt men là để vô hiệu hoá enzyme oxy hoá trước khi nó kịp làm nâu lá. Biết nguyên nhân rồi thì nhiệt độ chảo và thời gian không còn là bí quyết truyền miệng nữa — nó thành một thông số đo được, ghi được, dạy được.
Phần theanine cũng giải thích một điều khách hay hỏi: vì sao búp nõn đầu vụ ngọt hậu hơn. Theanine tập trung ở búp non và bị nắng chuyển hoá dần — nên trà xuân bao giờ cũng dịu hơn trà hè. Trước đây tôi chỉ biết là thế, giờ tôi giải thích được cho khách.
Mua sách bản quyền ở đâu
Chúng tôi không đăng file cuốn sách này vì sách vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản in nhé:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Hoặc hỏi tại nhà sách gần bạn — nhiều đầu sách trà chỉ còn bản in cũ.
Từ vườn chè của chúng tôi
Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.
