All About Tea – William H. Ukers
Ai lên làng Quỷnh hái chè
Hái dăm ba lá xuống khe ta ngồi
— Ca dao Việt Nam

All About Tea — bộ bách khoa trà đồ sộ nhất thế kỷ 20
Năm 1935, chủ bút tạp chí Tea and Coffee Trade Journal là William H. Ukers cho ra mắt All About Tea: hai tập, hơn 1.100 trang khổ lớn, gần 500 hình minh hoạ. Ông đã dành hơn hai mươi năm đi khắp Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Ceylon, Java để ghi chép. Đến nay, gần một thế kỷ sau, giới nghiên cứu trà vẫn coi đây là cuốn phải có trên giá sách.
Sách nói gì
Ukers chia bộ sách thành sáu phần lớn: lịch sử trà, kỹ thuật trồng và chế biến ở từng vùng, thương mại trà toàn cầu, khoa học về lá trà, xã hội học và văn hoá trà, và cuối cùng là nghệ thuật uống trà. Phần lịch sử dựng lại con đường trà từ Vân Nam ra thế giới. Phần kỹ thuật mô tả tỉ mỉ từng thao tác: hái, làm héo, vò, lên men, sấy — kèm sơ đồ nhà máy và bảng thông số. Phần thương mại có số liệu xuất nhập khẩu, giá đấu giá London, cách phân hạng trà thời đó.
Đọc được gì từ góc nhìn người làm chè
Điều làm tôi thích cuốn này là Ukers viết như một người trong nghề chứ không phải nhà nghiên cứu ngồi bàn giấy. Ông tả cách công nhân Assam vò trà bằng tay trước khi có máy, cách người Phúc Kiến kiểm tra độ ẩm bằng cách bóp một nắm lá. Nhiều chi tiết ấy vẫn đúng ở xưởng chè Thái Nguyên hôm nay — chỉ khác cái máy. Đọc Ukers, người làm chè hiểu rõ hơn vì sao cùng một giống chè, cùng một vùng đất, mà sao suốt khác nhau lại ra hai loại trà khác hẳn.
Lưu ý
Sách viết bằng tiếng Anh, ngôn ngữ hơi cổ, chưa có bản dịch tiếng Việt. Bản in lại và bản điện tử vẫn được phát hành thương mại, nên chúng tôi không đăng file. Một số thư viện đại học ở Việt Nam có bản gốc.
Tìm mua bản chính thức
Cuốn này vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp, nên ở đây chúng tôi chỉ giới thiệu nội dung chứ không đăng file. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản chính thức:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Tra trên Google Books (xem thử vài trang, kiểm tra bản in mới nhất)
Từ vườn chè của chúng tôi



Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.
