Trà Thư — Kakuzo Okakura
Chè ngon nước chát xin mời
Nước non non nước nghĩa người chớ quên
— Ca dao Việt Nam
The Book of Tea — ở Việt Nam quen gọi là Trà Thư — do Okakura Kakuzo viết thẳng bằng tiếng Anh, xuất bản năm 1906 tại New York. Đây là cuốn sách đã đưa khái niệm trà đạo (chanoyu) ra khỏi Nhật Bản và vào ý thức của phương Tây.
Tin vui: bản gốc tiếng Anh năm 1906 đã hết hạn bản quyền và thuộc về công chúng. Bạn có thể đọc và tải hoàn toàn hợp pháp tại Project Gutenberg #769 hoặc bản có minh hoạ #28911. Bản dịch tiếng Việt thì vẫn còn bản quyền của dịch giả — nên chúng tôi chỉ giới thiệu, không đăng file.
Cuốn sách nói gì
Sách mỏng, bảy chương, đọc trong một buổi chiều. Okakura không dạy pha trà. Ông dùng chén trà để nói về một cách sống: cái đẹp nằm ở sự không hoàn hảo, ở khoảng trống, ở việc làm một việc nhỏ cho thật trọn vẹn.
Câu mở đầu nổi tiếng: trà khởi đầu là một vị thuốc, rồi trở thành một thức uống. Từ đó Okakura dẫn người đọc qua trà thất, qua nghệ thuật cắm hoa, qua các bậc trà sư — và kết bằng câu chuyện Sen no Rikyū, người đã dùng buổi trà cuối cùng của đời mình như một tác phẩm.
Chương “Chén trà nhân loại” viết trong bối cảnh phương Tây coi thường châu Á đầu thế kỷ 20, đọc bây giờ vẫn sắc.
Người làm trà Thái Nguyên đọc được gì
Cuốn này không giúp tôi sao chè ngon hơn một chút nào. Nhưng nó chỉnh lại cách tôi nghĩ về việc mình đang làm.
Okakura có một ý tôi nhớ mãi: trà thất được dựng lên có chủ ý không hoàn hảo, để người vào tự hoàn thiện nó bằng trí tưởng tượng của mình. Chè Thái Nguyên cũng vậy — tôi giao cho khách một gói trà, nhưng chén trà cuối cùng ra sao là do họ: nước gì, ấm gì, ngồi với ai. Việc của người làm trà là làm cho tử tế phần của mình rồi buông.
Điều thứ hai: Okakura viết trà đạo là “tôn thờ cái đẹp giữa những sự việc tầm thường của đời sống hằng ngày”. Người Việt mình uống trà rất đời — ấm trà đầu ngõ, chén trà tiếp khách, ấm trà ban thờ ngày Tết. Không cần nghi lễ Nhật Bản mới có trà đạo. Cái đó ta có sẵn rồi, chỉ là ít ai gọi tên.
Mua sách bản quyền ở đâu
Chúng tôi không đăng file cuốn sách này vì sách vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản in nhé:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Hoặc hỏi tại nhà sách gần bạn — nhiều đầu sách trà chỉ còn bản in cũ.
Từ vườn chè của chúng tôi
Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.