Cây Chè Việt Nam — Năng lực cạnh tranh và phát triển
Ai lên Tuyên Hóa quê miềng
Chè xanh mật ngọt thắm tình nước non
— Ca dao Việt Nam
Đây là công trình nghiên cứu về năng lực cạnh tranh xuất khẩu và phát triển bền vững của ngành chè Việt Nam — loại tài liệu ít người trồng chè đọc, nhưng lại giải thích được vì sao công sức trên nương lại không quy đổi thành thu nhập tương xứng.
Cuốn sách nói gì
Nghiên cứu phân tích chuỗi giá trị chè Việt từ hộ trồng → thu gom → nhà máy chế biến → xuất khẩu, và chỉ ra một nghịch lý quen thuộc:
- Việt Nam nằm trong nhóm nước sản xuất và xuất khẩu chè lớn nhất thế giới về sản lượng.
- Nhưng giá xuất khẩu bình quân chỉ bằng khoảng một nửa đến hai phần ba mức bình quân thế giới.
- Nguyên nhân: xuất thô, không thương hiệu, phần lớn bán làm nguyên liệu đấu trộn cho nước khác đóng gói.
Các điểm nghẽn được nêu: quy mô sản xuất manh mún, giống cũ năng suất thấp, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cản đường vào thị trường khó tính, thiếu liên kết giữa nông hộ và nhà máy, và gần như vắng bóng thương hiệu quốc gia.
Người làm trà Thái Nguyên đọc được gì
Cuốn này không dễ chịu để đọc, nhưng nó nói đúng bài toán của chúng tôi.
Con số “giá xuất khẩu bằng nửa thế giới” nghĩa là: mỗi ký chè bán ra dưới dạng nguyên liệu thô, chúng ta để lại một nửa giá trị cho người khác đóng gói và dán nhãn.
Đó chính là lý do HTX Tâm Trà Việt chọn hướng ngược lại — làm nhỏ, làm có tên, bán thẳng, và đứng bằng ba chân: VietGAP và ATTP để giải quyết bài toán dư lượng; chỉ dẫn vùng nguyên liệu Tân Cương – Đại Từ để có thứ không ai copy được; và bán trực tiếp để giữ lại phần giá trị mà trước đây rơi vào khâu trung gian.
Với xã viên, đây cũng là tài liệu tôi hay dùng để trả lời câu hỏi “sao phải làm VietGAP cho mệt”. Không phải để có tấm giấy. Là để không bị trả về ở cảng.
Mua sách bản quyền ở đâu
Chúng tôi không đăng file cuốn sách này vì sách vẫn còn bản quyền và đang được phát hành hợp pháp. Nếu thấy hay, bạn ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua bản in nhé:
- Tìm trên Fahasa
- Tìm trên Tiki
- Hoặc hỏi tại nhà sách gần bạn — nhiều đầu sách trà chỉ còn bản in cũ.
Từ vườn chè của chúng tôi
Hình ảnh trà và vùng chè của HTX Tâm Trà Việt – TRAVINA (Đại Từ & La Bằng, Thái Nguyên) — bấm vào ảnh để xem chi tiết
Một chén trà, một cuốn sách, một chữ duyên
Góc thư viện này là nơi tôi (Đỗ Hữu Thuận – TRAVINA) sưu tầm và trao gửi những tri thức quý về trà. Mời bạn ghé đọc, và hẹn ngày mời quý bạn một chén trà thơm.