Tea-Culture as a Probable American Industry — USDA (1879)
Chè ngon nước chát xin mời
Miếng trầu, chén nước, cho người nhớ nhau
— Ca dao Việt Nam
Báo cáo của William Saunders, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), năm 1879, trả lời một câu hỏi rất Mỹ: nước Mỹ có tự trồng được chè không, thay vì nhập từ Trung Hoa?
Cuốn sách nói gì
Saunders tóm tắt yêu cầu sinh thái của cây chè — nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, loại đất, độ dốc — rồi đối chiếu với các bang miền Nam nước Mỹ. Ông cũng tính bài toán nhân công: chè cần hái tay liên tục, mà giá nhân công Mỹ cao gấp nhiều lần châu Á. Kết luận của ông thận trọng, và lịch sử về sau chứng minh ông đúng.
Vì sao đáng đọc
Sách rất ngắn, và là bản tóm tắt gọn nhất về điều kiện tự nhiên để cây chè cho chất lượng cao. Đọc xong rồi nhìn lại Đại Từ — núi Tam Đảo chắn gió, hồ Núi Cốc điều hoà ẩm, đất feralit pha sỏi tầng dày — sẽ hiểu vì sao vùng này làm ra trà có hậu ngọt sâu.
Đọc online
Sách đã thuộc về công chúng — đọc trọn vẹn ngay tại đây. Lật trang bằng mũi tên hai bên, dùng nút kính lúp để phóng to, nút góc dưới bên phải để đọc toàn màn hình.
Bản số hoá lưu trữ tại Internet Archive. Sách thuộc phạm vi công cộng nên bạn đọc thoải mái, không giới hạn thời gian.
Từ vườn chè của chúng tôi
Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.